Religion: સૂર્યગ્રહણ પહેલાં ઘરની સફાઈ કેમ જરૂરી? જાણો ધાર્મિક માન્યતાઓ અને વાસ્તુ ઉપાયો
છેલ્લું અપડેટ : 21 Jul 2026
ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય માન્યતાઓ અનુસાર ૧૨ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ થનારા સૂર્યગ્રહણ અંગે કેટલાક નિયમો દર્શાવવામાં આવ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ગ્રહણ પહેલાં ઘરની સફાઈ કરવાથી અને પૂજા સ્થાનને વ્યવસ્થિત રાખવાથી ઘરમાં સકારાત્મક વાતાવરણ જાળવવામાં મદદ મળે છે.
વાસ્તુશાસ્ત્ર પણ સ્વચ્છતાને સકારાત્મક ઉર્જાના પ્રવાહ સાથે જોડે છે.
જોકે, એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે આ તમામ સિદ્ધાંતો ધાર્મિક અને પરંપરાગત માન્યતાઓ પર આધારિત છે; તેમને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી.
જ્યોતિષી નીતિકા શર્માના મતે, ગ્રહણ પહેલાં ઘરની સફાઈનો હેતુ માત્ર ધાર્મિક વિધિઓની તૈયારી કરવાનો નથી, પરંતુ સકારાત્મક મન અને પર્યાવરણ કેળવવાનો પણ છે. સ્વચ્છ જગ્યાએ પ્રાર્થના અને મંત્ર જાપ કરવા વધુ શુભ માનવામાં આવે છે.
પૂજા ઘરની સફાઈ
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ગ્રહણ પહેલાં પૂજા ઘરને સંપૂર્ણપણે સાફ કરવું જોઈએ. મૂર્તિઓ, પૂજાના વાસણો અને દીવાઓને સાફ કરીને યોગ્ય રીતે ગોઠવો. ગ્રહણ સમાપ્ત થયા પછી પણ પૂજા સ્થળને સાફ કરવાનો અને ગંગાજળ છાંટવાનો રિવાજ છે.
મુખ્ય દરવાજાને સ્વચ્છ રાખો
વાસ્તુશાસ્ત્રમાં મુખ્ય દરવાજાને ઘરમાં સકારાત્મક ઉર્જાના પ્રવેશનું સ્થાન માનવામાં આવે છે. તેથી, ગ્રહણ પહેલાં મુખ્ય દરવાજાની સફાઈ કરવી, ધૂળ દૂર કરવી અને આસપાસનો વિસ્તાર સ્વચ્છ રાખવો શુભ ગણાય છે.
રસોડું ગોઠવો
રસોડાને અન્નપૂર્ણાનું નિવાસસ્થાન માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ, ગ્રહણ શરૂ થાય તે પહેલાં રસોડું સાફ કરવું અને ખોરાક તૈયાર કરી લેવો જોઈએ. ઘણા પરિવારો ગ્રહણ પહેલાં તૈયાર કરેલા ખોરાકમાં તુલસીનું પાન મૂકે છે. આ એક પરંપરાગત ધાર્મિક માન્યતા છે.
તુલસીના છોડની આસપાસની સફાઈ
સનાતન પરંપરામાં તુલસીના છોડને અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે. ગ્રહણ પહેલાં તુલસીના છોડ અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર સાફ કરવો શુભ માનવામાં આવે છે. જોકે, ઘણી પરંપરાઓમાં ગ્રહણ દરમિયાન તુલસીના છોડને સ્પર્શ ન કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
મંદિરના ઘંટ અને વાસણોની સફાઈ
જો ઘરમાં પૂજા માટે શંખ, ઘંટડી કે ધાતુના વાસણો વપરાતા હોય, તો ગ્રહણ પહેલાં તેને સાફ કરવા શુભ માનવામાં આવે છે. તેનાથી પૂજા સ્થળ વધુ સ્વચ્છ અને વ્યવસ્થિત રહે છે.
અગાઉથી ઝાડુ-પોતા કરો
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ગ્રહણ શરૂ થાય તે પહેલાં જ આખા ઘરમાં ઝાડુ અને પોતા કરી લેવું યોગ્ય ગણાય છે. ઘણા લોકો ગ્રહણ દરમિયાન સફાઈ કરવાનું ટાળે છે, તેથી આ કાર્ય અગાઉથી પૂર્ણ કરી લે છે.
બિનજરૂરી અને તૂટેલી વસ્તુઓ દૂર કરો
વાસ્તુશાસ્ત્રમાં તૂટેલી વસ્તુઓ, ખરાબ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, બંધ પડેલી ઘડિયાળો કે લાંબા સમયથી પડેલો કચરો નકારાત્મકતાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. ગ્રહણ પહેલાં આવી વસ્તુઓને દૂર કરવાની અથવા યોગ્ય રીતે ગોઠવવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
ગ્રહણ સમાપ્ત થયા પછી શું કરવું?
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ગ્રહણ પૂર્ણ થયા પછી:
સ્નાન કરવું.
આખા ઘરમાં ગંગાજળ છાંટવું.
પૂજા સ્થળને ફરીથી સાફ કરવું.
ભગવાનની પૂજા કરવી અને મંત્રોનો જાપ કરવો.
ત્યારબાદ તમારી સામાન્ય દિનચર્યા ફરી શરૂ કરવી.
શું આ વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત થયું છે?
ઘરને સ્વચ્છ રાખવું એ આરોગ્ય અને શુચિતા માટે ફાયદાકારક છે. જોકે, ગ્રહણ પહેલાં અને પછી ચોક્કસ વિસ્તારોની સફાઈ કરવાના નિયમો સંપૂર્ણપણે ધાર્મિક અને પરંપરાગત માન્યતાઓ પર આધારિત છે. તેને વ્યક્તિગત શ્રદ્ધા અને માન્યતાના વિષય તરીકે જોવો જોઈએ.