Religion: જગન્નાથ મંદિરનો ધ્વજ પવનની દિશાના વિરોધમાં કેમ ફરકે છે?
છેલ્લું અપડેટ : 04 Nov 2025
પુરીમાં આવેલું જગન્નાથ મંદિર તેની ભવ્યતા અને ભક્તિ માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે, પરંતુ તેમાં ઘણા રહસ્યો અને પરંપરાઓ પણ છે જે તમને આશ્ચર્યચકિત કરશે. આમાંથી એક મંદિરનો ધ્વજ પવનની વિપરિત દિશામાં લહેરાય છે. સામાન્ય રીતે, ધ્વજ પવન સાથે લહેરાતો હોય છે, પરંતુ અહીં આવું થતું નથી. આ જ આ મંદિરને રહસ્યમય અને અદ્ભુત બનાવે છે.
આજ સુધી, કોઈ પણ સમજી શક્યું નથી કે મંદિરનો ધ્વજ પવન સામે કેમ લહેરાય છે. સ્થાનિક લોકો આને ભગવાન જગન્નાથની દૈવી શક્તિનું પ્રતીક માને છે. એવું કહેવાય છે કે મંદિરની ઉપર લહેરાતો ધ્વજ નકારાત્મક ઉર્જાનો નાશ કરે છે અને સમગ્ર વાતાવરણમાં સકારાત્મકતા ફેલાવે છે.
આ ધ્વજ દરરોજ બદલવામાં આવે છે, પરંતુ આ કોઈ સામાન્ય કાર્ય નથી; તેને ભગવાનમાં ભક્તિ અને શ્રદ્ધાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. દરરોજ સાંજે, સૂર્યાસ્ત સમયે, જૂનો ધ્વજ દૂર કરવામાં આવે છે અને એક નવો ત્રિકોણાકાર ધ્વજ ફરકાવવામાં આવે છે.
આ કાર્ય શિયાળામાં સવારે 5 વાગ્યાની આસપાસ અને ઉનાળામાં સવારે 6 વાગ્યાની આસપાસ કરવામાં આવે છે. એવું પણ કહેવાય છે કે જો કોઈ ચોક્કસ દિવસે ધ્વજ બદલવામાં ન આવે, તો મંદિર 18 વર્ષ સુધી બંધ રહી શકે છે. તેથી, વરસાદ હોય કે તોફાન, આ પરંપરા એકપણ દિવસ માટે બંધ થતી નથી.
આ ધ્વજ બદલવાનું કાર્ય ચુનારા સેવક અથવા ચોલ પરિવાર નામના એક ખાસ પરિવાર દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ પરિવારના સભ્યો લગભગ 800 વર્ષથી આ પવિત્ર ફરજ બજાવી રહ્યા છે.
સૌથી આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે તેઓ કોઈપણ સુરક્ષા સાધનો વિના 214 ફૂટ ઊંચા મંદિરના શિખર પર ચઢે છે અને ત્યાં ધ્વજ બદલે છે. એવું કહેવાય છે કે આ કાર્ય દરમિયાન આ પરિવારનો કોઈ સભ્ય ક્યારેય ઘાયલ થયો નથી.
જૂનો ધ્વજ નકારાત્મક ઉર્જા શોષી લે છે તેવું માનવામાં આવે છે, તેથી ભગવાન જગન્નાથ પ્રત્યે આદર દર્શાવવા માટે દરરોજ એક નવો ધ્વજ ફરકાવવામાં આવે છે. આ ધ્વજ ફક્ત કાપડનો ટુકડો નથી, પરંતુ શ્રદ્ધા અને રક્ષણનું પ્રતીક છે. જગન્નાથ મંદિરનું આ રહસ્ય ભલે વિજ્ઞાનની સમજણથી પરે હોય, પરંતુ ભક્તો માટે તે ભગવાનની શક્તિ અને કૃપાનો જીવંત પુરાવો છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે પંચાંગો, ઉપદેશો, ધાર્મિક માન્યતાઓ, જ્યોતિષીઓ, શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
