ક્યારે છે દેવઊઠી એકાદશી? આ દિવસે જ જાગશે જગતના પાલનહાર ભગવાન વિષ્ણુ
છેલ્લું અપડેટ : 14 Oct 2025
હિન્દુ પંચાંગમાં દેવઊઠી એકાદશીનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. આ દિવસે ન ફક્ત ઉપવાસ હોય છે પરંતુ ધર્મ, પરંપરા અને શ્રદ્ધાનો સંગમ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ચાર મહિનાના આરામ પછી ભગવાન વિષ્ણુ આ દિવસે ક્ષીરસાગર અને સમગ્ર બ્રહ્માંડનો હવાલો સંભાળે છે. આ કારણોસર તેમને પ્રબોધિની એકાદશી, દેવોત્થાન એકાદશી અથવા દેવઊઠી એકાદશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે ભક્તો ભગવાન વિષ્ણુને જગાડવા માટે શંખ, ઘંટ અને મંત્રોચ્ચાર સાથે વિશેષ પૂજા કરશે. આ વિધિ કરવાથી ન માત્ર સુખ અને સમૃદ્ધિ મળે છે પણ જીવનમાં શુભ ઘટનાઓની શરૂઆત પણ થાય છે.
જાણો કયા દિવસે દેવઊઠી એકાદશીનું વ્રત રાખવામાં આવશે
વૈદિક પંચાંગ મુજબ, દેવઊઠી એકાદશી 2025 શનિવાર, 1 નવેમ્બર 2025ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષ (વધતા ચંદ્ર)ની એકાદશી તિથિ 1 નવેમ્બરના રોજ સવારે 9:11 વાગ્યે શરૂ થશે અને 2 નવેમ્બરના રોજ સવારે 7:31 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. આ ચાર મહિનાના ચાતુર્માસનો અંત દર્શાવે છે.
દેવઊઠી એકાદશીનું મહત્ત્વ
દેવઊઠી એકાદશી ધાર્મિક અને સામાજિક બંને રીતે ગહન મહત્ત્વ ધરાવે છે. અષાઢ મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશી (અષાઢ મહિનાનો તેજસ્વી પખવાડિયા), જેમને દેવશયની એકાદશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એકાદશી છે જેમાં ભગવાન વિષ્ણુ યોગિદ્રા (નિદ્રા)માં પ્રવેશ કરે છે અને ચાર મહિના પછી કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશીના રોજ જાગે છે. આ ચાર મહિના ચાતુર્માસ તરીકે ઓળખાય છે, જે દરમિયાન લગ્ન, ગૃહઉષ્મા સમારોહ, યજ્ઞ અને અન્ય કોઈપણ શુભ પ્રસંગો પર મનાય હોય છે. દેવઊઠી એકાદશી સાથે શુભ પ્રસંગોના દ્વાર ફરી ખુલે છે. આ દિવસે લગ્ન, ઉપનયન સમારોહ, ગૃહઉષ્મા સમારોહ અને અન્ય ધાર્મિક વિધિઓ શરૂ થાય છે.
આ દિવસે ભક્તો શું કરે છે?
- ભગવાન વિષ્ણુ અને દેવી લક્ષ્મીની તુલસીથી પૂજા કરવામાં આવે છે.
- ઘણી જગ્યાએ તુલસી વિવાહ ઉજવવામાં આવે છે.
- ભગવાન વિષ્ણુને જગાડવા માટે ઘરોમાં દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે.
- ધૂપ, દીવા, ફૂલો અને પંચામૃતથી ભગવાનની પૂજા કરીને વ્રત રાખવામાં આવે છે.
દેવઊઠી એકાદશી 2025ના રોજ વ્રત કેવી રીતે રાખવું
- સવારે વહેલા ઉઠો, સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ કપડાં પહેરો.
- પૂજા સ્થાન પર ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિ અથવા ચિત્ર સ્થાપિત કરો.
- તુલસીના પાન, ગંગાજળ, ફૂલો, દીવા, ધૂપ અને નૈવેદ્યથી પૂજા કરો.
- ભગવાનને દૂધ, ફળો અને મીઠાઈઓ અર્પણ કરો.
- "ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય" મંત્રનો જાપ કરો.