Religion : દુઃખ અને પાપોમાંથી મુક્તિ અપાવશે મોહિની એકાદશી, જાણો આ પવિત્ર દિવસની 5 સૌથી મહત્વની વિગતો
છેલ્લું અપડેટ : 22 Apr 2026
મોહિની એકાદશી હિન્દુ ધર્મમાં ખૂબ જ પવિત્ર ઉપવાસ છે. તે ભગવાન વિષ્ણુના મોહિની અવતારની પૂજા અને સમર્પિત થવા માટે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ ફક્ત આધ્યાત્મિક લાભ જ નહીં પરંતુ સમૃદ્ધિ, સુખ અને માનસિક શાંતિ પણ લાવે છે. આ દિવસે ઉપવાસ કરવાથી વ્યક્તિના જીવનમાં દુષ્ટતા અને પાપોનો નાશ થાય છે. ઉપવાસ કરનારના મન અને જીવનમાં રહેલી બધી નકારાત્મક શક્તિઓ દૂર થાય છે, અને વ્યક્તિ આધ્યાત્મિક પ્રગતિના માર્ગ પર આગળ વધે છે.
1. ભગવાન વિષ્ણુનો એકમાત્ર સ્ત્રી અવતાર
મોહિની એકાદશી એ ખાસ દિવસ છે જ્યારે બ્રહ્માંડના સર્જનહાર ભગવાન વિષ્ણુએ મોહિની નામની ખૂબ જ સુંદર સ્ત્રીનું રૂપ ધારણ કર્યું હતું. ભગવાન વિષ્ણુના આ માયાવી અને મનમોહક સ્વરૂપને સમર્પિત આખા વર્ષમાં આ એકમાત્ર એકાદશી છે.
૨. અમૃતનું રક્ષણ અને દેવતાઓ માટે મુક્તિ
પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, જ્યારે સમુદ્ર મંથનમાંથી અમૃત નીકળ્યું, ત્યારે રાક્ષસોએ તેને લઈને ભાગવાનો પ્રયાસ કર્યો. દેવતાઓની પ્રાર્થનાનો જવાબ આપતા, ભગવાન વિષ્ણુએ મોહિનીનું રૂપ ધારણ કર્યું, રાક્ષસોને પોતાના જાદુમાં ફસાવ્યા, અને બધા અમૃત દેવતાઓને આપ્યા. આનાથી દેવતાઓને અમરત્વ મળ્યું. જો મોહિની સ્વરૂપ ન હોત, તો વિશ્વ પર રાક્ષસોનું શાસન હોત.
૩. ત્રેતા અને દ્વાપર યુગો સાથે ઊંડો સંબંધ
આ વ્રતનું મહત્વ અનેક ગ્રંથોમાં વર્ણવવામાં આવ્યું છે:
ભગવાન રામ: દેવી સીતાના વિરહ અને દુ:ખને દૂર કરવા માટે, મહર્ષિ વશિષ્ઠે ભગવાન રામને મોહિની એકાદશીનું વ્રત રાખવાની સલાહ આપી.
યુધિષ્ઠિર: મહાભારત કાળ દરમિયાન, ભગવાન કૃષ્ણએ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને આ વ્રતનું મહત્વ સમજાવતા કહ્યું કે આ વ્રત આસક્તિના જાળને કાપી નાખશે.
૪. આસક્તિના બંધનોનો નાશ
માનવ ઘણીવાર લાગણીઓ, સંબંધો અને સંપત્તિ પ્રત્યેના ખોટા આસક્તિમાં ફસાઈ જાય છે, જેના કારણે દુઃખ થાય છે. મોહિની એકાદશીનું વ્રત રાખવાથી અંદરની બુદ્ધિ જાગૃત થાય છે, જેનાથી વ્યક્તિ દુન્યવી ભ્રમણાઓને પાર કરીને માનસિક શાંતિ અને મુક્તિ તરફ આગળ વધે છે.
૫. યાત્રા સમાન પુણ્ય
શાસ્ત્રોમાં જણાવાયું છે કે મોહિની એકાદશીના ઉપવાસનું પુણ્ય હજારો ગાયોનું દાન અને અસંખ્ય તીર્થયાત્રાઓ કરવાના પુણ્ય જેટલું જ છે. આ વ્રત માનસિક તકલીફ અને ગરીબી દૂર કરે છે તેવું માનવામાં આવે છે.
વિશેષ: આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુને પીળા ચંદન અને કેસરનો ભોગ અર્પણ કરવો ખૂબ જ શુભ છે, કારણ કે તે સકારાત્મક ઉર્જા અને આકર્ષણની શક્તિમાં વધારો કરે છે. મોહિની એકાદશીનું પાલન કરવાથી ભગવાન વિષ્ણુના વિશેષ આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે. ઉપવાસ કરનારના જીવનમાં મુશ્કેલીઓ ઓછી થાય છે અને તમામ પ્રયાસોમાં સફળતા પ્રાપ્ત થાય છે.
