ભેસવા માતા મંદિરનો ચમત્કાર: અહીં ઊંધું સ્વસ્તિક દોરવાથી વ્યક્તિની ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે; આ સ્થળ પાછળની દંતકથા જાણો
છેલ્લું અપડેટ : 25 Mar 2026
Religion: મધ્યપ્રદેશના રાજગઢ જિલ્લામાં આવેલા ભેસવા ગામમાં ભેસવા માતાનું સિદ્ધ શક્તિપીઠ (દૈવી શક્તિનું પવિત્ર સ્થળ) આવેલું છે. એવું વ્યાપકપણે માનવામાં આવે છે કે જે કોઈ નિઃસંતાન દંપતી આ પવિત્ર સ્થળની મુલાકાત લે છે અને ઊંધું સ્વસ્તિક દોરે છે, તેની માતા ચોક્કસપણે બાળકની ઇચ્છા પૂર્ણ કરશે.
ગ્રામજનો કહે છે કે જ્યારે કોઈ ભક્તની ઇચ્છા પૂર્ણ થાય છે, ત્યારે તેઓ બાળક માટે પારણું લઈને પાછા ફરે છે, જે તેઓ મંદિરમાં શ્રદ્ધાપૂર્વક અર્પણ કરે છે. આજે પણ, મંદિર પરિસરમાં અસંખ્ય પારણા લટકતા જોઈ શકાય છે. નવરાત્રિના શુભ તહેવારને કારણે, આ પવિત્ર સ્થળ પર ભક્તોની મોટી ભીડ હોય છે.
રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રખ્યાત, આ સિદ્ધ શક્તિપીઠ હાલમાં ભવ્ય 108 કુંડ શતચંડી યજ્ઞ (108 અગ્નિકુંડનો સમાવેશ થતો ધાર્મિક વિધિ)નું આયોજન કરી રહી છે, જેમાં 540 સહભાગીઓ લોકકલ્યાણની ઉમદા ભાવના સાથે ભાગ લઈ રહ્યા છે. હજારો ભક્તો ભવ્ય સાત માળના યજ્ઞ મંડપ (ધાર્મિક મંડપ) ની પરિક્રમા કરીને આધ્યાત્મિક પુણ્ય એકઠા કરી રહ્યા છે. આ પ્રસંગ માટે બાંધવામાં આવેલા વિશાળ મંડપની ઝળહળતી રોશનીથી આખો વિસ્તાર પ્રકાશિત થાય છે. વર્ષોથી, ભેસવા માતાના આ સિદ્ધ શક્તિપીઠમાં એક જીવંત મેળો ભરાય છે, જે દૂર-દૂરથી લોકોને દેવીના આશીર્વાદ મેળવવા માટે આકર્ષે છે. નવરાત્રિના શુભ દિવસોમાં, ભેસવા ગામમાંથી માતા દેવીની પાલખી શોભાયાત્રા પણ કાઢવામાં આવે છે. માત્ર બે દાયકા પહેલા, આ સ્થળે એક ટેકરીની ટોચ પર દેવીને સમર્પિત માત્ર એક નાનું મંદિર હતું. જો કે, મંદિર ટ્રસ્ટના સમર્પિત પ્રયાસોને કારણે, આ પવિત્ર સ્થળનો સંપૂર્ણ દેખાવ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયો છે.
મંદિરની દંતકથા
સ્થાનિક દંતકથા અનુસાર, આશરે 600 વર્ષ પહેલાં, લાખા નામનો એક બંજારા (પશુપાલક) આ વિસ્તારમાં પોતાના ઢોર ચરાવતો હતો. તે સમયે, આ વિસ્તાર ગાઢ જંગલોથી ઢંકાયેલો હતો, જ્યાં સિંહ અને દીપડા જેવા વિવિધ શિકારી પ્રાણીઓ રહેતા હતા. એવું કહેવાય છે કે એક દિવસ, જંગલમાં ભટકતા, લાખાને એક નાની છોકરી મળી. તેને પોતાના કોઈ બાળકો ન હોવાથી, તેણે તે છોકરીને દત્તક લીધી અને તેને પોતાની પુત્રી તરીકે ઉછેરી. તેણે તેનું નામ "બીજાસન" રાખ્યું. જેમ જેમ બિજાસન મોટી થઈ, તેમ તેમ તે, અન્ય ભરવાડોની જેમ, જંગલમાં જવા લાગી.
દંતકથા આગળ જણાવે છે કે જ્યારે પણ બિજાસન ટેકરી પર પવિત્ર ઉચ્ચારણ "ઓમ" બોલતી, ત્યારે તે જ જગ્યાએથી ચમત્કારિક રીતે પાણીનો ઝરો નીકળતો. આ ચમત્કારિક ઘટનાની જાણ થતાં, બંજારા લાખાએ તેને જોવા માટે ટેકરી પરના એક ઝાડની ડાળીઓમાં છુપાઈને રહેવાનું નક્કી કર્યું. જ્યારે બિજાસન સ્થળ પર પહોંચી અને સ્નાન કરવા માટે તેના કપડાં ઉતાર્યા, ત્યારે તેણે લાખાને જોયો. તે જ ક્ષણે, યુવતી પૃથ્વી પર ગાયબ થઈ ગઈ. આજે, આ સ્થળ 'દૂધ તલાઈ' તરીકે ઓળખાય છે. એવું કહેવાય છે કે આ પછી, ટેકરી પર તે જ જગ્યાએ 'માતૃદેવી' (માતા દુર્ગા)ને સમર્પિત એક મંદિર પ્રગટ થયું.
સ્થાનિક માન્યતાઓ અનુસાર, જો કોઈ નવી માતા ગર્ભધારણ કરી શકતી નથી, તો તેણે દૂધ તલાઈના પાણીમાં પોતાનું બ્લાઉઝ પલાળીને પહેરવું જોઈએ. દેવીની શક્તિ એટલી ચમત્કારિક છે કે આમ કરવાથી માતાના સ્તનો તેના બાળક માટે દૂધ ઉત્પન્ન કરે છે. વધુમાં, જે યુગલો સંતાન પ્રાપ્તિમાં અસમર્થ છે તેમની ઇચ્છાઓ પણ પૂર્ણ થાય છે જ્યારે તેઓ દેવીના મંદિરમાં જાય છે અને ત્યાં 'ઊંધી સ્વસ્તિક' દોરે છે. આજે દેશ-વિદેશથી લોકો આ પવિત્ર સ્થળે 'ભૈંસ્વન માતા'ના આશીર્વાદ મેળવવા આવે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.