જાણો ક્યારે ન કરવો જોઈએ હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ, બજરંગબલીની કૃપા મેળવવા આ નિયમોનું પાલન કરો
છેલ્લું અપડેટ : 03 Feb 2026
બજરંગબલીનો મહિમા અપાર છે, અને હનુમાન ચાલીસા ભક્તો માટે એક રક્ષણાત્મક કવચથી ઓછી નથી. એવું માનવામાં આવે છે કે જે લોકો નિયમિતપણે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરે છે તેઓ રોગ, ભય અને શનિ દોષ જેવા અવરોધોથી આપમેળે મુક્ત થઈ જાય છે.
શાસ્ત્રો અનુસાર, હનુમાન રુદ્રનો અવતાર છે, અને તેમની પૂજામાં નિયમોનું પાલન કરવું આવશ્યક માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરતી વખતે ખાસ સાવધાની અને નિયમોનું પાલન કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કઈ પરિસ્થિતિઓમાં ન કરવો જોઈએ? ચાલો જાણીએ કે કઈ પરિસ્થિતિઓમાં હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરવો પ્રતિબંધિત છે અને તેની સાથે સંકળાયેલા ચોક્કસ નિયમો અને સાવચેતીઓ શું છે.
હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ ક્યારે અને ક્યારે ન કરવો
હનુમાનની પૂજામાં શિસ્તનું ખૂબ મહત્વ છે. અજાણતાં કરેલી ભૂલો માત્ર ફાયદાને જ ઘટાડે છે પણ પાપ પણ કરી શકે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, અમુક સમયે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ ન કરવો જોઈએ. દંતકથા છે કે હનુમાન બપોરના સમયે લંકામાં હોય છે. તેથી, ધાર્મિક માન્યતા છે કે બપોરના સમયે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ ટાળવો જોઈએ. એવું કહેવાય છે કે ભગવાન રામના વનવાસ દરમિયાન, હનુમાને વિભીષણને વચન આપ્યું હતું કે તે દરરોજ બપોરે લંકામાં તેમની મુલાકાત લેશે. આ કારણોસર, બપોર તેમની પૂજા માટે યોગ્ય માનવામાં આવતી નથી. તેથી, હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરવા માટે બ્રહ્મ મુહૂર્ત, સૂર્યોદય અથવા સાંજ સૌથી શુભ અને અસરકારક સમય માનવામાં આવે છે.
જન્મ અને મૃત્યુ સમયે
હિંદુ ધર્મમાં, અશુદ્ધિઓના સમયે પૂજા પ્રતિબંધિત છે. પરિવારમાં મૃત્યુ પછી શોકનો સમયગાળો આવે છે. આવી પરિસ્થિતિઓમાં, શુદ્ધિકરણ વિધિ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી વ્યક્તિએ હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કે મૂર્તિઓને સ્પર્શ કરવાનું ટાળવું જોઈએ. વધુમાં, બાળકના જન્મ પછી, ઘરમાં થોડા દિવસો માટે શોકનો સમયગાળો હોય છે. તેથી, આ સમયગાળા દરમિયાન ધાર્મિક વિધિઓ અને પાઠ પણ બંધ કરવા જોઈએ.
માસિક સ્રાવ દરમિયાન સાવધાની રાખવી
સ્ત્રીઓ માટે માસિક સ્રાવ દરમિયાન હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરવો પ્રતિબંધિત છે. શાસ્ત્રો આ સમયને શારીરિક શુદ્ધિકરણ અને આરામનો સમય માને છે. આ સમય દરમિયાન માનસિક જાપ કરવાની મંજૂરી છે, પરંતુ પુસ્તકને સ્પર્શ કરવાનું કે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરવાનું ટાળવું જોઈએ.
અશુદ્ધ અને તામસિક ભોજન પછી
હનુમાન બ્રહ્મચર્યના રક્ષક છે. જો કોઈ વ્યક્તિએ માંસ કે દારૂનું સેવન કર્યું હોય, તો તેણે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ ન કરવો જોઈએ. વધુમાં, સ્નાન કર્યા વિના કે ગંદા કપડાં પહેર્યા વિના પાઠ કરવો એ હનુમાનનું અપમાન માનવામાં આવે છે.
હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરવાની યોગ્ય પદ્ધતિ
પાઠ કરતી વખતે હંમેશા ઊની અથવા કુશ સાદડી પર બેસો. સીધા જમીન પર બેસવાનું ટાળો. પાઠ શરૂ કરતા પહેલા ચમેલીના તેલ અથવા ગાયના ઘીનો દીવો પ્રગટાવો. વધુમાં, જો શક્ય હોય તો, ખાસ કરીને મંગળવાર અને શનિવારે હનુમાન ચાલીસાનો 7, 11 અથવા 100 વખત પાઠ કરો.
