Religion: જાણો ગણેશ પૂજાનું પૌરાણિક રહસ્ય, દરેક શુભકાર્યની શરુઆતમાં જરુરી કેમ?
છેલ્લું અપડેટ : 25 Aug 2025
આ વખતે ગણેશ ચતુર્થીનો તહેવાર 27 ઓગસ્ટ 2025, બુધવારથી શરૂ થશે અને 8 સપ્ટેમ્બર, સોમવારના રોજ સમાપ્ત થશે. હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, આ તહેવાર ભાદ્રપદ મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી તિથિએ ઉજવવામાં આવે છે.
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં, જ્યારે પણ કોઈ શુભ કાર્ય શરૂ થાય છે, ત્યારે સૌથી પહેલા ગણપતિ બાપ્પાને યાદ કરવામાં આવે છે. લોકો શરૂઆત પહેલાં 'શ્રી ગણેશાય નમઃ' લખે છે, સંકલ્પ લે છે અને તેમનું નામ લઈને કાર્ય શરૂ કરે છે. આ પરંપરા હજારો વર્ષોથી ચાલી આવી છે. લગભગ બધા જાણે છે કે ગણેશજીની પૂજા પહેલા કરવામાં આવે છે, પરંતુ તેની પાછળનું કારણ અને પૌરાણિક રહસ્ય બહુ ઓછા લોકો જાણે છે.
ભગવાન શિવે આ અનોખી સ્પર્ધા કરી હતી શરૂ
દંતકથા અનુસાર, એકવાર બધા દેવતાઓ વચ્ચે વિવાદ થયો કે, માનવ જગતમાં કયા દેવની પહેલા પૂજા કરવી જોઈએ. દરેક દેવતા પોતાને શ્રેષ્ઠ કહેવા લાગ્યા. પરિસ્થિતિ ગંભીર બનતી જોઈને, ઋષિ નારદે દેવતાઓને ભગવાન શિવ પાસે જઈને સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવાની સલાહ આપી.
જ્યારે બધા દેવતાઓ કૈલાશ પહોંચ્યા, ત્યારે ભગવાન શિવે વિવાદના ઉકેલ માટે એક અનોખી સ્પર્ધાનું આયોજન કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું - 'તમે બધા પોતપોતાના વાહનો પર બેસીને સમગ્ર બ્રહ્માંડની પરિક્રમા કરો. જે પહેલા પાછા આવશે તે સૌથી વધુ પૂજનીય માનવામાં આવશે.'
ગણેશજીનો અદ્ભુત વિચાર
સ્પર્ધા શરૂ થતાં જ, બધા દેવતાઓ પોતાના વાહનો લઈને બ્રહ્માંડની પરિક્રમા કરવા નીકળ્યા. ભગવાન ગણેશ પણ આ સ્પર્ધાનો ભાગ હતા. પરંતુ ભગવાન ગણેશ માત્ર શક્તિના દેવતા નથી, પરંતુ શાણપણ અને વિવેકબુદ્ધિનું પ્રતીક પણ છે. તેઓ અન્ય દેવતાઓની જેમ વાહન લઈને બ્રહ્માંડની પરિક્રમા કરવા ગયા ન હતા. ભગવાન ગણેશ માટે, તેમના 'માતાપિતા સમગ્ર બ્રહ્માંડ છે. ભગવાન શિવ અને દેવી પાર્વતીની પૂજા કરવી એ બધા જ જગતની પૂજા કરવા બરાબર છે.' આ વિચારીને, તેમણે પોતાના માતાપિતાની સાત વાર પરિક્રમા કરી અને તેમના ચરણોમાં નમ્રતાથી ઉભા રહ્યા.
ભગવાન શિવનો નિર્ણય
જ્યારે બાકીના દેવતાઓ બ્રહ્માંડની પરિક્રમા કરીને પાછા ફર્યા, ત્યારે તેઓએ જોયું કે, ગણેશ પહેલેથી જ શિવ-પાર્વતીની સામે ઉભા હતા. શિવજીએ બધાને જાહેરાત કરી કે ગણેશ આ સ્પર્ધાના વિજેતા છે અને આજથી દરેક શુભ કાર્ય પહેલાં તેમની પૂજા કરવામાં આવશે. દેવતાઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા અને કારણ પૂછ્યું. ત્યારે ભગવાન શિવે સમજાવ્યું, 'પિતાપિતા બધા લોક અને બધા દેવતાઓ કરતાં ઉચ્ચ સ્થાન ધરાવે છે. ગણેશજીએ પોતાની બુદ્ધિ અને ભક્તિથી આ સત્ય સાબિત કર્યું છે. તેથી, તેમની પૂજા પહેલા કરવામાં આવશે.'
ત્યારથી, ગણેશજીને 'વિઘ્નહર્તા'નો દરજ્જો મળ્યો. એવું માનવામાં આવે છે કે જો કોઈપણ કાર્યની શરૂઆતમાં તેમનું સ્મરણ કરવામાં આવે તો, બધી અવરોધો દૂર થાય છે અને કાર્ય સફળ થાય છે. ગણપતિજીની પૂજા કરવાથી માત્ર અવરોધો દૂર થતા નથી, પરંતુ ઘર અને પરિવારમાં સુખ, શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને સકારાત્મક ઉર્જા પણ આવે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
