જાણો ગાયત્રી મંત્રની ઉત્પત્તિ કેવી રીતે થઈ?
છેલ્લું અપડેટ : 19 Feb 2025
સનાતન સંસ્કૃતિના ધાર્મિક ગ્રંથોમાં દેવી ગાયત્રીને ખૂબ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. શાસ્ત્રોમાં એવું માનવામાં આવે છે કે ગાયત્રી મંત્રને ફક્ત સમજવાથી જ ચારેય વેદોનું જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય છે.
ગાયત્રી દેવીની ઉપાસના કરવાથી બધી ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે અને મોક્ષ પ્રાપ્ત થાય છે. દેવી ગાયત્રીને ચાર વેદોની માતા માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ચાર વેદોનું જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યા પછી જે પુણ્ય પરિણામો વ્યક્તિને મળે છે, તે જ પુણ્ય પરિણામો ફક્ત ગાયત્રી મંત્રને સમજીને અને ચારેય વેદોનું જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને મેળવી શકાય છે. માતા ગાયત્રીને સનાતન સંસ્કૃતિની માતા પણ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે દેવી ગાયત્રી ચાર વેદ, શાસ્ત્ર અને શ્રુતિઓની માતા છે. વેદોની માતા હોવાથી, તેમને વેદમાતા પણ કહેવામાં આવે છે. તેમને ત્રિમૂર્તિ - બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશના પ્રમુખ દેવી તરીકે પણ ગણવામાં આવે છે, તેથી દેવી ગાયત્રી માત્ર વેદોની માતા જ નહીં, પણ દેવતાઓની માતા પણ છે. ગાયત્રી માતા બ્રહ્માજીની બીજી પત્ની છે, તેમને પાર્વતી, સરસ્વતી અને લક્ષ્મીનો અવતાર પણ કહેવામાં આવે છે.
આ રીતે થયા દેવી ગાયત્રીના લગ્ન
શાસ્ત્રોમાં એક વાર્તા છે કે એકવાર બ્રહ્માજી એક યજ્ઞમાં ભાગ લેવા જઈ રહ્યા હતા. જો પત્ની યજ્ઞ જેવા ધાર્મિક કાર્યોમાં ભાગ લે છે તો તેને સંપૂર્ણ ફળ મળે છે, પરંતુ તે સમયે તેની પત્ની સાવિત્રી તેની સાથે નહોતી, તેથી તેની પત્ની સાથે યજ્ઞમાં ભાગ લેવા માટે તેણે દેવી ગાયત્રી સાથે લગ્ન કર્યા.
એવું માનવામાં આવે છે કે ગાયત્રી મંત્ર સૃષ્ટિની શરૂઆતમાં બ્રહ્માને પ્રગટ થયો હતો. આ પછી, બ્રહ્માજીએ દેવી ગાયત્રીની કૃપાથી, પોતાના ચાર મુખ દ્વારા ગાયત્રી મંત્રને ચાર વેદ તરીકે અર્થઘટન કર્યું. શરૂઆતમાં ગાયત્રી મંત્ર ફક્ત દેવતાઓ માટે જ હતો. પાછળથી, મહર્ષિ વિશ્વામિત્રએ પોતાની કઠોર તપસ્યા દ્વારા ગાયત્રી મંત્રને સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચાડ્યો.
ગાયત્રી મંત્રનો મહિમા અપાર છે. આ મંત્રનો માત્ર જાપ કરવાથી અનેક પ્રકારના પાપો અને દુઃખોનો નાશ થાય છે. ગાયત્રી મંત્રનો જાપ કરવાથી તમારા પુણ્ય પરિણામોમાં વધારો થાય છે અને તમારા કાર્યમાં સફળતા મળે છે. તેથી, શાસ્ત્રોમાં ગાયત્રી મંત્રના જાપના નિયમો સમજાવવામાં આવ્યા છે. ખાસ પ્રસંગોએ તેનો જાપ કરવાથી સિદ્ધિઓની પ્રાપ્તિ થાય છે. ગાયત્રી મંત્રનો જાપ કરવાથી વ્યવસાય, નોકરી, સંતાન પ્રાપ્તિ અને મુશ્કેલીઓમાંથી મુક્તિ મળે છે.
ગાયત્રી મંત્રના ફાયદા
1. આ મંત્રનો જાપ કરવાથી વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસમાં મોટી સફળતા મળે છે. અભ્યાસ કરતી વખતે મન તેજ બને છે અને યાદશક્તિ સુધરે છે, જેનાથી પરીક્ષામાં સફળતા મળે છે. વિદ્યાર્થી જીવનમાં સફળતા માટે વિદ્યાર્થીઓ ૧૦૮ વખત ગાયત્રી મંત્રનો જાપ કરી શકે છે.
2. ગાયત્રી મંત્ર વ્યવસાયમાં સફળતા માટે પણ ખૂબ અસરકારક છે. ઉદ્યોગપતિઓ દ્વારા આ મંત્રનો જાપ કરવાથી ખર્ચ પર નિયંત્રણ રાખવામાં અને આવક વધારવામાં મદદ મળી શકે છે. આ માટે, શુક્રવારે હાથી પર બેસીને ગાયત્રી મંત્રનું ધ્યાન કરીને અને 'શ્રી' માસ્ક પહેરીને તેનો જાપ કરીને નાણાકીય લાભ મેળવી શકાય છે.
૩. સંતાન પ્રાપ્તિ માટે, દંપતીએ સફેદ કપડાં પહેરવા જોઈએ અને 'યૌમ' મંત્ર સાથે ગાયત્રી મંત્રનો જાપ કરવો જોઈએ. આ ઉપાયથી, બાળક થવાની સાથે, જો કોઈ બાળક હોય અને તે બીમાર હોય, તો બાળકને પણ આ રોગમાંથી મુક્ત કરી શકાય છે.
4. દુશ્મનોના અવરોધોથી મુક્તિ મેળવવા માટે, અમાસ, રવિવાર અથવા મંગળવારે લાલ વસ્ત્રો પહેરો, દેવી દુર્ગાનું ધ્યાન કરો અને ગાયત્રી મંત્રનો 108 વખત પાઠ કરો અને 'ક્લીમ' મંત્રનો ત્રણ વખત જાપ કરો.
5. લગ્નજીવનમાં સફળતા માટે, યોગ્ય યુવક-યુવતીઓએ પીળા વસ્ત્રો પહેરવા જોઈએ, દેવી પાર્વતીનું ધ્યાન કરવું જોઈએ, 'હ્રીમ' બોલવું જોઈએ અને ગાયત્રી મંત્રનો ૧૦૮ વાર જાપ કરવો જોઈએ. આનાથી લગ્નમાં આવતી અડચણો દૂર થઈ શકે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
