સંધ્યાકાળે દીવો પ્રગટાવતી વખતે આ વાતોનું ખાસ રાખો ધ્યાન, જાણો સાચી પૂજા વિધિ અને નિયમો
સાંજના સમયે મંદિર કે આંગણામાં દીવો પ્રગટાવવો એ ભારતીય ઘરોમાં સૌથી જૂની પરંપરાઓમાંની એક છે. દીવાની જ્યોતને અંધકાર પર પ્રકાશના વિજયનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. જો કે, ઘણીવાર, ઉતાવળ કે બેદરકારીને કારણે, લોકો સાંજે દીવો પ્રગટાવતી વખતે ભૂલો કરે છે, જે ફક્ત પૂજાની ભાવનાને જ અસર કરતી નથી પણ સલામતી માટે પણ જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
જ્યોતિષ અને વાસ્તુના નિષ્ણાતોના મતે, દીવો પ્રગટાવવાની વિધિ તેની સાથે સંકળાયેલી સાવચેતીઓ જેટલી જ સરળ છે. ચાલો દરરોજ સાંજે ધ્યાનમાં રાખવાના મુખ્ય મુદ્દાઓનું અન્વેષણ કરીએ.
પ્લેટ કે બેઝ વગર દીવો ન મૂકો
સૌથી સામાન્ય ભૂલ દીવો સીધો ફ્લોર કે લાકડાની સપાટી પર મૂકવાની છે. પરંપરા દીવો હંમેશા પ્લેટ કે મજબૂત બેઝ પર રાખવાની ભલામણ કરે છે. બેઝ વગર મૂકવામાં આવેલો દીવો થોડો ધક્કો કે પવન સાથે પડી શકે છે, અને તેલ છલકાય છે, જેનાથી આગ લાગવાનું જોખમ વધી જાય છે. થાળી પર મુકેલો દીવો સ્થિરતા અને આદર બંનેનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. તેથી, તેને પ્રગટાવતા પહેલા તેનું સ્થાન સુનિશ્ચિત કરવું શાણપણભર્યું છે.
વાવાઝોડાવાળા વિસ્તારમાં ખુલ્લો દીવો મૂકવો
દીવો બારીની સામે અથવા પંખાની દિશામાં સીધો મૂકવો એ એક સામાન્ય ભૂલ છે. જોરદાર પવનને કારણે જ્યોત લહેરાવી શકે છે, જે સંભવિત રીતે નજીકની વસ્તુઓને સળગાવી શકે છે. શાસ્ત્રો જણાવે છે કે દીવાની જ્યોત સ્થિર રહેવી જોઈએ, કારણ કે વારંવાર બુઝાતી જ્યોત અશુભતા સાથે સંકળાયેલી છે. વ્યવહારિક રીતે કહીએ તો, પવનવાળા વિસ્તારમાં દીવો ઘણીવાર ઓલવાઈ જાય છે અને તેલ ઝડપથી ખાલી કરી નાખે છે. દીવો હંમેશા સીધા પવનથી દૂર એવી જગ્યાએ મૂકો.
સળગતા દીવાને ક્યારેય ધ્યાન વગર ન છોડો.
આ સાવચેતી સર્વોપરી હોવી જોઈએ. સળગતા દીવાને ધ્યાન વગર છોડવો એ આગનું જોખમ છે. દર વર્ષે, એવી ઘટનાઓ બને છે જ્યાં ધ્યાન વગર રહેલો દીવો નજીકના કપડાં અથવા સજાવટ પર પડે છે. પરંપરા એ પણ સૂચવે છે કે દીવો પ્રગટાવનાર વ્યક્તિ તેની સંભાળ રાખવા માટે જવાબદાર છે. જો તમારે ઘરની બહાર જવું પડે, તો કાં તો જવાબદાર પરિવારના સભ્યની દેખરેખ હેઠળ દીવો છોડી દો અથવા જતા પહેલા શાંતિથી તેને ઓલવી દો. ભક્તિનો અર્થ બેદરકારી નથી, આ હંમેશા યાદ રાખવું જોઈએ.
દીવાની આસપાસ કાગળ, પ્લાસ્ટિક કે કપડું ન મૂકવું.
જૂના અખબારો, પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ કે સુશોભન કાપડ ઘણીવાર પૂજા થાળીની આસપાસ છોડી દેવામાં આવે છે. આ વસ્તુઓ ખૂબ જ ઝડપથી આગ પકડી લે છે. દીવો પ્રગટાવતા પહેલા તેની આસપાસના વિસ્તારને સાફ કરવો પણ પરંપરામાં મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે સ્વચ્છ જગ્યાએ પ્રગટાવવામાં આવતો દીવો શુભતા લાવે છે. સલામતીના કારણોસર, દીવાથી થોડા અંતરે કોઈ સળગતી સામગ્રી ન હોવી જોઈએ, ખાસ કરીને જો ઘરમાં નાના બાળકો કે પાલતુ પ્રાણીઓ હોય.
તૂટેલા દીવા અને સૂકા દીવા અંગે પરંપરાગત વિચારણાઓ
પરંપરાઓ કહે છે કે તૂટેલા કે તિરાડવાળા દીવાનો ઉપયોગ પૂજામાં ન કરવો જોઈએ. તેવી જ રીતે, તેલમાં યોગ્ય રીતે પલાળ્યા વિના વાટ પ્રગટાવવાથી જ્યોત નબળી પડે છે અને દીવો ઝડપથી ઓલવાઈ જાય છે. વડીલો કહે છે કે દીવામાં પૂરતું તેલ અને સ્વચ્છ વાટ હોવી જોઈએ જેથી તે આખી સાંજ શાંતિથી બળી શકે. ઘણા ઘરોમાં, શુક્રવારે સાંજે નવા અથવા સંપૂર્ણપણે સાફ કરેલા દીવાનો ઉપયોગ કરવાનો રિવાજ છે. આ નાના હાવભાવ પરંપરાને પૂર્ણ કરે છે.
એકંદરે, સાંજે દીવો પ્રગટાવતી વખતે પરંપરા અને સલામતીને જોડવી એ સમજદારીભર્યું છે. યોગ્ય સ્થાન, મજબૂત પાયો અને થોડી દેખરેખ સાથે, આ સરળ ધાર્મિક વિધિ ઘરમાં શાંતિ અને સલામતી બંને જાળવી રાખે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે દીવો ફક્ત પ્રકાશ જ નહીં, પણ ઘરના વાતાવરણને સુંદર બનાવવાની ભાવનાનું પણ પ્રતીક છે. તેથી, આગલી વખતે જ્યારે તમે દીવો પ્રગટાવો, ત્યારે આ બાબતો યાદ રાખો.
