Religion : જો કોઈ અપમાન કરે ત્યારે દુઃખ થાય છે, તો ગીતાનો આ શ્લોક વાંચો, મનને મળશે શાંતિ
છેલ્લું અપડેટ : 27 May 2025
રોજિંદા જીવનમાં ઘણી વખત જ્યારે કોઈ તેમનું અપમાન કરે છે ત્યારે લોકો દુઃખી થઈ જાય છે. પછી ભલે તે ઓફિસમાં હોય કે તમારા મિત્ર વર્તુળમાં. પરંતુ ભગવદ ગીતામાં આવા લોકોને અહંકારથી ભરેલા કહેવામાં આવ્યા છે અને તેમની ટીકા કરવામાં આવી છે. ભગવાન કૃષ્ણએ અર્જુનને આપેલા ઉપદેશોમાં, તેમણે એવા લોકોની વૃત્તિની સખત નિંદા કરી છે જેઓ બીજાઓને નીચા બતાવીને પોતાને શ્રેષ્ઠ સાબિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.
અહંકાર વિનાશનું કારણ છે
ગીતા અનુસાર, બીજાનું અપમાન કરવું એ અહંકારની નિશાની છે. શ્રીકૃષ્ણ અધ્યાય ૧૬ (દૈવી અને આસુરી ગુણો) માં સમજાવે છે કે જે લોકો બીજાઓનું અપમાન કરે છે તેમનો મૂળ સ્વભાવ "આસુરી" હોય છે. તેઓ ગુસ્સો, અભિમાન, દ્વેષ અને ઈર્ષ્યાથી ભરેલા છે.
શ્લોક ૧૬.૪ માં કહ્યું છે કે
"दम्भो दर्पो अभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च.
अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदामासुरीम्"
(અર્થ: દેખાડો, અભિમાન, ઘમંડ, ક્રોધ, કઠોરતા અને અજ્ઞાન - આ બધા આસુરી સ્વભાવના લક્ષણો છે.)
જે બીજાને નીચે લાવે છે તે પોતે ઉભા થઈ શકતા નથી
શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા સ્પષ્ટ કરે છે કે આત્મ-સુધારણાનો માર્ગ બીજાને નીચે ખેંચીને નહીં, પરંતુ પોતાને અંદરથી સુધારવાથી ખુલે છે. જ્યારે પ્રકરણ ૬, શ્લોક ૫ જણાવે છે:
"उद्धरेदात्मनात्मनां नात्मानमवसदयेत." આનો અર્થ એ છે કે વ્યક્તિએ પોતાના પ્રિયજનોને પોતાના દ્વારા ઉત્થાન આપવું જોઈએ અને પોતાને નીચે ન લાવવું જોઈએ. બીજાઓને નીચે લાવવાની વૃત્તિ હીનતા સંકુલ અને અસુરક્ષામાંથી ઉદ્ભવે છે. તે વ્યક્તિને અંદરથી ખોખલી બનાવે છે અને તેના આધ્યાત્મિક વિકાસને અવરોધે છે.
શ્રેષ્ઠ તે છે જે બધાને સમાન રીતે જુએ છે
ગીતામાં કહ્યું છે કે જે વ્યક્તિ બધામાં એક જ આત્મા જુએ છે તે જ્ઞાની છે. ભલે તે જ્ઞાની હોય, મૂર્ખ હોય, ધનવાન હોય કે ગરીબ. આવી વ્યક્તિ બીજાને નીચું નથી પાડતી, પરંતુ સમાનતાનું પાલન કરે છે.
શ્લોક ૫.૧૮ માં, શ્રી કૃષ્ણ કહે છે
"વિદ્યાવિન્યસમ્પન્ને બ્રાહ્મણને ગાવિ હસ્તિની
शुनी चैव श्वपाके च पंडिताह समदर्शिनः"
એટલે કે, એક જ્ઞાની વ્યક્તિ બ્રાહ્મણ, ગાય, હાથી, કૂતરો અને ચાંડાલમાં પણ એક જ આત્મા જુએ છે.
