Jagannath Rath Yatra 2024: કેવી રીતે શરૂ થઈ જગન્નાથ રથયાત્રા, જાણો આ યાત્રાનું મહત્ત્વ અને ઈતિહાસ

જગન્નાથ રથયાત્રા આ વર્ષે 7મી જુલાઈથી પ્રારંભ થાય છે. જગન્નાથ રથયાત્રા દર વર્ષે અષાઢ માસના શુક્લ પક્ષની દ્વિતિયાથી શરૂ થાય છે અને આ રથયાત્રા દશમી તિથિના દિવસે પૂરી થાય છે. ભગવાન કૃષ્ણના અવતાર ગણાતા ભગવાન જગન્નાથ તેમના મોટા ભાઈ બલરામ અને તેમના બહેન સુભદ્રા સાથે દર વર્ષે ઓરિસ્સાના પુરી શહેરમાં રથની સવારી કરીને નીકળે છે અને આ યાત્રા સમગ્ર વિશ્વમાં રથયાત્રા તરીકે ઓળખાય છે. જગન્નાથજીની રથયાત્રામાં ભાગ લેવાનું પુણ્ય સો યજ્ઞો બરાબર ગણાય છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે અક્ષય તૃતીયાના દિવસથી જ શ્રી કૃષ્ણ, બલરામ અને સુભદ્રાના રથના નિર્માણ સાથે રથયાત્રાની તૈયારીઓ શરૂ થાય છે. અહીં પુરીમાં ભગવાન જગન્નાથનું 800 વર્ષ જૂનું મંદિર છે અને અહીં ભગવાન કૃષ્ણ જગન્નાથના રૂપમાં નિવાસ કરે છે. અહીં જાણો આ ઐતિહાસિક રથયાત્રા કેવી રીતે શરૂ થઈ અને ત્રણેય રથ સાથે જોડાયેલી ખાસ બાબતો વિશે પણ... 

કેવી રીતે શરૂ થઈ જગન્નાથ રથયાત્રા?

ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, એકવાર બહેન સુભદ્રાએ તેના ભાઈ કૃષ્ણ અને બલરામજીને નગર જોવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી. પછી બંને ભાઈઓએ પ્રેમથી તેમની બહેન સુભદ્રા માટે એક ભવ્ય રથ તૈયાર કરાવ્યો અને તેના પર સવાર થઈને ત્રણેય નગરની યાત્રા કરવા નીકળ્યા. રસ્તામાં ત્રણેય ગુંડીચામાં તેમના માસીના ઘરે પણ ગયા હતા અને અહીં 7 દિવસ રોકાયા હતા અને પછી નગરનો પ્રવાસ પૂરો કરીને પાછા પુરી આવ્યા હતા. ત્યારથી દર વર્ષે ત્રણેય ભાઈઓ અને બહેનો તેમના રથ પર સવાર થઈને નગર ભ્રમણ પર નીકળે છે અને તેમના માસીના ઘર ગુંડીચા મંદિર જાય છે. આમાં બલરામજીનો રથ આગળ, બહેન સુભદ્રાનો રથ મધ્યમાં અને જગન્નાથજીનો રથ પાછળ હોય છે.

જગન્નાથ યાત્રાનું મહત્ત્વ

ભગવાન જગન્નાથ અને તેમના ભાઈઓ અને બહેનોના રથ લીમડાના પાકેલા લાકડામાંથી બનાવવામાં આવે છે. રથને બનાવવામાં લાકડા સિવાય અન્ય કોઈ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી. ભગવાન જગન્નાથના રથમાં કુલ 16 પૈડા હોય છે અને તે અન્ય બે રથ કરતા મોટા હોય છે. રથયાત્રા દરમિયાન કેટલીક ધાર્મિક વિધિઓ પણ કરવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ રથયાત્રાને રૂબરૂ જોવાથી જ 1000 યજ્ઞોનું પુણ્ય ફળ મળે છે. જ્યારે ત્રણેય રથ સજ્જ થઈને રથયાત્રા માટે તૈયાર થાય છે, ત્યારે પુરીના રાજા ગજપતિની પાલખી આવે છે અને પછી રથની પૂજા કરવામાં આવે છે. ત્યાર બાદ રથ મંડપ અને રથયાત્રાના રૂટને સોનાની સાવરણીથી સાફ કરવામાં આવે છે.