દેવી દુર્ગાએ શુંભ-નિશુમ્ભના અત્યાચારોથી દેવતાઓને કેવી રીતે બચાવ્યા? જાણો
છેલ્લું અપડેટ : 26 Sept 2024
મહિષાસુરનો વધ કરીને બે રાક્ષસ ભાઈઓએ દેવલોકોને ભગાડી દીધા હતા. દેવતાઓ પોતાનું દુ:ખ લઈને માતા પાસે પહોંચ્યા. ત્યારે માતાએ દેવતાઓને કહ્યું, હું આ બંને ભાઈઓને ચોક્કસ મારીશ, તમે બધા નિશ્ચિંત રહો. ચાલો જાણીએ કેવી રીતે દેવી દુર્ગાએ શુંભ-નિશુંભનો અંત કર્યો?
દુર્ગા સપ્તશતીની વાર્તા
દુર્ગા સપ્તશતીમાં વર્ણવેલ કથા અનુસાર, શંભ અને નિશુંભ નામના બે રાક્ષસ ભાઈઓ હતા. દેવતાઓ પાસેથી મળેલા વરદાનની શક્તિથી બંને ભાઈઓએ દેવરાજ ઈન્દ્ર પાસેથી સિંહાસન છીનવી લીધું હતું અને તમામ દેવતાઓને પણ સ્વર્ગમાંથી હાંકી કાઢ્યા હતા. સ્વર્ગમાંથી નિર્વાસિત થયા પછી, દેવતાઓએ માતા દુર્ગાના વરદાનને યાદ કર્યું. મહિષાસુરનો વધ કર્યા પછી દેવી દુર્ગાએ દેવતાઓને વરદાન આપ્યું હતું કે જો તમે સંકટ સમયે મારી પ્રાર્થના કરશો તો હું તમારી સમસ્યાઓનું નિરાકરણ કરીશ. તે પછી ઈન્દ્ર સહિત તમામ દેવતાઓ હિમાલય પહોંચ્યા અને પછી ત્યાં દેવી માતાની સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.
માતાને લગ્નનો પ્રસ્તાવ મળ્યો
દેવતાઓની સ્તુતિ સાંભળીને માતા પ્રગટ થયા અને કહ્યું, તમે લોકો શું ઈચ્છો છો? ત્યારે દેવરાજ ઈન્દ્રએ કહ્યું કે શુંભ-નિશુંભે આપણને સ્વર્ગના સિંહાસનથી અલગ કરી દીધા છે. મહેરબાની કરીને બંને ભાઈઓને મારી નાખો. બીજી તરફ જ્યારે શુંભ-નિશુંભને માતાના સ્વરૂપની જાણ થઈ ત્યારે તેઓએ સુગ્રીવ નામના રાક્ષસને માતા પાસે લગ્નનો પ્રસ્તાવ મોકલ્યો. સુગ્રીવનો પ્રસ્તાવ સાંભળીને માતાએ કહ્યું, હું તેની સાથે જ લગ્ન કરીશ જે મને યુદ્ધમાં પરાજિત કરશે. માતાની વાત સાંભળીને સુગ્રીવ બંને ભાઈઓ પાસે ગયો અને કહ્યું કે જો તમે દેવીને યુદ્ધમાં હરાવશો તો જ તે તમારી સાથે લગ્ન કરશે. દૂતની વાત સાંભળીને બંને ભાઈઓ ક્રોધિત થઈ ગયા અને ધૂમ્રલોચન નામના રાક્ષસને માતાને લાવવા હિમાલયમાં મોકલ્યા. પરંતુ ધૂમ્રલોચનનો પ્રસ્તાવ સાંભળીને દેવીએ તેને મારી નાખ્યો.
શુમ્ભ-નિશુમ્ભનો અંત
ધૂમ્રલોચનને માર્યા પછી, શુંભ-નિશુંભે તેમની સેના મોકલી પરંતુ દેવીએ સમગ્ર સેનાનો નાશ કર્યો. આ પછી, બંને ભાઈઓ સ્વયં દેવી સાથે યુદ્ધ કરવા આવ્યા અને દેવીને યુદ્ધ માટે પડકાર આપ્યો. થોડી જ વારમાં શુમ્ભ-નિશુમ્ભ અને દેવી દુર્ગા વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ થયું. ત્યારે દેવીએ પોતાના બાણોથી નિશુંભને ઘાયલ કર્યો. દેવીના બાણોના હુમલાથી નિશુંભ બેભાન થઈ ગયા. પોતાના ભાઈને ઘાયલ જોઈ શુંભાએ દેવી સાથે લડાઈ શરૂ કરી. ત્યારે દેવીએ શુંભ પર ત્રિશૂળથી હુમલો કર્યો અને તે પણ બેભાન થઈ ગયો. થોડા સમય પછી, જ્યારે નિશુંભને ફરીથી ભાન આવ્યું, ત્યારે તેણે ફરીથી દેવી સાથે લડવાનું શરૂ કર્યું, પરંતુ આ વખતે દેવીએ તેની તલવારથી તેને મારી નાખ્યો. આ રીતે નિશુંભનો અંત આવ્યો. નિશુંભને માર્યા પછી, શુંભે પણ હોશ આવ્યા પછી દેવી સાથે યુદ્ધ કરવાનું શરૂ કર્યું. લાંબા સમય સુધી શુંભ સાથે લડ્યા બાદ માતાએ શુંભાને ત્રિશૂળથી મારી નાખ્યો. આ જોઈને દેવતાઓ ખૂબ પ્રસન્ન થયા અને માતા પર પુષ્પોની વર્ષા કરવા લાગ્યા.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.