પૂજા દરમિયાન મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ કેટલો યોગ્ય? જાણો શાસ્ત્રોક્ત અને વ્યવહારુ નિયમો
છેલ્લું અપડેટ : 16 Sept 2026
સનાતન ધર્મ અને વાસ્તુશાસ્ત્ર અનુસાર દૈનિક પૂજા-અર્ચના માત્ર એક વિધિ નથી, પરંતુ આત્મિક શાંતિ અને ઈશ્વર સાથે જોડાણનું સાધન છે. આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન આપણા જીવનનું અભિન્ન અંગ બની ગયો છે—મંદિર કે પૂજાઘર પણ તેનાથી અછૂતા નથી રહ્યા. ઘણા ભક્તો આરતી, સ્તોત્ર કે મંત્રો વાંચવા મોબાઈલનો ઉપયોગ કરે છે, તો કેટલાક પૂજા વચ્ચે જ સોશિયલ મીડિયા કે મેસેજ ચેક કરતા જોવા મળે છે.
ધાર્મિક અને વ્યવહારુ દ્રષ્ટિએ પૂજા દરમિયાન ફોનનો વપરાશ કઈ રીતે કરવો જોઈએ, તેના મહત્વપૂર્ણ પાસાં
એકાગ્રતા અને ભાવનું મહત્વ પૂજાનો મુખ્ય હેતુ મનને શાંત કરીને ઈશ્વર તરફ કેન્દ્રિત કરવાનો છે. જો પૂજા વખતે વારંવાર નોટિફિકેશન, કોલ કે સ્ક્રીન તરફ ધ્યાન જાય, તો ભક્તિનો મૂળ ભાવ ખંડિત થાય છે અને મનમાં ચંચળતા વધે છે. તેથી સાધના દરમિયાન માનસિક સ્થિરતા જળવાય તે અનિવાર્ય છે.
મોબાઈલમાંથી પાઠ કે આરતી વાંચવી યોગ્ય છે? જો તમારી પાસે પૂજાપુસ્તક ઉપલબ્ધ ન હોય, તો મોબાઈલમાંથી ચાલીસા, આરતી કે મંત્રો વાંચવામાં કોઈ દોષ નથી. ટેક્નોલોજી જો સાધનામાં સહાયક બને તો તે આવકાર્ય છે, પરંતુ તેના માટે કેટલીક સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે:
પૂજા શરૂ કરતા પહેલાં ફોનને ફરજિયાત Silent અથવા Do Not Disturb (DND) મોડ પર મૂકો.
ઈન્ટરનેટ ડેટા બંધ રાખવો જેથી મેસેજ કે સોશિયલ મીડિયા નોટિફિકેશન તમારું ધ્યાન ન ભટકાવે.
પૂજા દરમિયાન શું ન કરવું?
આરતી કે મંત્રજાપ વચ્ચે ક્યારેય સોશિયલ મીડિયા ફીડ સ્ક્રોલ ન કરવી.
બિનજરૂરી કોલ ઉપાડવા કે ચેટિંગ કરવાથી સખત બચવું.
વીડિયો, રીલ્સ કે અન્ય મનોરંજન સામગ્રી મંદિર કે પૂજાસ્થળે જોવાનું ટાળવું.
પૂજાના આસન પર બેઠા પછી વારંવાર સ્ક્રીન અનલૉક ન કરવી.
પૂજાની સાચી પદ્ધતિ પૂજા માત્ર શારીરિક સ્વચ્છતા (સ્નાન અને સ્વચ્છ વસ્ત્રો) પૂરતી સીમિત નથી, તેમાં મનની શુદ્ધિ પણ એટલી જ મહત્વની છે. બની શકે તો મોબાઈલને પૂજાસ્થળથી થોડો દૂર રાખો. જો ફોનનો ઉપયોગ સાહિત્ય વાંચવા માટે અનિવાર્ય હોય, તો તેનો હેતુ માત્ર અને માત્ર ભક્તિ પૂરતો જ સીમિત રાખો જેથી આધ્યાત્મિક વાતાવરણ અને સકારાત્મક ઊર્જા અકબંધ રહે.
