Hanuman Jayanti 2026: બ્રહ્મચારી હોવા છતા આ મંદિરમાં પત્ની સાથે પૂજાય છે હનુમાનજી, જાણો અનોખી કથા
છેલ્લું અપડેટ : 02 Apr 2026
હનુમાન જયંતિ 2026: આપણે અવારનવાર સાંભળતા આવ્યા છીએ કે હનુમાનજી બાળ બ્રહ્મચારી હતા અને તેમણે ક્યારેય લગ્ન કર્યા નહોતા. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ભારતમાં એક એવું મંદિર પણ છે, જ્યાં તેમની પૂજા તેમની પત્ની સુવર્ચલા સાથે કરવામાં આવે છે. આ અનોખી માન્યતા સાથે જોડાયેલું આ મંદિર ખૂબ જ ખાસ છે અને ભક્તો વચ્ચે અતૂટ શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર બનેલું છે.
હનુમાન જયંતિનો પર્વ આજે દેશભરમાં શ્રદ્ધા સાથે મનાવવામાં આવી રહ્યો છે. આ ખાસ દિવસ દર વર્ષે ચૈત્ર મહિનાની પૂર્ણિમાએ આવે છે. આ દિવસે ભક્તો હનુમાનજીની પૂજા-અર્ચના કરે છે અને સુખ-શાંતિની કામના કરે છે. શાસ્ત્રોમાં હનુમાનજીને બાળ બ્રહ્મચારી કહેવામાં આવ્યા છે.
પરંતુ, તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે ભારતમાં એક એવું મંદિર છે જ્યાં હનુમાનજીની પૂજા તેમની પત્ની સુવર્ચલા સાથે થાય છે. આ મંદિર તેની અનોખી પરંપરા માટે જાણીતું છે.
શ્રી સુવર્ચલા સહિતા હનુમાન મંદિરનું મહત્ત્વ
તેલંગાણાના ખમ્મમ જિલ્લાના એલન્દુ ગામમાં શ્રી સુવર્ચલા સહિતા હનુમાન મંદિર આવેલું છે, જ્યાં હનુમાનજીની સાથે સુવર્ચલા દેવીની પણ પૂજા કરવામાં આવે છે. મંદિરના પુજારીના જણાવ્યા અનુસાર, સમગ્ર દેશમાં આ એકમાત્ર એવું મંદિર છે જ્યાં હનુમાનજીની પૂજા તેમની પત્ની સાથે કરવામાં આવે છે. આ મંદિરનું નિર્માણ વર્ષ 2006માં કરવામાં આવ્યું હતું.
દર વર્ષે જેઠ મહિનાની શુક્લ દશમીના દિવસે અહીં હનુમાનજીના લગ્નનો ઉત્સવ ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં જ્યાં હનુમાનજીને બ્રહ્મચારી માનવામાં આવે છે, ત્યાં આ મંદિરની પરંપરા લોકો માટે એકદમ અનોખી અને રસપ્રદ છે.
કોણ હતા સુવર્ચલા દેવી?
માન્યતાઓ અનુસાર, હનુમાનજીએ ભગવાન સૂર્યને પોતાના ગુરુ માન્યા હતા અને તેમની પાસેથી શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. એવું કહેવાય છે કે સૂર્યદેવ પાસે કુલ નવ પ્રકારની વિદ્યાઓ હતી, જે હનુમાનજી શીખવા માંગતા હતા. તેમણે પાંચ વિદ્યાઓનું જ્ઞાન તો મેળવી લીધું, પરંતુ બાકીની ચાર વિદ્યાઓ શીખવા માટે સૂર્યદેવે એક શરત મૂકી. તેમણે જણાવ્યું કે આ ચાર વિદ્યાઓ માત્ર એ જ વ્યક્તિને આપી શકાય છે જે ગૃહસ્થ જીવન જીવતો હોય. હનુમાનજી બ્રહ્મચારી હોવાથી આ શક્ય નહોતું.
પોતાની પુત્રી સાથે કરાવ્યા હતા લગ્ન
ત્યારબાદ સૂર્યદેવે હનુમાનજીને એક ઉપાય બતાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે જો તેઓ લગ્ન કરી લે, તો તેમને સંપૂર્ણ શિક્ષણ આપી શકાય છે. શરૂઆતમાં હનુમાનજી તૈયાર ન થયા, પરંતુ સૂર્યદેવે સમજાવ્યું કે તેમની પુત્રી સુવર્ચલા સાથે લગ્ન કર્યા પછી પણ તેઓ પોતાના બ્રહ્મચર્ય વ્રતનું પાલન કરી શકશે.
કથા અનુસાર: સુવર્ચલા દેવી સૂર્યદેવના તેજમાંથી પ્રગટ થયા હતા અને લગ્ન પછી પણ હનુમાનજીનું બ્રહ્મચર્ય અખંડ રહ્યું હતું.
આ રીતે સૂર્યદેવે પોતાની પુત્રીના લગ્ન હનુમાનજી સાથે કરાવ્યા જેથી તેઓ તેમને બાકીની ચાર વિદ્યાઓનું જ્ઞાન આપી શકે. આ કથાને કારણે જ આજે પણ ભક્તો મોટી સંખ્યામાં શ્રી સુવર્ચલા સહિતા હનુમાન મંદિરે દર્શન કરવા પહોંચે છે.
