Religion : પિતૃ પક્ષમાં ભૂલથી પણ આ ભૂલો ન કરો
છેલ્લું અપડેટ : 07 Sept 2025
પિતૃ પક્ષ, જેને આપણે શ્રાદ્ધ પક્ષ પણ કહીએ છીએ, તે 16 દિવસો છે જ્યારે આપણે આપણા પૂર્વજોને યાદ કરીએ છીએ જે હવે આ દુનિયામાં નથી. આ સમય તેમના પ્રત્યે આદર અને કૃતજ્ઞતા દર્શાવવાનો છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસોમાં આપણા પૂર્વજો પૃથ્વી પર આવે છે અને તેમના પરિવાર પાસેથી ખોરાક અને પાણીની અપેક્ષા રાખે છે.
આ સમય દરમિયાન કેટલાક નિયમોનું પાલન કરવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે જેથી પૂર્વજોની આત્માને શાંતિ મળે અને તેમના આશીર્વાદ પરિવાર પર રહે. ચાલો આને સરળ ભાષામાં સમજીએ.
પિતૃ પક્ષમાં શું કરવું?
તર્પણ અને શ્રાદ્ધ: આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ કાર્ય છે. વિદ્વાન બ્રાહ્મણની મદદથી, તમારા પૂર્વજોના નામે તર્પણ (પાણી ચઢાવવું) અને શ્રાદ્ધ (ખોરાક પૂરો પાડવો) કરો. જો આ શક્ય ન હોય તો, તમે દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ કરીને અને હાથમાં પાણી, કાળા તલ અને ફૂલો પકડીને તમારા પૂર્વજોને યાદ કરીને તેમને જળ અર્પણ કરી શકો છો.
બ્રાહ્મણ ભોજન: તમારી શ્રદ્ધા અને ક્ષમતા અનુસાર, કોઈ બ્રાહ્મણને તમારા ઘરે આમંત્રણ આપો અને તેને આદરપૂર્વક ખવડાવો. ભોજનમાં તમારા પૂર્વજોની પસંદગીની વાનગીનો સમાવેશ કરો. ભોજન પછી, તેમને કપડાં અને દક્ષિણા આપીને વિદાય આપો.
દાન: આ દિવસોમાં દાન કરવું ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદોને ખોરાક, કપડાં, ચંપલ અથવા અનાજનું દાન કરો. આ પૂર્વજોને પ્રસન્ન કરે છે.
પ્રાણીઓને ખવડાવો: પિતૃ પક્ષ દરમિયાન ગાય, કૂતરા, કાગડા અને કીડીઓને ખવડાવવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આપણા પૂર્વજો આ સ્વરૂપોમાં પણ ખોરાક ખાવા આવી શકે છે. તેથી, તમારી થાળીમાંથી પહેલી રોટલી ગાય માટે અને છેલ્લી રોટલી કૂતરા માટે કાઢો. કાગડા માટે પણ છત પર ખોરાકનો એક ભાગ રાખો.
સાદું જીવન જીવો: આ 16 દિવસો દરમિયાન સાદું જીવન અપનાવો. ઘરમાં શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણ જાળવો. ગુસ્સે થશો નહીં, લડશો નહીં અથવા કોઈ માટે અપશબ્દોનો ઉપયોગ કરશો નહીં.
પિતૃ પક્ષમાં શું ન કરવું?
કોઈ શુભ પ્રસંગો નહીં: પિતૃ પક્ષ શોક અને શ્રદ્ધાનો સમય છે, તેથી આ સમયગાળા દરમિયાન લગ્ન, સગાઈ, ગૃહસ્થી, મુંડન અથવા નવો વ્યવસાય શરૂ કરવા જેવા શુભ કાર્યો કરવામાં આવતા નથી.
કોઈ નવી ખરીદી નહીં: આ દિવસોમાં કાર, ઘર, નવા કપડાં અથવા સોનું અને ચાંદી જેવી કોઈ નવી વસ્તુ ન ખરીદવાનો પ્રયાસ કરો. આ ઉજવણીનો સમય નથી, પરંતુ સંયમનો સમય છે.
આહાર પ્રતિબંધો:
આ દિવસોમાં માંસાહારી ખોરાક અને દારૂ બિલકુલ ન લો.
લસણ, ડુંગળી, દાળ, સરસવના દાણા અને વાસી ખોરાક ખાવાનું ટાળો. આ તામસિક ખોરાકની શ્રેણીમાં આવે છે.
વાળ કાપવા કે દાઢી ન કરવી: શ્રાદ્ધ કરનાર વ્યક્તિએ આ 16 દિવસો દરમિયાન વાળ, દાઢી અને નખ કાપવાનું ટાળવું જોઈએ. તેને શોક અને આદર વ્યક્ત કરવાનો એક માર્ગ માનવામાં આવે છે.
કોઈનો અનાદર ન કરો: ઘરમાં આવનાર કોઈપણ વ્યક્તિ, ભિખારી કે પ્રાણીનું અપમાન ન કરો. તેમને ભગાડો નહીં, પરંતુ તમારી ક્ષમતા મુજબ તેમને કંઈક આપો.
ટૂંકમાં, પિતૃ પક્ષ એ ડરવાનો સમય નથી, પરંતુ આપણા પૂર્વજોના મૂળ સાથે જોડાવાનો અને તેમના આશીર્વાદ મેળવવાનો છે. આ નાના નિયમોનું પાલન કરીને, આપણે તેમના પ્રત્યે આદર બતાવી શકીએ છીએ, જે પરિવારમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ લાવે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
