નવા વર્ષનો પહેલો તહેવાર છે 'મકરસંક્રાંતિ', આ દિવસે 6 કામ કરવાનું ન ભૂલો, તમને મળશે અનેક લાભ

સનાતન ધર્મમાં મકરસંક્રાંતિ ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે સૂર્ય ભગવાન ઉત્તરાયણથી દક્ષિણાયન તરફ વળે છે. આ દિવસે વિશેષ રીતે સૂર્યની પૂજા અને અર્ઘ્ય અર્પણ કરવાની પરંપરા છે.

મકરસંક્રાંતિ 2025 પર શું કરવું

જાન્યુઆરી મહિનો માત્ર નવા વર્ષની શરૂઆત જ નહીં પરંતુ તે પોતાની સાથે ભારતીય સંસ્કૃતિનો અદ્ભુત તહેવાર મકરસંક્રાંતિ પણ લાવે છે. આ તહેવાર એ ખગોળીય ઘટનાઓ, આધ્યાત્મિકતા અને પરંપરાઓનો સંગમ છે, જે માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં ખૂબ જ ઉત્સાહ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે મકરસંક્રાંતિ 14 જાન્યુઆરી, મંગળવારે ઉજવવામાં આવશે. મકરસંક્રાંતિ સૂર્યના ધન રાશિથી મકર રાશિમાં પ્રવેશની ઘટના દર્શાવે છે. આ ખગોળીય પરિવર્તન માત્ર વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણથી જ નહીં પરંતુ ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિકોણથી પણ ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

આ પણ વાંચો: મકરસંક્રાંતિ પર દાન કરવા માટે અત્યારે જ ખરીદો આ 12 વસ્તુઓ

મકરસંક્રાંતિ સાથે ભીષ્મ પિતામહના મૃત્યુનું જોડાણ 

મહાભારતની કથામાં મકરસંક્રાંતિનું વિશેષ આધ્યાત્મિક મહત્ત્વ જોવા મળે છે. ઈચ્છામૃત્યુનું વરદાન મેળવનાર ભીષ્મ પિતામહ સૂર્યના ઉત્તરાયણમાં પ્રવેશવાની રાહ જોતા રહ્યા. તેઓ આની રાહ જોઈ રહ્યા હતા કારણ કે ઉત્તરાયણને મોક્ષ પ્રાપ્તિનો સમય માનવામાં આવે છે. શાસ્ત્રોમાં ઉલ્લેખ છે કે જે વ્યક્તિ સૂર્યની ઉત્તરાયણ દરમિયાન પોતાના પ્રાણ ત્યાગે છે તેને જન્મ-મરણના ચક્રમાંથી મુક્તિ મળે છે. જ્યારે દક્ષિણાયનમાં, મૃત્યુ વ્યક્તિને પુનર્જન્મના ચક્રમાં બાંધે છે. 

ઉત્તરાયણનું મહત્ત્વ

મકરસંક્રાંતિનો દિવસ સૂર્યની ખગોળીય સ્થિતિમાં ફેરફાર સૂચવે છે. જ્યારે સૂર્ય મકર રાશિના ઉષ્ણકટિબંધને પાર કરે છે અને કર્કના ઉત્તરીય ઉષ્ણકટિબંધ તરફ આગળ વધે છે, ત્યારે તેને ઉત્તરાયણ કહેવામાં આવે છે. આ સમય લાંબા દિવસો અને નાની રાતની શરૂઆત દર્શાવે છે. વૈદિક પરંપરાઓમાં, ઉત્તરાયણમાં સૂર્યનો પ્રવેશ દેવતાઓનો દિવસ માનવામાં આવે છે અને દક્ષિણાયનને દેવતાઓની રાત્રિ માનવામાં આવે છે. તેને દેવયાન અને પિતૃયાન પણ કહેવામાં આવે છે. ઉત્તરાયણનો સમય શુભ કાર્યો માટે આદર્શ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન કરવામાં આવેલ દાન, તપ અને સાધના અનેકગણો લાભ આપે છે.

મકરસંક્રાંતિ પર શું કરવું?

મકરસંક્રાંતિના દિવસે કેટલાક ખાસ કામ કરવાથી શુભ ફળ મળે છે. શાસ્ત્રોમાં આ ક્રિયાઓને વિશેષ સદ્ગુણ તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે.

પવિત્ર સ્નાન - આ દિવસે પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવું ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. જો આ શક્ય ન હોય તો નહાવાના પાણીમાં તલ નાખીને ઘરે સ્નાન કરો. 

સૂર્ય અર્ઘ્ય - તાંબાના વાસણમાં પાણી લઈ તેમાં લાલ ફૂલ અને તલ નાખી સૂર્યદેવને અર્ઘ્ય ચઢાવો. 

તલ અને ગોળનું દાન - આ દિવસે તલ અને ગોળનું સેવન અને દાન કરવાથી વિશેષ પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય છે. આ દાન કડવાશને મીઠાશમાં બદલવાનું પ્રતીક છે. 

ખીચડીનો પ્રસાદ - સૂર્ય ભગવાનને ખીચડી અને તલ-ગોળ અર્પણ કરો અને લોકોમાં વહેંચો. 

મંત્રનો જાપ - “ઓમ સૂર્યાય નમઃ” અથવા “ઓમ નમો ભગવતે સૂર્યાય” મંત્રનો જાપ કરો. 

દાન - જરૂરિયાતમંદોને ભોજન, કપડા અને પૈસા દાન કરો. આ દિવસ દાન માટે આદર્શ માનવામાં આવે છે.

નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.