Religion: પગ સ્પર્શ કરતા પહેલા આ નિયમો જાણી લો, શાસ્ત્રો જણાવે છે કે કોના પગ સ્પર્શ ન કરવા જોઈએ
છેલ્લું અપડેટ : 02 Jul 2026
હિન્દુ ધર્મમાં, માતા-પિતા, શિક્ષકો અને વડીલોના પગ સ્પર્શ કરવાની પરંપરા સદીઓથી પ્રચલિત છે. પગ સ્પર્શ કરવાની અને નમસ્કાર કરવાની પરંપરા બાળપણથી જ શીખવવામાં આવે છે.
જોકે, શાસ્ત્રો જણાવે છે કે અમુક લોકોના પગ સ્પર્શ કરવાથી જીવનમાં મુશ્કેલીઓ આવી શકે છે.
પૂજાનું ફળ મળતું નથી
એવું માનવામાં આવે છે કે જો કોઈ પૂજા કરી રહ્યું હોય, તો પૂજા દરમિયાન તે વ્યક્તિના પગ સ્પર્શ ન કરવા જોઈએ. નહીં તો, તે પૂજામાં વિક્ષેપ લાવી શકે છે. તેવી જ રીતે, મંદિરમાં કોઈના પગ સ્પર્શ કરવ પણ અયોગ્ય માનવામાં આવે છે, કારણ કે મંદિર ભગવાનનું સ્થાન છે, અને મંદિરમાં ભગવાનથી મોટું કોઈ ન હોઈ શકે. વ્યક્તિએ ફક્ત મંદિરમાં સર્વશક્તિમાન સમક્ષ નમવું જોઈએ.
પાપમાં ભાગીદાર બની શકે છે
હિન્દુ ધર્મમાં, દીકરીઓને દેવીનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. તેથી, ઘરમાં ક્યારેય દીકરીઓને પગ સ્પર્શ ન કરવા દેવા જોઈએ. એવું કહેવાય છે કે કુંવારી છોકરીઓને પગ સ્પર્શ કરાવવાથી વ્યક્તિ પાપમાં ભાગીદાર બની શકે છે. હિન્દુ માન્યતાઓ અનુસાર, મામા કે કાકાએ તેમના ભત્રીજા કે ભત્રીજીને પણ પગ સ્પર્શ કરવા દેવા જોઈએ નહીં.
આ લોકોના પગ સ્પર્શ ન કરો
હિન્દુ ધર્મમાં એવું માનવામાં આવે છે કે જો કોઈ સ્મશાનભૂમિથી પરત ફરી રહ્યું હોય, તો વ્યક્તિએ તે વ્યક્તિના પગ સ્પર્શ ન કરવા જોઈએ, ભલે તે પોતાના કરતા મોટી ઉંમરના હોય. વધુમાં, સૂતેલા વ્યક્તિના પગ સ્પર્શ ન કરવા જોઈએ.
કોના પગ સ્પર્શ કરવા જોઈએ?
સનાતન પરંપરા અનુસાર, આપણે હંમેશા માતા, પિતા, ગુરુ વગેરે જેવા યોગ્ય લોકોના પગ સ્પર્શ કરવા જોઈએ. વધુમાં, હિન્દુ ધર્મમાં નાના લોકોના પગ સ્પર્શ કરવાની પરંપરા છે. ઉદાહરણ તરીકે, નવરાત્રિ દરમિયાન, છોકરીઓને દેવી માનીને તેમના પગ સ્પર્શ કરવાની પરંપરા છે. એવું કહેવાય છે કે બ્રાહ્મણ બાળકના પણ પગ સ્પર્શ કરવા યોગ્ય છે. તેમના પગ સ્પર્શ કરવાથી પણ આશીર્વાદ મળે છે.
વડીલોના પગ કેવી રીતે સ્પર્શ કરવા જોઈએ?
હિન્દુ ધર્મમાં, પૂજનીય લોકો અથવા વડીલોના પગ ત્રણ રીતે સ્પર્શ કરવામાં આવે છે. આ રીતે, વ્યક્તિ પોતાની કમર વાળીને આશીર્વાદ મેળવવા માટે કોઈ મોટી ઉંમરના વ્યક્તિના પગ સ્પર્શ કરે છે. બીજી પદ્ધતિમાં, તે ઘૂંટણ વાળીને બેસે છે અને તેની સામે બેઠેલી વ્યક્તિના પગને સ્પર્શ કરે છે. ત્રીજી પદ્ધતિમાં, તે વ્યક્તિ સમક્ષ પ્રણામ કરે છે. આ પદ્ધતિમાં, તે જમીન પર પેટના બળે સૂઈ જાય છે અને નમન કરે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
