Religon: આ સ્થળે ભગવાન શિવે પોતાના ત્રીજા નેત્રથી કામદેવનો કર્યો હતો નાશ, જાણો રસપ્રદ પૌરાણિક કથા
છેલ્લું અપડેટ : 25 Jul 2025
ભગવાન શિવના ત્રીજા નેત્ર સાથે જોડાયેલી વાર્તા હિન્દુ ધર્મની મુખ્ય ઘટનાઓમાંની એક છે. આ એ જ વાર્તા છે જ્યારે શિવે ક્રોધમાં પોતાનું ત્રીજું નેત્ર ખોલ્યું હતું અને કામદેવનો તેની જ્યોતથી નાશ થયો હતો.
આ ઘટના સાથે જોડાયેલું પવિત્ર સ્થળ આજે પણ ઉત્તર પ્રદેશના બલિયા જિલ્લામાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે, જેને કામેશ્વર ધામ કહેવામાં આવે છે. આ ધામનો ઉલ્લેખ શિવ પુરાણમાં પણ છે. ચાલો જાણીએ પુરાણોમાં વર્ણવેલ કામદેવ અને શિવ સાથે જોડાયેલી આ રસપ્રદ વાર્તા.
સતીનું આત્મદાહ અને શિવનું તાંડવ
શિવ પુરાણ અનુસાર, એકવાર દેવી સતી તેના પિતા દક્ષના યજ્ઞમાં ગઈ, જ્યાં તેના પતિ ભગવાન શિવનું અપમાન થયું હતું. આ અપમાન સહન ન કરી શકી, સતીએ યજ્ઞવેદીમાં કૂદીને પોતાનો જીવ આપ્યો. આ સમાચાર સાંભળીને શિવ ક્રોધ અને શોકથી ભરાઈ ગયા અને તેમનો તાંડવ સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં વિનાશનું પ્રતીક બની ગયો. દેવતાઓની વિનંતી પર શિવે પોતાને શાંત કર્યા અને ગંગા અને તમસાના સંગમ પર ધ્યાનસ્થ થયા.
તારકાસુરનો ભય અને દેવતાઓની ચિંતા
તે જ સમયે, રાક્ષસ તારકાસુરે તપસ્યા કરી અને બ્રહ્માજી પાસેથી એવું વરદાન મેળવ્યું કે તેનું મૃત્યુ ફક્ત શિવના પુત્રના હાથે જ શક્ય બન્યું. સતીના આત્મદાહને કારણે, શિવ ધ્યાનમાં હતા અને સંતાનનો કોઈ પ્રશ્ન જ નહોતો. આ પરિસ્થિતિનો લાભ લઈને, તારકાસુર દિવસેને દિવસે શક્તિશાળી બનતો ગયો અને દેવતાઓ સહિત તમામ લોકોને આતંકિત કરવા લાગ્યો.
કામદેવને એક મુશ્કેલ કાર્ય મળ્યું
જ્યારે પરિસ્થિતિ અસહ્ય બની ગઈ, ત્યારે દેવતાઓએ વિચાર્યું કે શિવને ધ્યાનમાંથી જાગૃત કરવા જોઈએ. પરંતુ, શિવના ધ્યાનમાં ખલેલ પહોંચાડવી એ મૃત્યુને આમંત્રણ આપવા જેવું હતું. લાંબા વિચાર પછી આ કાર્ય કામદેવને સોંપવામાં આવ્યું.
કામદેવ ધ્યાનસ્થળ પર પહોંચ્યા અને ઘણા પ્રયત્નો કર્યા. અપ્સરાઓના નૃત્ય, મીઠી સુગંધ અને ફૂલોનો ઉપયોગ કરીને પરંતુ કંઈ સફળ ન થયું. અંતે, તેણે એક ઉકેલ અપનાવ્યો. આંબાના ઝાડના પાંદડા પાછળ છુપાઈને તેણે શિવ પર ફૂલ તીર છોડ્યું.
ત્રિનેત્રનો ક્રોધ અને કામદેવનું દહન
ફૂલ તીર શિવના હૃદય પર વાગતાની સાથે જ તેમનું ધ્યાન તૂટી ગયું. ક્રોધથી ભરેલા મહાદેવનું ત્રિનેત્ર ખુલી ગયું અને કામદેવ તરત જ તેની જ્વાળાઓથી બળીને રાખ થઈ ગયા. દંતકથા અનુસાર, કામેશ્વર ધામમાં તે જ આંબાના ઝાડ હજુ પણ હાજર છે. તે અડધું બળી ગયું છે અને અડધું લીલું છે, જેને લોકો આ ઘટનાનો પ્રત્યક્ષ સાક્ષી માને છે.
કામેશ્વર ધામનું મહત્વ
આ સ્થળ ફક્ત આ દંતકથા સાથે સંકળાયેલું નથી, પરંતુ તે ઘણા ઋષિઓ અને સંતોના તપસ્યા સ્થળ પણ માનવામાં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે ત્રેતાયુગમાં, મહર્ષિ વિશ્વામિત્ર અહીં તપસ્યા કરી રહ્યા હતા, જ્યારે ભગવાન રામ અને લક્ષ્મણ તેમને મળવા આવ્યા હતા. વાલ્મીકિ રામાયણમાં પણ આનો ઉલ્લેખ છે.
