Religion: ગરુડ પુરાણ અનુસાર, મૃત્યુ સમયે વ્યક્તિ પાસે આ ચાર વસ્તુ રાખવાથી પ્રાપ્ત થશે સ્વર્ગ
છેલ્લું અપડેટ : 11 Dec 2025
જીવનનું અંતિમ સત્ય મૃત્યુ છે. સનાતન ધર્મમાં એવું માનવામાં આવે છે કે મૃત્યુ પછી, આત્મા તેના કર્મો અનુસાર સ્વર્ગ કે નરકમાં જાય છે. દરેક વ્યક્તિ પોતાના જીવન દરમ્યાન પૂરતા ગુણો એકઠા કરવાનો પ્રયાસ કરે છે જેથી તેને નરકની યાતનાઓ ભોગવવી ન પડે.
પરંતુ, શું ફક્ત દાન જ સ્વર્ગની ખાતરી આપે છે?
સૌથી મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક ગ્રંથોમાંનું એક માનવામાં આવતું ગરુડ પુરાણ, મૃત્યુ પછી આત્માની યાત્રાનું વિગતવાર વર્ણન કરે છે. આ પુરાણ ભગવાન વિષ્ણુ અને પક્ષી ગરુડ વચ્ચેની વાતચીત પર આધારિત છે.
ભગવાન વિષ્ણુના મતે, જો કોઈ વ્યક્તિના મૃત્યુ સમયે તેની પાસે આ ચાર પવિત્ર વસ્તુઓ હોય, તો મૃત્યુના દૂતો તેમની પાસે જતા નથી, અને આત્મા વૈકુંઠમાં મુક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે. જો તે વ્યક્તિની શ્રાદ્ધ વિધિ કરવા માટે કોઈ ન હોય, તો પણ તે મુક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે.
આવો ગરુડ પુરાણમાં ઉલ્લેખિત આ ચાર શુભ બાબતો વિશે જાણીએ:
1. તુલસીનો છોડ
હિંદુ ધર્મમાં, તુલસીને દેવીનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે અને તેને ખૂબ જ પવિત્ર સ્થાન આપવામાં આવે છે. ગરુડ પુરાણ અનુસાર, તુલસીનો છોડ ધરાવતું ઘર તીર્થસ્થાન જેવું છે.
ઉપચાર: જો કોઈ વ્યક્તિ મૃત્યુની નજીક હોય, તો પરિવારના સભ્યોએ વ્યક્તિ પાસે તુલસીનો છોડ રાખવો જોઈએ. મૃત્યુ પામેલા વ્યક્તિના કપાળ પર તુલસીની કળી (બીજનો ભાગ) અને કેટલાક પાંદડા મૂકો. ઉપરાંત, મોંમાં તુલસીનું પાન મૂકવું શુભ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જે વ્યક્તિ તુલસીની કળી પહેરીને મૃત્યુ પામે છે તે સીધો સ્વર્ગમાં જાય છે અને યમલોકના દુઃખોથી મુક્ત થાય છે.
૨. ગંગાજળ
ગંગાજળને બધા પાપો દૂર કરવા સૌથી પવિત્ર માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે ભગવાન વિષ્ણુના ચરણમાંથી ઉદ્ભવ્યું છે.
ઉપાય: ભારતીય સમાજમાં સદીઓ જૂની પરંપરા છે કે મૃત્યુના અંતિમ ક્ષણોમાં વ્યક્તિના મોંમાં ગંગાજળ મૂકવામાં આવે છે. ગરુડ પુરાણ અનુસાર, જે લોકો મૃત્યુ નજીક છે તે જાણીને, મૃત્યુ પામેલા વ્યક્તિના મોંમાં ગંગાજળ મૂકવામાં આવે છે. જે વ્યક્તિ ગંગાજળ પીને મૃત્યુ પામે છે તે પણ સ્વર્ગમાં સ્થાન પામે છે.
૩. તલનું દાન
ધાર્મિક વિધિઓમાં તલને પણ ખૂબ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. ભગવાન વિષ્ણુએ ગરુડને કહ્યું હતું કે તલ તેના પરસેવામાંથી ઉદ્ભવ્યા છે, જે તેમને ખૂબ જ શુદ્ધ બનાવે છે.
ઉપાય: મૃત્યુ સમયે, વ્યક્તિએ પોતે તલનું દાન કરવું જોઈએ. આ દાન રાક્ષસોને દૂર કરે છે. વધુમાં, મૃતકના પલંગ પર કાળા તલ મૂકવાથી મોક્ષ પ્રાપ્ત થાય છે. દાન કરવાથી અને તેના પર તલ ચઢાવવાથી મોક્ષ મળે છે.
૪. કુશ(ઘાસ)નું આસન
કુશ એ હિન્દુ પૂજા અને ધાર્મિક વિધિઓમાં વપરાતું પવિત્ર ઘાસ છે. ભગવાન વિષ્ણુએ કહ્યું હતું કે કુશ તેમના વાળમાંથી ઉદ્ભવ્યુ હતું.
ઉપાય: મૃત્યુ સમયે, વ્યક્તિને તુલસીના છોડ પાસે જમીન પર કુશ આસન પર સુવડાવવો જોઈએ. જો કોઈ વ્યક્તિ કુશ આસન પર મૃત્યુ પામે છે, તો તે વૈકુંઠ પ્રાપ્ત કરે છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે જો આવી વ્યક્તિ નિઃસંતાન હોય અને તેના માટે શ્રાદ્ધ વિધિ કરવા માટે કોઈ ન હોય, તો પણ તે કોઈપણ અવરોધ વિના મોક્ષ પ્રાપ્ત કરે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.