Religion: મહાભારતનું એક રહસ્ય જે બધાને ખબર નથી, ભાનુમતી તેના પતિ દુર્યોધનના મૃત્યુ પછી અર્જુનની પત્ની કેમ બની?
છેલ્લું અપડેટ : 07 Jan 2026
મહાભારતનું યુદ્ધ ફક્ત સત્તા માટેનો સંઘર્ષ નહોતો, પરંતુ કૌટુંબિક સંબંધોના ભંગાણ અને વિઘટનની દુર્ઘટના હતી. દુર્યોધન અને પાંડવો વચ્ચેની દુશ્મનાવટ કુરુક્ષેત્રની ભૂમિને લોહીથી તરબોળ કરી દેતી હતી, પરંતુ કેટલીક ઘટનાઓ જેનો ભાગ્યે જ ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે તે યુદ્ધ પછી બની હતી.
આમાંની એક દુર્યોધનની પત્ની ભાનુમતી અને અર્જુનના લગ્ન છે. ચાલો આપણે પુરાણોમાં વર્ણવેલ આ રસપ્રદ વાર્તામાંથી શીખીએ કે ભાનુમતી તેના પતિના મૃત્યુ પછી અર્જુનની પત્ની કેમ બની.
ભાનુમતી કોણ હતી?
ભાનુમતી કંબોજના રાજા ચંદ્રવર્માની પુત્રી હતી. તે ખૂબ જ સુંદર, બુદ્ધિશાળી અને બહાદુર સ્ત્રી હતી. તેણીને માત્ર સુંદરતા જ નહીં, પણ યુદ્ધ કળા અને કુસ્તીમાં પણ પારંગત હતી. એવું કહેવાય છે કે તેણીએ ઘણી વખત દ્વંદ્વયુદ્ધમાં દુર્યોધનને હરાવ્યો હતો. દુર્યોધન પોતાની પત્નીની બહાદુરી અને વ્યક્તિત્વનો ખૂબ મોટો પ્રશંસક હતો.
અપહરણથી લગ્ન સુધીની સફર
ભાનુમતી ગુપ્ત રીતે અર્જુનને પ્રેમ કરતી હતી અને તેની સાથે લગ્ન કરવા માંગતી હતી. જ્યારે રાજા ચંદ્રવર્માએ પોતાની પુત્રીના સ્વયંવરનું આયોજન કર્યું, ત્યારે અર્જુન કોઈ કારણસર હાજર રહી શક્યો નહીં. ભાનુમતીનાં સૌંદર્યથી મોહિત થઈને દુર્યોધને સ્વયંવરની વચ્ચે કર્ણની મદદથી ભાનુમતીનું બળજબરીથી અપહરણ કર્યું અને તેની સાથે લગ્ન કર્યા. ભાનુમતી અને દુર્યોધનને બે બાળકો હતા: પુત્ર લક્ષ્મણ અને પુત્રી લક્ષ્મણ.
પુત્રી લક્ષ્મણની વાર્તા
રસપ્રદ વાત એ છે કે, ભાનુમતી પર જે દુર્ઘટના આવી તે જ તેની પુત્રી લક્ષ્મણ સાથે પણ થઈ. દુર્યોધન પોતાની પુત્રીના લગ્ન કર્ણના પુત્ર સાથે કરાવવા માંગતો હતો, પરંતુ ભગવાન કૃષ્ણના પુત્ર, સાંબે, લક્ષ્મણનું અપહરણ કરીને તેની સાથે લગ્ન કર્યા. આમ, ભાનુમતી અને કૃષ્ણના પરિવારો એકબીજા સાથે બંધાઈ ગયા.
ભાનુમતી અને અર્જુનના લગ્ન
કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધમાં દુર્યોધન અને તેમના પુત્ર લક્ષ્મણનું મૃત્યુ થયું. ભાનુમતીના અસ્તિત્વ અને સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો હતો. આવી પરિસ્થિતિઓમાં ભાનુમતીએ અર્જુન સમક્ષ લગ્નનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. ભાનુમતીને ડર હતો કે દુર્યોધનના વંશને કારણે ભવિષ્યમાં તેના પરિવાર પર દુર્વ્યવહાર થઈ શકે છે.
અર્જુન સાથે લગ્ન કરીને, તે પોતાના કુળને પાંડવોના રક્ષણ હેઠળ લાવવા માંગતી હતી. એવું કહેવાય છે કે ભગવાન કૃષ્ણે પોતે હસ્તિનાપુરમાં કાયમી શાંતિ સ્થાપિત કરવા માટે ભાનુમતી સાથે અર્જુન સાથે લગ્ન કરવાનું સૂચન કર્યું હતું. ભાનુમતી એક સ્વપ્નદ્રષ્ટા સ્ત્રી હતી. તે ખાતરી કરવા માંગતી હતી કે કૌરવો અને પાંડવોના બચી ગયેલા પરિવારો વચ્ચે ફરી ક્યારેય યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ ઊભી ન થાય. એવું કહેવાય છે કે આ લગ્ન પછી જ પ્રખ્યાત હિન્દી કહેવત,
"कहीं की ईंट कहीं का रोड़ा, भानुमती ने कुनबा जोड़ा"
લોકપ્રિય બની.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
