Religion: 700 વર્ષ જૂનું ચમત્કારિક મંદિર, જ્યાં હનુમાનજી ભક્તોની સામે જ આરોગે છે લાડુ અને દૂધ!
છેલ્લું અપડેટ : 06 Jun 2026
આપણે બધા જાણીએ છીએ તેમ, સંકટમોચન હનુમાનજી ભગવાન શ્રી રામના સૌથી મોટા ભક્ત છે. બજરંગબલીના માત્ર સ્મરણથી જ મનમાં શ્રદ્ધા અને ચમત્કારનો ભાવ જાગી ઉઠે છે. રામાયણ કાળથી લઈને આજ સુધી, હનુમાનજીએ પોતાની શક્તિ અને બુદ્ધિથી એવા ઘણા આશ્ચર્યજનક પરાક્રમો કર્યા છે, જેનાથી સમગ્ર વિશ્વ સ્તબ્ધ છે.
આ જ કારણ છે કે દેશના દરેક ખૂણે હનુમાનજીના મંદિરો જોવા મળે છે. જો કે, ઉત્તર પ્રદેશમાં એક એવું અનોખું મંદિર આવેલું છે, જેના ચમત્કારોએ આધુનિક વિજ્ઞાન અને પુરાતત્વ વિભાગને પણ આશ્ચર્યમાં મૂકી દીધા છે.
ઇટાવા જિલ્લામાં આવેલું છે આ પવિત્ર ધામ
અમે વાત કરી રહ્યા છીએ ઉત્તર પ્રદેશના ઇટાવા જિલ્લા મુખ્ય મથકથી માત્ર ૧૦ કિલોમીટર દૂર કોતરોમાં આવેલા રૂરા (પ્રતાપ નગર) ગામની. અહીં, યમુના નદીના પવિત્ર કિનારે, 'પિલુઆ બજરંગબલી'નું એક અત્યંત પ્રાચીન અને સિદ્ધ મંદિર આવેલું છે. આ હનુમાન મંદિર એટલું અનોખું છે કે અહીં હનુમાનજીના બાળ સ્વરૂપની શયનમુદ્રામાં (સુતેલી) પ્રતિમા જોઈને સૌ કોઈ આશ્ચર્યચકિત થઈ જાય છે.
સૌથી મોટો ચમત્કાર: આ મૂર્તિ ભક્તોની નજર સામે જ લાડુ ખાય છે અને દૂધ પીવે છે, જે વૈજ્ઞાનિકો માટે પણ એક વણઉકેલાયેલું રહસ્ય છે.
અર્પણ કરેલો બધો જ પ્રસાદ સીધો ભગવાનના ઉદરમાં જાય છે
પીલુઆ હનુમાન મંદિરમાં સ્થાપિત બજરંગબલીની શયનમુદ્રા વાળી પ્રતિમાનું મુખ ખુલ્લું છે. દેશભરમાંથી દરરોજ હજારો ભક્તો આ મંદિરના દર્શને આવે છે. જ્યારે કોઈ ભક્ત પૂર્ણ શ્રદ્ધા સાથે ભગવાનના મુખમાં લાડુ કે દૂધ ધરે છે, ત્યારે તે પળવારમાં ગાયબ થઈ જાય છે.
મૂર્તિને ચડાવવામાં આવતો તમામ પ્રસાદ સીધો પ્રભુના પેટમાં ચાલ્યો જાય છે. ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI)ના નામાંકિત વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધકો પણ આજ સુધી એ શોધી શક્યા નથી કે ભગવાનના મુખમાં અર્પણ કરાતો ટનબંધ પ્રસાદ અને દૂધ આખરે જાય છે ક્યાં? આ જ કારણ છે કે આ રહસ્યમય મંદિર વિશ્વભરના ભક્તો માટે અખંડ આસ્થાનું કેન્દ્ર બન્યું છે.
700 વર્ષ જૂનો ઇતિહાસ અને પીલુઆ વૃક્ષની કથા
આ પ્રાચીન અને સિદ્ધપીઠ મંદિર આશરે 700 વર્ષ જૂનું હોવાનું મનાય છે. એવી લોકવાયકા છે કે સદીઓ પહેલા હનુમાનજીની આ દિવ્ય મૂર્તિ પીલુઆના ઝાડ નીચે પ્રગટ થઈ હતી. રૂરા વિસ્તારમાં પીલુઆના વૃક્ષો મોટી સંખ્યામાં હોવાને કારણે આ મંદિરનું નામ "પીલુઆ હનુમાન મંદિર" પડ્યું. સમય જતાં આ પ્રાચીન મંદિરે ભવ્ય સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે અને હાલમાં મંદિર પરિસરમાં જીર્ણોદ્ધારનું કામ ચાલી રહ્યું છે.
મૂર્તિમાંથી નીકળતા પરપોટા અને રામ નામનો જપ
સ્થાપત્ય અને શિલ્પકળાની દ્રષ્ટિએ આ મૂર્તિ સમગ્ર વિશ્વમાં અજોડ છે. ભારતમાં ઘણી જગ્યાએ હનુમાનજીની શયનમુદ્રા વાળી મૂર્તિઓ છે, પરંતુ અહીંની વિશેષતા સાવ અલગ છે. સ્થાનિક લોકો અને પૂજારીઓનું કહેવું છે કે બાળ હનુમાનની આ પ્રતિમા અત્યાર સુધીમાં હજારો ટન લાડુનો પ્રસાદ આરોગી ચૂકી છે, છતાં તેનું મુખ ક્યારેય ભરાતું નથી.
એટલું જ નહીં, ભગવાનનું મુખ હંમેશા પાણી અને દૂધથી ભરેલું રહે છે, જેમાંથી સતત પાણીના પરપોટા નીકળતા સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે. મંદિરના પૂજારીઓ આ દૈવી પરપોટા પાછળ એક રોચક દાવો કરે છે. તેઓ કહે છે કે ભગવાન હનુમાન અહીં સાક્ષાત્ જાગૃત અવસ્થામાં બિરાજમાન છે અને અંદર સતત 'રામ નામ'નો જપ કરી રહ્યા છે. આ દ્રશ્ય જોતાં એવું લાગે છે કે મૂર્તિ કોઈ જીવંત મનુષ્યની જેમ શ્વાસ લઈ રહી છે.
મહાભારત કાળ સાથે જોડાણ અને 'બુઢવા મંગલ'નું મહત્વ
આ પ્રાચીન મંદિરના ઐતિહાસિક તાર મહાભારત કાળ સાથે પણ જોડાયેલા હોવાનું માનવામાં આવે છે, જે ઇતિહાસકારો અને પુરાતત્વવિદો માટે સંશોધનનો વિષય છે. એવી માન્યતા છે કે જે કોઈ પણ ભક્ત આ સિદ્ધપીઠના ઉંબરે સાચા દિલથી આવે છે, પવનપુત્ર હનુમાન તેની તમામ ઝોળીઓ ખુશીઓથી ભરી દે છે અને તેના બગડેલા કામ સુધારી દે છે.
આમ તો દર મંગળવારે અને શનિવારે અહીં ભક્તોની ભારે ભીડ ઉમટે છે, પરંતુ 'બુઢવા મંગલ'ના પવિત્ર અવસરે અહીંનો નજારો અદ્ભુત હોય છે. આ દિવસે લાખોની સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ અહીં પહોંચીને બજરંગબલીના આ અનોખા સ્વરૂપના દર્શન કરી ધન્યતા અનુભવે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.