Holi 2024 / હોલા મોહલ્લાથી ફગુઆ સુધી, દેશભરમાં અલગ અલગ રીતે ઉજવવામાં આવે છે હોળી

દેશભરમાં હોળીનો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. હોળીનો તહેવાર દર વર્ષે ફાગણ મહિનાની પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ હિન્દુ ધર્મનો સૌથી મોટો અને મહત્ત્વપૂર્ણ તહેવાર છે, જેને રંગોના તહેવાર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. સમગ્ર દેશમાં હોળીની ઉજવણી ખૂબ જ ધામધૂમથી કરવામાં આવે છે. આ વર્ષે હોળીનો તહેવાર 25 માર્ચે ઉજવવામાં આવશે. આ અંગેની લગભગ તમામ તૈયારીઓ પૂર્ણ કરી લેવામાં આવી છે. તે માત્ર દેશના જુદા જુદા ભાગોમાં ઉજવવામાં આવે છે એટલું જ નહીં, પરંતુ તેને ઉજવવાની રીત પણ તદ્દન અલગ છે.

હોળી અલગ-અલગ રાજ્યોમાં અલગ-અલગ રીતે ઉજવવામાં આવે છે અને તેનું નામ પણ એકદમ અલગ છે. આવી સ્થિતિમાં, રંગોના આ તહેવાર નિમિત્તે, ચાલો જાણીએ દેશમાં ઉજવાતી વિવિધ પ્રકારની હોળી વિશે.

વૃંદાવનમાં ફૂલોની હોળી

શ્રી કૃષ્ણની નગરી વૃંદાવનમાં ફૂલોની હોળી રમવામાં આવે છે. દર વર્ષે અહીં ફૂલેરા દૂજથી હોળીની ઉજવણી શરૂ થાય છે. અહીં રંગો અને પાણીને બદલે ફૂલોથી હોળી રમવામાં આવે છે. વૃંદાવનના બાંકે બિહારી મંદિરના પૂજારીઓ મંદિરના દરવાજા ખોલતાની સાથે જ ભક્તો પર ફૂલોની વર્ષા કરે છે અને આ રીતે લોકો ફૂલોની હોળીનો આનંદ માણે છે.

બરસાનાની લઠ્ઠમાર હોળી

ઉત્તર પ્રદેશના બરસાનામાં યોજાતી લઠ્ઠમાર હોળી વિશ્વભરમાં ખૂબ જ પ્રખ્યાત છે. બરસાના ઉપરાંત, તે વૃંદાવન, મથુરા અને નંદગાંવમાં પણ રમવામાં આવે છે. રંગોને બદલે લાકડીઓ વડે રમાતી આ હોળી રાધા-કૃષ્ણના સમયથી ચાલી આવે છે. વાસ્તવમાં, આ હોળીમાં મહિલાઓ પુરૂષોને લાકડીઓથી મારતી હોવાથી તેને લઠ્ઠમાર હોળી કહેવામાં આવે છે.

કુમાઉની ખડી હોળી

ઉત્તરાખંડના કુમાઉ પ્રદેશમાં રમાતી હોળી ખડી હોળી તરીકે ઓળખાય છે, જે ભારતની બીજી લોકપ્રિય હોળી છે. હોળીની ઉજવણી કરતી વખતે, સ્થાનિક લોકો પરંપરાગત કપડાં પહેરે છે અને ખારી ગીતો ગાતા-ગાતા સમૂહમાં નૃત્ય કરે છે.

પંજાબનો હોલા મોહલ્લા

પંજાબમાં હોળીનો તહેવાર હોલા મોહલ્લા તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. ખાસ કરીને નિહંગ શીખો દ્વારા ઉજવાતી આ હોળી એક પ્રકારની યોદ્ધાની હોળી છે. સામાન્ય રીતે, હોળીના એક દિવસ પહેલા ઉજવાતા આ તહેવાર દરમિયાન, લોકો માર્શલ આર્ટ કરીને તેમની લાગણીઓ વ્યક્ત કરે છે.

બિહારના ફગુઆ

બિહારમાં પણ હોળીનો રંગીન તહેવાર ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. અહીં આ તહેવારને સ્થાનિક બોલીમાં ફગુઆ કહેવામાં આવે છે. આ તહેવારની ઉજવણી કરતા પહેલા અહીં પણ હોલિક દહન જરૂરી માનવામાં આવે છે. બિહારમાં લોકગીતો, પાણી અને રંગો સાથે હોળીનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે.

પશ્ચિમ બંગાળની ડોલ જાત્રા

પશ્ચિમ બંગાળમાં હોળીને ‘ડોલ જાત્રા’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ પ્રસંગે લોકો કૃષ્ણ અને રાધાની મૂર્તિઓને પાલખી પર મૂકે છે અને ગુલાલથી હોળી રમે છે. ઉપરાંત, લોકો તેમના વડીલોના ચરણોમાં રંગ લગાવે છે અને તેમના આશીર્વાદ લે છે. આટલું જ નહીં, આ દિવસે લોકો ભગવા રંગના કપડા પહેરીને ગાતા અને નાચતા હોય છે.

આસામના ફકુવા

આસામમાં હોળીનો તહેવાર ફકુવા તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. ઘણી હદ સુધી તે બંગાળની ‘ડોલ જાત્રા’ જેવો જ છે. આ તહેવાર અહીં બે દિવસ સુધી ઉજવવામાં આવે છે. પ્રથમ દિવસે, હોલિકા દહનની કથા પછી, માટીના ઝૂંપડાઓને બાળવામાં આવે છે અને બીજા દિવસે લોકો રંગોથી ફકુવાની ઉજવણી કરે છે.

હિમાચલ પ્રદેશની સાંગલા હોળી

હિમાચલ પ્રદેશના કિન્નૌરમાં હાજર સાંગલા વેલી તેની ખાસ હોળી માટે પ્રખ્યાત છે. બાસ્પા નદીના કિનારે આવેલી આ ખીણને બાસ્પા વેલી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. સાંગલા હોળી દરમિયાન આખી ખીણ રંગબેરંગી દેખાય છે. રંગોની સાથે સાથે, આ તહેવાર સંગીત, શેરી નાટકો અને નૃત્ય સાથે ઉજવવામાં આવે છે.

મધ્યપ્રદેશની રંગપંચમી

મધ્યપ્રદેશમાં પણ હોળી અલગ રીતે ઉજવવામાં આવે છે. અહીં હોળીને રંગપંચમી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર હોલિકા દહનના 5મા દિવસે રંગ ઉત્સવ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે, તેથી તેને રંગપંચમી કહેવામાં આવે છે. મધ્યપ્રદેશ ઉપરાંત મહારાષ્ટ્રમાં પણ તેની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.