Parenting Tips : બાળકને સમયસર અપાવો આ રસી, તમારૂ સંતાન ક્યારેય જીવલેણ બીમારીનો નહીં બને ભોગ
છેલ્લું અપડેટ : 13 Sept 2025
જન્મ પછી બાળકનું રસીકરણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ બધી રસીઓ બાળકને ઓરી, ચિકનપોક્સ અને પોલિયો જેવા ગંભીર રોગોથી બચાવે છે. જોકે બાળકોને તેની માતાઓ તરફથી કેટલાક રોગોથી રક્ષણ મળે છે, પરંતુ તે ફક્ત 6 મહિનાની ઉંમર સુધી જ રહે છે. તેથી બાળકના જન્મથી જ સમયસર રસીકરણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. બાળકની રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત કરવા માટે આ રસીકરણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તે લીધા પછી બાળકને ઘણા જીવલેણ રોગોથી સુરક્ષિત રાખી શકાય છે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે બાળકનું રસીકરણ શા માટે જરૂરી છે? કઈ ઉંમરે કઈ રસી આપવામાં આવે છે? જો રસી સમયસર ન આપવામાં આવે તો શું થશે? સમયસર રસી ન મળવાથી કયા રોગોનું જોખમ રહેલું છે? અહીં જાણો બાળરોગ નિષ્ણાત પાસેથી...
બાળરોગ નિષ્ણાત અનુસાર, બાળપણની રસીઓ બાળકોને વિવિધ ગંભીર અથવા સંભવિત જીવલેણ રોગોથી રક્ષણ આપે છે. તેથી રોગ નિયંત્રણ અને નિવારણ કેન્દ્રો (CDC) 18 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં ડિપ્થેરિયા, હીમોફિલસ ઈન્ફલ્યુએન્ઝા ટાઇપ b (Hib), હેપેટાઇટિસ A, B, HPV, ઓરી, પોલિયો, રોટાવાયરસ, ચિકનપોક્સ (અછબડા) જેવી રસીઓ લેવાની ભલામણ કરે છે.
કઈ ઉંમરે કઈ રસી આપવામાં આવે છે?
હેપેટાઇટિસ A: એક વર્ષ પછી બાળકને હેપેટાઇટિસ Aની રસી આપવામાં આવે છે. આ રસીકરણ રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે અને લીવરને લગતા રોગના જોખમ ઘટાડે છે. આ રસીનો બીજો ડોઝ 18 થી 19 મહિનાની વચ્ચે આપવામાં આવે છે.
ચિકનપોક્સ (અછબડા)ની રસી: બાળકને 12 થી 15 મહિનામાં અછબડાની રસી આપવામાં આવે છે. આ રસી બાળકને અછબડા અને તેની ગંભીર સમસ્યા જેમ કે બેક્ટેરિયલ સ્કિન ચેપ, ન્યુમોનિયા અને એન્સેફાલીટીસથી રક્ષણ આપે છે.
MMR રસી: બાળક 15 મહિનાનું થાય ત્યારે MMR રસીનો બીજો ડોઝ આપવામાં આવે છે. આ રસી બાળકને ઓરી જેવા રોગોથી રક્ષણ આપે છે. ઓરી ન્યુમોનિયા, મગજમાં સોજો અને મૃત્યુનું કારણ પણ બની શકે છે. ઓરી બહેરાશનું કારણ બની શકે છે.
PCV બૂસ્ટર: PCV બૂસ્ટરના શરૂઆતના 3 ડોઝ પછી બાળકને 15 મહિનાની ઉંમરે વધુ એક રસી આપવામાં આવે છે. 2 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને ખાસ કરીને ન્યુમોનિયાનું જોખમ રહેલું છે કારણ કે બાળકની રોગપ્રતિકારક શક્તિ સંપૂર્ણપણે વિકસિત નથી થતી.
હિબ બૂસ્ટર: આ રસી બાળકને મગજના નુકસાન અને બહેરાશથી રક્ષણ આપે છે. તેનો પહેલો ડોઝ 2 મહિનામાં, બીજો 4 મહિનામાં, ત્રીજો 6 મહિનામાં અને ચોથો ડોઝ 12 થી 15 મહિનાની ઉંમરે આપવામાં આવે છે. જોકે, ભારતમાં બાળકને આપવામાં આવતી રસીની માત્રા અને ઉંમર અલગ અલગ હોઈ શકે છે.
જો રસી સમયસર ન આપવામાં આવે તો શું થશે?
ડૉક્ટર સમજાવે છે કે બાળકને બધી રસીઓ આપવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, ભલે તે નિર્ધારિત સમય કરતાં થોડી વહેલી કે મોડી આપવામાં આવે. જો આ ન કરવામાં આવે તો, બાળકમાં ઓરી, પોલિયો, અછબડા અને મેનિન્જાઇટિસ જેવા ગંભીર રોગોનું જોખમ વધી શકે છે. એટલું જ નહીં, ક્યારેક બાળક કાયમી અપંગતાને કારણે મૃત્યુ પણ પામી શકે છે. કેટલાક બાળકોમાં પોલિયો જેવા રોગો લકવો પણ પેદા કરી શકે છે.
આવી સ્થિતિમાં શું કરવું
જો બાળકને સમયસર રસી ન અપાઈ હોય, તો તાત્કાલિક ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો. તેમની સલાહથી તમે નિર્ધારિત સમય કરતાં થોડી મોડી રસી મેળવી શકો છો. આમ કરવાથી ગંભીર રોગોથી બચી શકાય છે. ઉપરાંત સમુદાયમાં રહેતા નબળા રોગપ્રતિકારક શક્તિવાળા બાળકો પણ સુરક્ષિત રહી શકશે.
નોંધ: આ સમાચાર માત્ર તમને જાગૃત કરવાના હેતુથી લખવામાં આવ્યા છે. કોઈપણ વસ્તુના ઉપયોગથી થતા નુકસાન માટે GSTV જવાબદાર રહેશે નહીં.
