Parenting Tips: કઈ ઉંમરે બાળકોને ડાયપર પહેરાવવાનું બંધ કરવું જોઈએ? ફક્ત પૈસા જ નહીં પરંતુ સ્વાસ્થ્ય રહેશે સારૂ
છેલ્લું અપડેટ : 31 Aug 2025
આજકાલ નાના બાળકો દ્વારા પહેરવામાં આવતા નેપી અથવા ડાયપર ઘણા માતા-પિતા માટે સુવિધા બની ગયા છે. આની મદદથી માતાપિતા તેના બાળકોને ગમે ત્યાં લઈ જાય છે અને જો બાળક પેશાબ કરે કે મળ કરે તો તેના કપડાં બગડી જાય અથવા બાળકને સાફ કરવા માટે શૌચાલય શોધવું પડે તેની ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. આ કારણે ઘણા માતા-પિતા તેના બાળકોને 3-4 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના થાય ત્યાં સુધી ડાયપર પહેરાવતા રહે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે બાળકોને કેટલી ઉંમર સુધી ડાયપર પહેરાવવા જોઈએ અને કઈ ઉંમરે તેઓએ ડાયપર પહેરવાનું બંધ કરવું જોઈએ?
ઇન્ડિયન એકેડેમી ઓફ પીડિયાટ્રિક્સની ડેન્ટલ કેર ડાયપર અને ક્લોથિંગ માટેની માર્ગદર્શિકા કહે છે કે વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં, ભારતમાં પણ, કોઈ પણ દબાણ વિના બાળપણથી જ શૌચાલયની તાલીમ શરૂ કરવામાં આવે છે. બાળકોને સમયસર પેશાબ અને મળત્યાગ કરાવવાની પદ્ધતિ અને વારંવારના પ્રયત્નોને કારણે અહીંના બાળકો ક્યારેય ડાયપર પહેરતા નથી. આનાથી નાના બાળકોના સ્વાસ્થ્ય પર મોટો ફાયદો થાય છે. તેઓ ફંગલ ઇન્ફેક્શન અને પેશાબની નળીઓનો વિસ્તાર ચેપથી બચી જાય છે. આ સાથે તે દર મહિને ડાયપર પર ખર્ચાતા પૈસા પણ બચાવે છે.
જોકે, ઘણા લોકો ભલામણ કરે છે કે બાળકોને 18 થી 24 મહિનાની ઉંમરે પોટી અને પેશાબ વિશે શીખવવું જોઈએ. આ ઉંમરે બાળકો સારી રીતે સમજવાનું શરૂ કરે છે. આ તે ઉંમર છે જ્યારે બાળકો રાત્રે લાંબા સમય સુધી સૂકા અને દિવસે ભીના રહે છે. આવી સ્થિતિમાં જ્યારે તમારું બાળક શૌચાલય માટે તાલીમ પામે છે, ત્યારે તમે તેને રાત્રે ડાયપર પહેરાવવાનું બંધ કરી શકો છો અને રાત્રે સૂતા પહેલા શૌચાલય જવા અને સવારે ઉઠ્યા પછી શૌચાલય જવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી શકો છો.
તેમજ ઘણા લોકો 3 વર્ષની ઉંમર સુધી તેમના બાળકોને ડાયપર પહેરાવતા રહે છે અને બાળકો તે જ ડાયપરમાં પેશાબ કરે છે અને મળત્યાગ કરે છે. આ ઉંમર સુધી બાળકો આ બાબતો વિશે કહી શકતા નથી. આ પછી 3-4 વર્ષની ઉંમરે તેઓ તેના બાળકોને ડાયપર પહેરાવવાનું બંધ કરી દે છે. માર્ગદર્શિકા કહે છે કે માતાપિતાને કેટલાક ફાયદા થઈ શકે છે પરંતુ તેના ઘણા ગેરફાયદા છે. બાળકોને ડાયપર પહેરાવવાની આ આદત આ ઉંમર સુધી બંધ કરવી જોઈએ.
આવી સ્થિતિમાં માર્ગદર્શિકા અનુસાર, બાળકને શરૂઆતથી જ શૌચાલયની તાલીમ આપવી વધુ સારું છે. જરૂર પડે ત્યારે જ ડાયપર પહેરાવો. અને જો તમે ડાયપર પહેરતા હોવ તો પણ 1.5થી 2 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં ડાયપર પહેરવાનું બંધ કરી દો.
નોંધ: આ સમાચાર માત્ર તમને જાગૃત કરવાના હેતુથી લખવામાં આવ્યા છે. કોઈપણ વસ્તુના ઉપયોગથી થતા નુકસાન માટે GSTV જવાબદાર રહેશે નહીં.
