Health Tips : 20-25 વર્ષના યુવાનોમાં કિડનીની બીમારી કેમ વધી રહી? આના માટે 5 કારણો જવાબદાર
છેલ્લું અપડેટ : 02 Aug 2025
કિડની શરીર માટે એક આવશ્યક અંગ છે. જો કિડની ન હોય તો આપણે બે દિવસ પણ જીવી શકતા નથી. તે આપણા શરીરના લોહીમાંથી સારી વસ્તુઓ રાખે છે અને પેશાબ દ્વારા ગંદી વસ્તુઓને દૂર કરે છે. કિડનીમાં પથરી એટલે કે પેશાબની થેલીમાં ખૂબ જ બારીક પાવડર બને છે જે સરસવના દાણા જેટલું અથવા તેનાથી પણ મોટું હોઈ શકે છે. કિડનીમાં પથરી પહેલા મોટી ઉંમરના લોકોમાં થતી હતી પરંતુ હવે તે યુવાનોમાં 20-25 વર્ષના વિદ્યાર્થીઓ અને કામ કરતા વ્યાવસાયિકોમાં પણ થવા લાગી છે. છેવટે આટલી નાની ઉંમરના લોકોને કિડનીમાં પથરી કેમ થાય છે? આના ઘણા કારણો છે પરંતુ ડોકટરો કહી રહ્યા છે કે આ માટે મુખ્યત્વે 5 કારણો જવાબદાર છે.
નાની ઉંમરે કિડનીમાં પથરીના 5 કારણો
ડિહાઇડ્રેશન અને તેની અસરો
ડિહાઇડ્રેશન એ કિડનીમાં પથરીના મુખ્ય કારણ છે. યુવાનો, ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓ અને ઓફિસમાં કરતા કર્મચારી, જેઓ ઘણીવાર સ્ક્રીન પર ચોંટી રહે છે અથવા સતત કામમાં વ્યસ્ત રહે છે, તે પાણી પીવાની અવગણના કરે છે. જ્યારે શરીરમાં પ્રવાહીનું પ્રમાણ ઘટે છે, ત્યારે પેશાબનો પ્રવાહ ઓછો થાય છે, જેના કારણે કેલ્શિયમ અને ઓક્સાલેટ જેવા ખનિજો કિડનીમાં મોટી માત્રામાં એકઠા થાય છે અને ઘન બને છે અને પથરી બની જાય છે. જેમ જેમ તાપમાન વધી રહ્યું છે અને હાઇડ્રેશનની પેટર્ન અનિયમિત બની રહી છે, તેમ તેમ આ સમસ્યા વધુ ગંભીર બની રહી છે.
બિનઆરોગ્યપ્રદ ખાવાની આદતો
યુવાનો ઘણીવાર ફાસ્ટ ફૂડ, વધુ મીઠું, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ અને ખાંડવાળા પીણાં વધુ પડતા ખાય છે, જેના કારણે પેશાબમાં કેલ્શિયમ અને ઓક્સાલેટનું પ્રમાણ વધે છે. લાલ માંસ જેવા પ્રાણી પ્રોટીન અથવા અત્યંત ઉચ્ચ પ્રોટીન ખોરાક ખાવાથી પેશાબમાં સાઇટ્રેટનું પ્રમાણ પણ ઘટે છે, જે પથરી અટકાવતું એક કુદરતી તત્વ છે. કમનસીબે, યુવાનો સમજી શકતા નથી કે તેની આ રોજિંદી આદતો કિડનીના કાર્યને સીધી અસર કરે છે.
સપ્લિમેન્ટ્સનો ખોટો ઉપયોગ
જીમમાં વપરાતા સપ્લિમેન્ટ્સ, ખાસ કરીને જેમાં કેલ્શિયમ, વિટામિન ડી અને પ્રોટીન પાવડરનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, તે અજાણતાં પથરીનું કારણ બની શકે છે. આ સપ્લિમેન્ટ્સ ઘણીવાર ડૉક્ટરની સલાહ વિના 'હેલ્ધી' તરીકે ઉપલબ્ધ હોય છે, પરંતુ આના વધુ પડતા સેવનથી પેશાબમાં કેલ્શિયમનું પ્રમાણ વધે છે અથવા પેશાબની રાસાયણિક રચનામાં ફેરફાર થાય છે, જેનાથી પથરી બનવાનું જોખમ વધે છે. જો સપ્લિમેન્ટ્સ સાથે ઓછું પાણી પીવામાં આવે તો જોખમ વધુ વધે છે.
શરૂઆતના લક્ષણો ઓળખવા
પીઠ કે બાજુમાં હળવો દુખાવો, પેશાબ કરતી વખતે બળતરા, પેશાબમાં લોહી નીકળવું અથવા વારંવાર પેશાબમાં ચેપ લાગવો, આ લક્ષણોને અવગણવા જોઈએ નહીં. ઘણા યુવાનો આ શરૂઆતના લક્ષણોને સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ અથવા તણાવ માનીને અવગણે છે, જેના કારણે સમયસર નિદાન અને સારવાર નથી મળતી.
દૂધથી કિડનીમાં પથરી થતી નથી
એક સામાન્ય માન્યતા એ છે કે દૂધ પીવાથી કિડનીમાં પથરી થાય છે. સત્ય એ છે કે દૂધ જેવા કુદરતી સ્ત્રોતોમાંથી કેલ્શિયમનું મર્યાદિત સેવન આંતરડામાં ઓક્સાલેટ સાથે જોડાય છે અને પથરીનું જોખમ ઘટાડે છે. બીજી માન્યતા એ છે કે કિડનીમાં પથરી ફક્ત વૃદ્ધો અથવા પરિવારના ઇતિહાસ ધરાવતા લોકોમાં જ થાય છે, જ્યારે આજની તણાવપૂર્ણ, પાણી ઓછું પીનારા જીવનશૈલીમાં યુવાનો પણ તેનો શિકાર બની રહ્યા છે.
