World Polio Day 2024: એક ખાસ હેતુથી ઉજવવામાં આવે છે આ દિવસ, જાણો ભારતમાં શું છે પોલિયોની સ્થિતિ

પોલિયો એક ગંભીર રોગ છે, જે સામાન્ય રીતે નાની ઉંમરે પણ લોકોને અસર કરે છે. આ જ કારણ છે કે લોકોમાં તેના વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે દર વર્ષે 24 ઓક્ટોબરે વિશ્વ પોલિયો દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ લોકોને આ ગંભીર રોગના ખરાબ પરિણામો વિશે જણાવવામાં આવે છે. તે લોકોને તેની સાથે વ્યવહાર કરવાની રીતો વિશે પણ જણાવવામાં આવે છે. ભારતને પોલિયો મુક્ત જાહેર કરવામાં આવ્યું હોવા છતાં, વિશ્વભરમાં હજુ પણ ઘણા લોકો આ રોગથી પ્રભાવિત છે.

આવી સ્થિતિમાં વિશ્વ પોલિયો દિવસ જે દર વર્ષે ઉજવવામાં આવે છે, તે આ રોગ વિશે જાગૃતિ લાવવા, તેને રોકવા અને તેને નાબૂદ કરવાના વૈશ્વિક પ્રયત્નોને પ્રકાશિત કરવાની એક શ્રેષ્ઠ તક છે. ચાલો જાણીએ આ દિવસનો ઈતિહાસ, મહત્ત્વ અને આ વર્ષે તેની થીમ શું છે-

વિશ્વ પોલિયો દિવસનો ઇતિહાસ

આ દિવસની ઉજવણી વર્ષ 1985માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ દિવસ રોટરી ઇન્ટરનેશનલ દ્વારા બનાવવામાં આવેલ પ્રથમ પોલિયો રસીની ટીમનું નેતૃત્વ કરનાર તબીબી સંશોધક જોનાસ સાલ્કના પ્રયાસોના સન્માનમાં ઉજવવામાં આવે છે. ત્યારથી આજ સુધી આ દિવસ દર વર્ષે 24 ઓક્ટોબરે ઉજવવામાં આવે છે.

વિશ્વ પોલિયો દિવસ 2024ની થીમ

પોલિયો વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે આ દિવસ દર વર્ષે એક ખાસ થીમ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. આ વખતે પણ આ દિવસ માટે થીમ નક્કી કરવામાં આવી છે. આ વર્ષે વિશ્વ પોલિયો દિવસની થીમ "દરેક બાળક સુધી પહોંચવા માટે વૈશ્વિક મિશન"  (A Global Mission to Reach Every Child)  રાખવામાં આવી છે.

પોલિયો શું છે?

પોલિયો જેને પોલિયોમેલીટીસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક અત્યંત ચેપી વાયરલ રોગ છે જે મુખ્યત્વે 5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને અસર કરે છે. જેના કારણે અસરગ્રસ્ત બાળકને લકવો થાય છે અને ક્યારેક મૃત્યુ પણ થાય છે. આવી સ્થિતિમાં આ રોગને રોકવા માટે 1988માં ગ્લોબલ પોલિયો ઇરેડિકેશન ઇનિશિયેટિવ (GPEI) જેવી પહેલની શરૂઆતથી, તેણે વિશ્વભરમાં પોલિયોના કેસોને ઘટાડવામાં મદદ કરી છે. આ પહેલને પગલે પોલિયોના કેસોની સંખ્યામાં 99% થી વધુનો ઘટાડો થયો છે અને પોલિયો હવે માત્ર થોડા જ દેશોમાં સ્થાનિક રોગ છે.

ભારતમાં પોલિયોની સ્થિતિ

વર્ષ 2014માં ભારતને પોલિયો મુક્ત જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. બાળકોને આ રોગથી બચાવવા માટે, દેશમાં પોલિયો રસીનો ઉપયોગ મૌખિક અને ઇન્જેક્ટેબલ સ્વરૂપે થાય છે. જો કે, મેઘાલયમાં થોડા મહિના પહેલા વેક્સીન-ડિરાઈવ્ડ પોલિયોવાયરસ (VDPV)ના તાજેતરના કેસએ દેશમાં એક નવો પડકાર ઉભો કર્યો છે.