VIDEO: આખા દિવસનો થાક મિનિટોમાં થશે ગાયબ! રાત્રે સૂતા પહેલા કરો આ સાવ સરળ આસાન, મળશે 6 મોટા ફાયદા
છેલ્લું અપડેટ : 25 Jul 2026
આખો દિવસ ઓફિસમાં ખુરશી પર બેસી રહેવું, લાંબા સમય સુધી ઊભા રહીને કામ કરવું કે કલાકો સુધી મુસાફરી કરવી—આ બધા કારણોસર સાંજ સુધીમાં પગમાં ભારેપણું, સોજો અને શરીરમાં થાક અનુભવાવો એ સામાન્ય વાત છે. જો તમે પણ રોજ આ સમસ્યાથી ઝૂઝી રહ્યા છો, તો એક સરળ યોગ ટેકનિક તમારી મદદ કરી શકે છે. જેને વિપરીત કરણી (Viparita Karani) અથવા 'લેગ્સ-અપ-ધ-વોલ પોઝ' (Legs-Up-The-Wall Pose) કહેવામાં આવે છે. આમાં તમારે માત્ર 10 મિનિટ સુધી દીવાલના ટેકે તમારા પગ ઉપર કરીને સૂવાનું હોય છે. આ સરળ અભ્યાસ શરીર અને મગજ બંનેને આરામ આપવામાં મદદ કરી શકે છે.
દીવાલ પર પગ રાખવાની સાચી રીત કઈ છે?
વિપરીત કરણી એ એક રેસ્ટોરેટિવ (વિશ્રામદાયક) યોગાસ્ત્ર છે, જેમાં શરીરને સંપૂર્ણ આરામની સ્થિતિમાં રાખવામાં આવે છે. આ આસન કરવા માટે કોઈ ખાસ સાધનોની જરૂર પડતી નથી; બસ એક સાફ દીવાલ અને આરામદાયક જગ્યા પૂરતી છે.
કેવી રીતે કરવું: દીવાલની એકદમ નજીક બેસો અને ધીમે-ધીમે પીઠના બળે છતાં સૂઈને બંને પગને દીવાલ પર સીધા ટકાવી દો.
હાથને શરીરની બંને બાજુ ઢીલા છોડી દો અને સામાન્ય અથવા ઊંડા શ્વાસ લેતા લેતા 10 થી 15 મિનિટ સુધી આ જ સ્થિતિમાં રહો.
પગમાં સોજો શા માટે આવે છે?
આખો દિવસ બેસી રહેવાથી કે સતત ઊભા રહેવાથી પગની નસોમાં લોહી અને શરીરનું વધારાનું પ્રવાહી (ફ્લુઇડ) નીચેની તરફ જમા થવા લાગે છે. ગરમ હવામાન, વધારે પડતું મીઠું ખાવું, લાંબી મુસાફરી, ગર્ભાવસ્થા કે ખરાબ બ્લડ સર્ક્યુલેશન પણ પગમાં સોજો અને ભારેપણાનું કારણ બની શકે છે.
આ યોગાસનથી કેવી રીતે ફાયદો થાય છે?
જ્યારે પગને હૃદયના સ્તરથી ઉપર રાખવામાં આવે છે, ત્યારે ગુરુત્વાકર્ષણ બળ શરીરમાં જમા થયેલા વધારાના પ્રવાહી અને લોહીને પાછું ઉપરની તરફ વહેવામાં મદદ કરે છે. આનાથી પગનો સોજો અને ભારેપણું ઓછું થઈ શકે છે. સાથે જ પિંડીઓ અને જાંઘના સ્નાયુઓને પણ આરામ મળે છે.
માત્ર પગને જ નહીં, મગજને પણ શાંતિ આપે છે
આ સરળ અભ્યાસ શરીરની પેરાસિમ્પેથેટિક નર્વસ સિસ્ટમને સક્રિય કરવામાં મદદ કરી શકે છે, જેને શરીરની “રેસ્ટ એન્ડ ડાઇજેસ્ટ” સિસ્ટમ કહેવામાં આવે છે.
આનાથી માનસિક તણાવ ઓછો અનુભવાય છે.
હૃદયના ધબકારા સામાન્ય કરવામાં મદદ મળે છે અને મગજ શાંત થાય છે.
જો આ દરમિયાન ઊંડા શ્વાસ લેવામાં આવે, તો રિલેક્સેશન (આરામ)ની અસર વધુ સારી થઈ શકે છે.
રોજ કરવાથી મળી શકે છે આ ફાયદા
સોજામાં રાહત: પગનો સોજો અને ભારેપણું ઓછું કરવામાં મદદ મળે છે.
બ્લડ સર્ક્યુલેશન: રક્ત પરિભ્રમણ વધુ સારું બને છે.
થાક દૂર કરે છે: લાંબા સમય સુધી ઊભા કે બેસી રહેવાથી થતો થાક ઓછો થઈ શકે છે.
મુસાફરી પછી રાહત: લાંબી મુસાફરી કર્યા પછી પગને આરામ મળે છે.
સારી ઊંઘ: રાત્રે સૂતા પહેલા કરવાથી શરીર રિલેક્સ થાય છે અને ઊંઘ સારી આવે છે.
રિકવરી: વર્કઆઉટ કે કસરત કર્યા પછી મસલ્સ રિકવરી માટે પણ આ આસન ઉપયોગી માનવામાં આવે છે.
કયા લોકોએ સાવધાની રાખવી જોઈએ?
જો તમને અનિયંત્રિત હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ગ્લુકોમા, ગંભીર હૃદયરોગ, તાજેતરમાં પીઠ, ગરદન કે નિતંબ (Hip)ની સર્જરી થઈ હોય અથવા સૂવામાં દુખાવો થતો હોય, તો આ આસન કરતા પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ જરૂર લો.
મહત્વપૂર્ણ ચેતવણી: જો પગમાં અચાનક સોજો આવી જાય, માત્ર એક જ પગમાં સોજો હોય, તીવ્ર દુખાવો, લાલાશ, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ કે છાતીમાં દુખાવો અનુભવાય, તો તેને સામાન્ય થાક સમજીને અણગણશો નહીં. આવી સ્થિતિમાં તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જરૂરી છે.
નોંધ: યાદ રાખો કે આ યોગાસન રોજિંદા થાક અને હળવા સોજામાં રાહત આપવાનો એક સરળ ઉપાય હોઈ શકે છે, પરંતુ તે કોઈ રોગનો ઈલાજ નથી. નિયમિત વ્યાયામ, સંતુલિત આહાર અને જરૂર પડે ત્યારે તબીબી સલાહ સાથે જ આનો પૂર્ણ લાભ મળે છે.
