માત્ર 8 વર્ષની બાળકીને આવી ગયો કાર્ડિયાક અરેસ્ટ, શું આવું પણ થઈ શકે?

અમદાવાદના થલતેજમાં આવેલી જાણીતી ઝેબર સ્કૂલમાં ગાર્ગી રાણપરા નામની 8 વર્ષની બાળકીનું મોત થયું હતું. 10 જાન્યુઆરી 2025, શુક્રવારના રોજ સવારના 8 વાગ્યે સીડી ચઢીને આવી રહી હતી, ત્યારે છાતીમાં દુખાવો થયો હતો. જેથી તે લોબીની ચેર પર બેસી ગઈ હતી. અને પછી થોડી ક્ષણમાં જ ઢળી પડી હતી.

અમદાવાદના થલતેજમાં એક 8 વર્ષની છોકરીને કાર્ડિયાક અરેસ્ટ આવ્યો. જેના કારણે માસૂમ બાળકનું મોત થયું હતું. કાર્ડિયાક અરેસ્ટ એટલે કે હૃદયે કામ કરવાનું બંધ થઈ જવું. શું આવું થઈ શકે છે? સામાન્ય રીતે હૃદય લગતા સમસ્યાઓ 18-20 વર્ષ પછી જ થાય છે, પરંતુ આ માસૂમ બાળકીના મોતથી બધાને ચોંકાવી દીધા છે. છેવટે આનું કારણ શું હોઈ શકે? શું 10 વર્ષથી નીચેના બાળકો પણ કાર્ડિયાક અરેસ્ટનો શિકાર બની શકે છે?  અહીં જાણો નિષ્ણાત પાસેથી...

આ પણ વાંચો: પાલક સાથે આ પાંચ વસ્તુઓ બિલકુલ ન ખાઓ, ફાયદાને બદલે થશે ભયંકર નુકસાન! 

કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડૉક્ટરે જણાવ્યું હતું કે બાળકોમાં કાર્ડિયાક અરેસ્ટના કિસ્સાઓ ખૂબ જ ઓછા છે. દર 1 લાખ કાર્ડિયાક અરેસ્ટમાંથી 1 થી 3 બાળકોમાં કાર્ડિયાક અરેસ્ટના કેસ જોવા મળે છે. આના પરથી સમજી શકાય છે કે બાળકોમાં જોખમ કેટલું ઓછું છે પરંતુ આ દુઃખદ છે. કાર્ડિયાક અરેસ્ટ થવાના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે પરંતુ અડધા કેસમાં કારણો પણ જાણવા મળતું નથી. કાર્ડિયાક અરેસ્ટમાં હૃદય અચાનક પંપ કરવાનું બંધ કરી દે છે, જેના કારણે દર્દીનું અચાનક મૃત્યુ થાય છે. જો તાત્કાલિક સીપીઆર આપવામાં આવે અને હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવે તો દર્દીનો જીવ બચી શકે છે, પરંતુ કમનસીબે મોટાભાગના લોકોને સીપીઆર કેવી રીતે આપવો તેની ખબર હોતી નથી અને દર્દી મૃત્યુ પામે છે. આવી સ્થિતિમાં તેના કારણોને સમજવું જરૂરી છે.

કાર્ડિયાક અરેસ્ટના કારણ

ડૉક્ટરે જણાવ્યું કે જ્યારે હાર્ટ ઇન્ફેક્શનને કારણે માયોકાર્ડાઈટિસ થાય છે ત્યારે હૃદયની સ્નાયુઓ બગડવા લાગે છે. આનાથી અચાનક કાર્ડિયાક અરેસ્ટ થઈ શકે છે. બાળકના કિસ્સામાં આવું વારંવાર થઈ શકે છે. તેમજ જો કોઈને કેન્સર છે, તો તે કાર્ડિયાક અરેસ્ટનું કારણ પણ બની શકે છે. જો ખૂબ ગંભીર ઇજાઓ થાય છે, તો તે કાર્ડિયાક અરેસ્ટનું કારણ બની શકે છે. ક્યારેક દવાનો ઓવરડોઝ પણ કારણ હોઈ શકે છે. કેટલાક લોકોમાં આ હૃદય રોગ જન્મજાત અથવા જેનેટિક હોય છે અને આ અચાનક કાર્ડિયાક અરેસ્ટ તરફ દોરી જાય છે.

હૃદયના ધબકારાની અસામાન્યતા એ કાર્ડિયાક અરેસ્ટનું સૌથી મોટું કારણ છે. તે 1 થી 35 વર્ષની વયના વ્યક્તિઓમાં અચાનક કાર્ડિયાક મૃત્યુનું સૌથી સામાન્ય કારણ છે. અન્ય એક કાર્ડિયોલોજિસ્ટ જણાવે છે જો ફર્સ્ટ ડિગ્રી રિલેશનમાં કોઈને પહેલેથી જ આ પ્રકારની બીમારી હોય તો તેમના બાળકને પણ થઈ શકે છે. આ વ્યક્તિઓએ 10 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં લિપોપ્રોટીન A અને લિપિડ પ્રોફાઇલ ટેસ્ટ કરાવવો જોઈએ જેથી કરીને હૃદયની સ્થિતિ જાણી શકાય.

આ ઉપરાંત હૃદયના સ્નાયુના માળખાકીય અથવા કાર્યાત્મક ગડબડ જેમ કે હૃદયના સ્નાયુનું જાડું થવું તો કાર્ડિયાક અરેસ્ટ પણ થઈ શકે છે. તે યુવાનોમાં અચાનક કાર્ડિયાક મૃત્યુનું મુખ્ય કારણ છે. જો હૃદયમાં કોષો સ્તરે ખલેલ હોય તો પછી ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સની ઉણપ અથવા વધુ પડવાથી પણ કાર્ડિયાક અરેસ્ટ થઈ શકે છે.

કાર્ડિયાક અરેસ્ટ કેવી રીતે ટાળવું

ડોક્ટરે જણાવ્યું કે જો કોઈના પરિવારમાં હાર્ટ એટેક કે કાર્ડિયાક અરેસ્ટનો ઈતિહાસ હોય તો તેણે 10 વર્ષની ઉંમરે હાર્ટ સંબંધિત ટેસ્ટ કરાવવો જોઈએ. હાર્ટ એટેક કે કાર્ડિયાક અરેસ્ટ પહેલા કોઈ લક્ષણો દેખાતા નથી. તેથી લિપિડ પ્રોફાઇલ, ટ્રેડમિલ ટેસ્ટ, ઇસીજી જેવા નિયમિત હૃદય પરીક્ષણો દર વર્ષે કરવા જોઈએ. આ માટે ડૉક્ટર સાથે વાત કરવી જોઈએ અને તેમની સલાહ લેવી જોઈએ. સામાન્ય રીતે હૃદય સંબંધિત રોગોથી બચવા માટે તંદુરસ્ત આહાર અને નિયમિત કસરત જરૂરી છે. પૂરતી ઊંઘ અને તણાવમુક્ત જીવન પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

નોંધ: આ માહિતી ફક્ત તમારી જાણકારી માટે જ છે, કોઈપણ નિયમનું પાલન કરતા પહેલા ડોક્ટરની જરૂર સલાહ લો.