Health Tips: મોબાઇલ જ તમારા માટે મોટી મુસીબત! રિસર્ચમાં દાવો, હવે તમે જાતે જ તપાસો
છેલ્લું અપડેટ : 24 Jul 2025
આજે 5 મિનિટ કાઢીને પોતાની જાતને તપાસો. આંખો બંધ કરો અને શાંત મનથી વિચારો કે 10 વર્ષ પહેલાં, શું તમે આજે જેવા છો તેવા જ હતા? અને જ્યારે તમારી પાસે મોબાઇલ ફોન નહોતો ત્યારે તમે કેવા હતા? તમને ચોક્કસપણે તમારા સ્વભાવ અને વર્તનમાં મોટો ફરક દેખાશે. તમે આ પાછળ ઓફિસ, ઘર, પરિવાર, જવાબદારીઓ અને સંજોગો જોઈ શકો છો, પરંતુ તમને જાણીને આશ્ચર્ય થશે કે તમારો મોબાઇલ ફોન પણ આ પાછળનું કારણ હોઈ શકે છે. તાજેતરમાં અમેરિકાના યુવાનો પર કરવામાં આવેલા સંશોધનમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે તમારો મોબાઇલ ફોન ધીમે ધીમે તમને પાગલ બનાવી રહ્યો છે. તેમજ ભારતીય આરોગ્ય નિષ્ણાતો આ સંશોધનને ભારતના લોકોના કિસ્સામાં પણ ઘણી હદ સુધી સાચું માની રહ્યા છે.
જર્નલ ઓફ અમેરિકન મેડિકલ એસોસિએશનમાં પ્રકાશિત આ સર્વે અને સંશોધનમાં જણાવાયું છે કે મોબાઇલ ફોનના વ્યસનને કારણે બાળકો અને યુવાનોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ખરાબ અસર પડી રહી છે, સાથે જ તેઓ આત્મહત્યા કરવાની વૃત્તિ પણ વિકસાવી રહ્યા છે. એટલું જ નહીં, સ્માર્ટફોન, સોશિયલ મીડિયા અને વિડિયો ગેમ્સના વ્યસનને કારણે તેમનામાં અનેક પ્રકારની માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ઉભરી રહી છે.
ડોક્ટર કહે છે કે ફોનનું વ્યસન આજે માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે એક મોટી સમસ્યા બની ગયું છે. એક સર્વે મુજબ, ભારતના યુવાનોમાં મોબાઇલનું વ્યસન એ રીતે વધી રહ્યું છે કે ભારતના લગભગ 68 ટકા યુવાનો ભલામણ કરેલ 2 કલાક કરતાં વધુ સમય સ્ક્રીન પર જોઈ રહ્યા છે. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે મોબાઇલ ફોન અથવા સ્ક્રીનનો વધુ પડતો ઉપયોગ ડિપ્રેસિવ વર્તન, ODD, હાયપરએક્ટિવિટી લક્ષણો અને આત્મહત્યાના વર્તન સાથે સંકળાયેલો છે.
એટલું જ નહીં, સોશિયલ મીડિયા અને ફોનનું વ્યસન આ સમયે માનસિક રોગો બની ગયા છે કારણ કે આ લોકો સ્ક્રીનના ઉપયોગનો સમય ઘટાડવામાં અસમર્થ બની રહ્યા છે. વધુ પડતો સ્ક્રીન સમય બાળકો અને યુવાનોની શારીરિક પ્રવૃત્તિ, ઊંઘ, એકાગ્રતા અને માનસિક શાંતિને પણ ખલેલ પહોંચાડી રહ્યો છે. સામાજિક અને શાળા કે કોલેજોમાં પ્રદર્શન પર પણ અસર પડી રહી છે. યુવાનો અને બાળકોમાં એક એવો ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે કે તેઓ ફોનનો નિષ્ક્રિય રીતે ઉપયોગ કરે છે, એટલે કે, તેઓ વાતચીત કર્યા વિના સોશિયલ મીડિયા પર સ્ક્રોલ કરતા રહે છે અને કલાકો સુધી આ કરે છે. મોબાઇલના નિષ્ક્રિય ઉપયોગને કારણે એકલતા, હતાશા અને ચિંતા વધી રહી છે. તેમજ સૂતા પહેલા પથારી પર ફોન જોવાને કારણે અનિદ્રા અથવા સારી ઊંઘનો અભાવ, હતાશા અને શારીરિક રોગો પણ વધી રહ્યા છે.
પુખ્ત વયના લોકો પણ વ્યસની બનાવી રહ્યા છે: ડોક્ટર
ડોક્ટર કહે છે કે ભારતીય ઘરોમાં એવું જોવા મળી રહ્યું છે કે નાના બાળકોને મનોરંજન આપવા અથવા વ્યસ્ત રાખવા માટે પુખ્ત વયના લોકો 1 થી 3 વર્ષના બાળકોને ફોન બતાવે છે, આમ કરીને તેઓ આ નાના બાળકોમાં ફોનની આદત અને વ્યસન શરૂ કરી રહ્યા છે જે ભવિષ્યમાં ખૂબ જ ખતરનાક બનવાનું છે. બાળકોને ફોન બતાવીને ખોરાક આપવો એ આજનો સૌથી ખરાબ ટ્રેન્ડ છે.
પાગલ થવાનું ટાળો
ડોક્ટર કહે છે કે જો તમે તમારી જાતને માનસિક રીતે બીમાર ન બનાવવા માંગતા હો, જો તમે પાગલ ન થવા માંગતા હો, તો સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે સ્ક્રીન ટાઇમ બંધ કરો. આ ફક્ત બાળકો માટે જ નહીં, પરંતુ તમારા માટે અને બધા માટે કરો. ફોનને બાજુ પર રાખો અને સૂવાના એક કલાક પહેલા તેને સ્પર્શ ન કરો. બેડરૂમમાં ટીવી ન મુકો કે ફોન તરફ ન જુઓ, તેને સ્ક્રીન ફ્રી રાખો. સૂવાના કલાકોનું નિયમન કરો અને બહારની પ્રવૃત્તિઓ કરો.