Health Tips: શંખ ફૂંકવાથી શરીરના આ ભાગો બને છે અતિ મજબૂત, જાણો 10થી વધુ ફાયદાઓ
છેલ્લું અપડેટ : 21 Jul 2025
પહેલાના સમયમાં જ્યારે ક્યાંકથી શંખ વગાડવાનો અવાજ આવતો હતો, ત્યારે લોકો સમજી જતા હતા કે કોઈ પૂજા, વિધિ અથવા યજ્ઞ ચાલી રહ્યો છે. ભારતીય આયુર્વેદિક ચિકિત્સાશાસ્ત્રમાં, ઘણા રોગો માટે સરળ અને અસરકારક સારવાર વર્ણવવામાં આવી છે. જો આપણે શ્વસન દર્દીઓની વાત કરીએ, તો શંખ વગાડવો એ અસ્થમા, બ્રોન્કાઇટિસ અને એલર્જી જેવા તેનાથી સંબંધિત રોગોની સારવાર માટે રામબાણ સાબિત થઈ શકે છે. આમ તો શંખ વગાડવાનું ઘણા ધાર્મિક મહત્ત્વ છે, એટલું જ નહીં, પરંતુ શંખ વગાડવાથી ઘણી બીમારીઓથી પણ રાહત મળી શકે છે.
આયુર્વેદિક ડોક્ટરના મતે, શંખ વગાડવો એ એક પ્રકારની શ્વાસ લેવાની કસરત છે, જે પ્રાણાયામની જેમ કામ કરે છે. તેના નિયમિત અભ્યાસથી ફેફસાંની કાર્યક્ષમતા વધારી શકાય છે. શંખ વગાડવાથી શ્વાસ લેવામાં સુધારો થાય છે. આનાથી શરીરમાં વધુ ઓક્સિજન આવે છે, જેનાથી શ્વાસ લેવામાં સરળતા રહે છે.
શંખ વગાડવાના જબરદસ્ત ફાયદાઓ
જ્યારે શંખ વગાડવામાં આવે છે, ત્યારે લોકો તેને શુભ માને છે અને ભગવાનનું ધ્યાન કરે છે, જેમાંથી નીકળતી ધ્વનિ તરંગો માનસિક તણાવ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે, તેમજ વાયુમાર્ગને સાફ કરવામાં મદદ કરે છે. ડોક્ટરે જણાવ્યું હતું કે, જો કોઈ વ્યક્તિને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હોય અથવા વારંવાર ઉધરસ અને શરદીની સમસ્યા હોય, તો તે નિયમિતપણે શંખ વગાડવાનો અભ્યાસ કરીને આ સમસ્યાઓમાંથી રાહત મેળવી શકે છે. આ ઉપરાંત શંખ વગાડવાથી શ્વસન રોગો (જેમ કે અસ્થમા, બ્રોન્કાઇટિસ), થાઇરોઇડ સમસ્યાઓ, કંઠસ્થાનની સમસ્યાઓ, તણાવ, માનસિક બીમારી, ગળાના રોગો, ફેફસાના રોગો, હૃદય રોગ, રોગપ્રતિકારક શક્તિનો અભાવ અને યાદશક્તિનો અભાવ જેવા ઘણા રોગોમાં રાહત મળે છે.
શંખ વગાડવો કેવી રીતે ફાયદાકારક છે
સવારે શંખ વગાડવો એ અત્યંત ફાયદાકારક અને અસરકારક માનવામાં આવે છે. પ્રેક્ટિસ શરૂ કરતા પહેલા, શંખને સ્વચ્છ પાણીથી ધોવો જોઈએ. ઊંડો શ્વાસ લેતી વખતે શંખને હોઠની નજીક રાખો અને ધીમે ધીમે ફૂંકીને શંખ વગાડો. શરૂઆતમાં ફક્ત 2-3 મિનિટ માટે પ્રેક્ટિસ કરો, ધીમે ધીમે તમે સમય વધારીને 5 થી 10 મિનિટ કરી શકો છો. શંખ વગાડતી વખતે શ્વાસને નિયંત્રિત કરવાની કુશળતા છે. ધ્યાનમાં રાખો કે કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં શંખ વગાડવો નુકસાનકારક પણ હોઈ શકે છે, તેથી એક વાર આયુર્વેદિક ડોક્ટરની સલાહ લો.
