'ખીરાની ખેતી' માટે કેન્દ્રીય મંત્રીને મળી રૂ. 99 લાખની સબસીડી! પોતાના જ મંત્રાલયમાંથી ઉઠાવ્યો ફાયદો

અજમેર, ૨૭ જૂન ૨૦૨૬: કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રી (Union Minister of State for Agriculture and Farmers Welfare) ભાગીરથ ચૌધરીને પોતાના જ મંત્રાલય હેઠળની એક યોજનામાંથી આશરે 99 લાખ રૂપિયાની માતબર સબસીડી (Subsidy) મળી છે. આ સબસીડી તેમને રાજસ્થાનમાં આવેલા તેમના ખીરાના (કાકડી) ખેતી માટે આપવામાં આવી છે. સૌથી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે, આ નાણાં જે બોર્ડ દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે, મંત્રી મહોદય પોતે તેના પદની રૂએ ઉપાધ્યક્ષ (Ex-officio Vice-Chairman) છે. જેને પગલે હિતોના ટકરાવ (Conflict of Interest) અને પીએમઓ (PMO) થી માહિતી છુપાવવા અંગે મોટા સવાલો ઉભા થઈ રહ્યા છે.

શું છે સમગ્ર મામલો?

મીડિયા રિપોર્ટ (Media Report) અનુસાર, રાજસ્થાનના અજમેર સ્થિત પીહમાં એક વિશાળ ખેતર આવેલું છે, જ્યાં કૃત્રિમ તળાવ અને ચાર મોટા પોલીહાઉસ (Polyhouses) બનેલા છે. અહીં લાગેલા એક સફેદ સાઇનબોર્ડ પર લખ્યું છે, "રાષ્ટ્રીય બાગાયત બોર્ડ (NHB - National Horticulture Board), કૃષિ મંત્રાલય, ભારત સરકાર દ્વારા સહાયતા પ્રાપ્ત." બોર્ડ પર લાભાર્થીનું નામ 'ભાગીરથ ચૌધરી' અને 50% સબસીડીની રકમ '99,60,000 રૂપિયા' સ્પષ્ટ દર્શાવવામાં આવી છે.

તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે, કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી ભાગીરથ ચૌધરીને આ સબસીડી થોડા મહિના પહેલાં જ એ જ મંત્રાલયની યોજનામાંથી મળી છે, જેમાં તેઓ પોતે મંત્રી (MoS) છે. આ નાણાં રાષ્ટ્રીય બાગાયત બોર્ડ (NHB) ની યોજના "હોર્ટિકલ્ચર પાકોના ઉત્પાદન અને પાક પછીના સંચાલન દ્વારા વ્યાવસાયિક બાગાયતનો વિકાસ" હેઠળ આપવામાં આવ્યા છે. વર્ષ 2025 માં આ યોજના હેઠળ જે 467 પ્રોજેક્ટ્સને (Projects) મંજૂરી મળી, તેમાં મંત્રીજીનો 16,592 ચોરસ મીટરમાં ખીરાની ખેતીનો પ્રોજેક્ટ પણ સામેલ છે.

મંજૂરીમાં 'સુપરફાસ્ટ' સ્પીડ: પ્રોજેક્ટ અને લોનની વિગત

સાઇનબોર્ડના આંકડા મુજબ, આ પ્રોજેક્ટનો કુલ ખર્ચ (Total Project Cost) 1.99 કરોડ રૂપિયા છે. જેમાં પ્રમોટરનો હિસ્સો (Promoter's Share) 49.8 લાખ રૂપિયા છે. ચૌધરીએ આ પ્રોજેક્ટ માટે HDFC બેંકમાંથી 1.49 કરોડ રૂપિયાની લોન (Bank Loan) લીધી હતી.

માર્ચ 2026 માં NHB તરફથી અંતિમ મંજૂરી (Final Approval) મળ્યાના ગણતરીના અઠવાડિયામાં જ 99 લાખ રૂપિયાથી વધુની સબસીડી સીધી તેમના HDFC બેંકના લોન ખાતામાં જમા (Credit) કરી દેવામાં આવી હતી. મંત્રીજીએ 15 એપ્રિલ 2025 ના રોજ અરજી કરી હતી અને માત્ર 14 દિવસની અંદર જ તેને સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી (In-principle Approval) મળી ગઈ હતી, જ્યારે નિયમો મુજબ મંજૂરી પહેલાં સાઇટનું સંયુક્ત નિરીક્ષણ (Joint Site Inspection) અનિવાર્ય હોય છે.

સવાલોના ઘેરામાં કેમ છે આ સબસીડી?

જે બોર્ડ (NHB) દ્વારા આ સબસીડી પાસ કરવામાં આવી છે, ભાગીરથ ચૌધરી તેના પદની રૂએ ઉપાધ્યક્ષ છે, જો કે અંતિમ મંજૂરી આપનારી કમિટીમાં (Approval Committee) અધ્યક્ષ કે ઉપાધ્યક્ષ સામેલ હોતા નથી.

પરંતુ વિવાદ એ વાતનો છે કે, અપ્રૂવલના એક મહિના પહેલાં પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલયને (PMO) આપેલી સંપત્તિની ઘોષણામાં (Asset Declaration) મંત્રીએ પોતાની પીહ વાળી કૃષિ ભૂમિનો ઉલ્લેખ તો કર્યો છે, પરંતુ આ પેન્ડિંગ NHB પ્રોજેક્ટની કોઈ જાણકારી આપી નથી. જો કે, તેમના એક સહયોગીનું કહેવું છે કે આગામી સમયમાં તેનો ખુલાસો (Disclosure) કરવામાં આવશે. ભાગીરથ ચૌધરીએ આ પહેલાં 2018 માં પણ આ યોજના હેઠળ અરજી કરી હતી, પરંતુ ત્યારે હાર્ડ કોપી (Hard Copy) સબમિટ કરવામાં વિલંબ થતાં તેમની અરજી રિજેક્ટ (Reject) થઈ ગઈ હતી.

શું છે મંત્રાલયની આ યોજના?

આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ વ્યાવસાયિક ખેતીને (Commercial Farming) મોટા પાયે પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ હેઠળ કેપ્સિકમ (શિમલા મરચાં), ખીરા અને ટામેટાં જેવા 3 શાકભાજી અને ગુલાબ-ઓર્કિડ સહિત 8 પ્રકારના ફૂલોની ખેતી માટે પ્રોજેક્ટ કોસ્ટના મહત્તમ 50 ટકા સબસીડી આપવામાં આવે છે. એક પરિવાર માટે સબસીડીની મહત્તમ મર્યાદા (Maximum Ceiling) 1 કરોડ રૂપિયા નક્કી છે.

હિતોના ટકરાવના આ ગંભીર મુદ્દા પર જ્યારે મીડિયા સંસ્થા દ્વારા કેન્દ્રીય મંત્રી ભાગીરથ ચૌધરીનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો અને સવાલોની યાદી મોકલવામાં આવી, ત્યારે તેમની ઓફિસે ઇમેઇલ (Email) મળ્યાની પુષ્ટિ તો કરી, પરંતુ મંત્રી તરફથી હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા કે ટિપ્પણી (Official Comment) આવી નથી.