ચીનનું વધશે ટેન્શન! ભારતીય નૌસેનાને એક જ દિવસમાં મળ્યા 3 ઘાતક જહાજો

હિંદ મહાસાગરમાં ચીનની વધતી દખલગીરી અને પડકારોને પહોંચી વળવા માટે ભારતીય નૌસેના (Indian Navy) એ  પોતાની તાકાતમાં મોટો વધારો કર્યો છે. કોલકાતા સ્થિત ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ લિમિટેડ (GRSE) એ એક જ દિવસમાં ભારતીય નૌસેનાને ત્રણ મહત્વપૂર્ણ જહાજો સોંપ્યા છે. જેમાં દૂનાગિરી (સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ), અગ્રય (એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શિપ) અને સંશોધક (સર્વેક્ષણ પોત) નો સમાવેશ થાય છે.

આ પણ વાંચો :

નૌકાદળના વડાએ આપી મોટી અપડેટ, ભારતીય નૌસેનાને ટૂંક સમયમાં મળશે "INS અરિધમાન",જાણો શું છે ખાસિયત

ભારતીય નૌસેનાના અતિસંવેદનશીલ વિસ્તારમાંથી મળ્યું ચાઈનિઝ GPSથી સજ્જ પક્ષી, સુરક્ષા એજન્સી એલર્ટ

સોમવારે આયોજિત આ કાર્યક્રમ ભારતની દરિયાઈ શક્તિ (Maritime Power) અને 'આત્મનિર્ભર ભારત' (Self-reliant India) ના અભિયાનને વધુ મજબૂત બનાવે છે.

1. દૂનાગિરી: એક ઘાતક સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ (Dunagiri: Stealth Frigate)

દૂનાગિરી એ પ્રોજેક્ટ 17A (Project 17A) હેઠળ નિર્મિત નીલગિરિ શ્રેણીનું પાંચમું યુદ્ધજહાજ છે. આ જહાજની કેટલીક મુખ્ય વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે:

• કદ અને વજન: આ ગાઈડેડ-મિસાઈલ ફ્રિગેટ (Guided-missile Frigate) 149 મીટર લાંબુ છે અને તેનું વજન આશરે 6,670 ટન છે.

• હથિયારોની તાકાત: આ જહાજ ઘાતક બ્રહ્મોસ (BrahMos) એન્ટી-શિપ અને લેન્ડ-અટેક ક્રૂઝ મિસાઈલોથી સજ્જ છે. તે આધુનિક સંરક્ષણ પ્રણાલી (Advanced Defense Systems) ધરાવે છે, જે તેને હવા, સપાટી અને પાણીની અંદર બહુ-આયામી ઓપરેશન્સ કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

• સ્વદેશી ટેકનોલોજી: વોરશિપ ડિઝાઇન બ્યુરો (Warship Design Bureau) દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલા આ જહાજમાં 75% થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં 200 થી વધુ MSME એકમોએ યોગદાન આપ્યું છે.

• ઝડપી નિર્માણ: પાછલા અનુભવોના આધારે, આ જહાજનું નિર્માણ કાર્ય માત્ર 80 મહિનામાં પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું છે, જે અગાઉના જહાજોની સરખામણીમાં ઘણું ઝડપી છે.

2. અગ્રય: એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શિપ (Agray: Anti-Submarine Warfare Ship)

અગ્રય એ આઠ 'અરનાલા' શ્રેણીના એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ્સ (ASW-SWCs) માંથી ચોથું જહાજ છે.

• મુખ્ય હેતુ: આ જહાજનું પ્રાથમિક કાર્ય નૌસેનાની સબમરીન વિરોધી ક્ષમતા, માઈન-વોરફેર (Mine-warfare) અને દરિયાકાંઠાની દેખરેખ (Coastal Surveillance) વધારવાનું છે.

• ટેકનોલોજી: 77 મીટર લાંબુ આ વોટરજેટ-સંચાલિત (Waterjet-propelled) યુદ્ધજહાજ અત્યાધુનિક લાઇટવેઇટ ટોર્પિડોઝ (Lightweight Torpedoes) અને સ્વદેશી રોકેટ લોન્ચર્સથી સજ્જ છે.

• સોનાર સિસ્ટમ: ઉથલા પાણીમાં પણ કાર્યક્ષમ રહે તે માટે તેમાં ખાસ સોનાર (SONAR) સિસ્ટમ લગાડવામાં આવી છે. તેમાં 80% થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી વાપરવામાં આવી છે.

3. સંશોધક: લાર્જ સર્વે વેસલ (Sanshodhak: Large Survey Vessel)

સંશોધક એ એક વિશાળ સર્વેક્ષણ જહાજ છે, જે દરિયાની અંદરની ભૂગોળ જાણવા માટે અત્યંત મહત્વનું છે.

• ક્ષમતા: તેનું વિસ્થાપન (Displacement) લગભગ 3400 ટન છે અને લંબાઈ 110 મીટર છે. તે ઊંડા પાણીમાં હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વેક્ષણ (Hydrographic Survey) કરવા માટે સક્ષમ છે.

• ઉપયોગ: આ જહાજ બંદરોના રસ્તાઓ અને નેવિગેશનલ માર્ગો (Navigational Routes) નું સચોટ નિર્ધારણ કરશે. આ ઉપરાંત તે સંરક્ષણ અને નાગરિક ઉપયોગ માટે સમુદ્ર વિજ્ઞાન (Oceanography) અને ભૂ-ભૌતિકીય ડેટા (Geophysical Data) એકત્રિત કરશે.

• સાધનો: તે ઓટોનોમસ અંડરવોટર વ્હીકલ (AUV), રિમોટલી ઓપરેટેડ વ્હીકલ (ROV) અને ડિજિટલ સાઈડ સ્કેન સોનાર જેવા અત્યાધુનિક સાધનોથી સજ્જ છે.

GRSE ની અન્ય પ્રોજેક્ટ્સ અને ભવિષ્યની યોજનાઓ

ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ લિમિટેડ (GRSE) હાલમાં ભારતીય નૌસેના માટે અન્ય અનેક પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહ્યું છે:

• એક વધુ પ્રોજેક્ટ 17A એડવાન્સ્ડ સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ.

• ચાર એન્ટી-સબમરીન વોરફેર ક્રાફ્ટ્સ (ASW-SWCs).

• ચાર નેક્સ્ટ-જનરેશન ઓફશોર પેટ્રોલ વેસલ્સ (NGOPVs).

• કુલ 30 જહાજોનું નિર્માણ ચાલુ છે, જેમાંથી 13 જહાજો નિકાસ (Export) માટે છે.

• પાંચ નેક્સ્ટ-જનરેશન કોર્વેટ્સ (Next-Generation Corvettes) માટે પણ વાતચીત અંતિમ તબક્કામાં છે.

આ ત્રણેય જહાજોના સમાવેશથી હિંદ મહાસાગરમાં ભારતની પકડ મજબૂત થશે અને ચીન જેવા દેશોની દરિયાઈ ઘૂસણખોરી સામે કડક સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડશે.