સૂર્યની કિરણોથી વિમાન નિયંત્રણમાં ગરબડ: ભારતમાં 250થી વધુ ફ્લાઇટ્સ પર સીધી અસર!

ફ્રાન્સની વિમાનન કંપની એરબસ (Airbus) એ A320 પરિવારના વિમાનોમાં એક ગંભીર તકનીકી ખામીની ચેતવણી આપી છે, જેના કારણે ભારતમાં 200થી 250 જેટલા વિમાનો પર તાત્કાલિક અસર પડી છે. કંપનીએ જણાવ્યું છે કે તેજ સૂર્યની કિરણો (Sun Rays)ના કારણે અમુક પ્લેન્સના ફ્લાઇટ કંટ્રોલ સિસ્ટમ (Flight Control System) માટે જરૂરી ડેટામાં ગરબડ થઈ શકે છે, જે વિમાનના નિયંત્રણને અસર કરી શકે છે.

ભારતીય એરલાઇન્સ પર મોટો ઝટકો

ભારતમાં કાર્યરત મુખ્ય એરલાઇન્સ, જેમ કે ઇન્ડિગો (IndiGo), એર ઇન્ડિયા (Air India), અને એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસ (Air India Express) ના કાફલામાં A320 પરિવારના વિમાનોનો મોટો હિસ્સો છે. દેશમાં ઉડાન ભરતા 560થી વધુ A320 પ્લેન્સમાંથી લગભગ 200 થી 250 વિમાનોને તાત્કાલિક તપાસ અને ફેરફારની જરૂર છે.

• આ ખામીને સુધારવા માટે કેટલાક વિમાનોમાં સોફ્ટવેર ફેરફાર અને અન્યમાં હાર્ડવેર રિપ્લેસમેન્ટ કરવું પડશે.
• આ પ્રક્રિયા દરમિયાન પ્લેન્સને ગ્રાઉન્ડ (સેવા બહાર) કરવા પડશે, જેના કારણે આગામી દિવસોમાં ઉડાનો મોડી થશે અથવા રદ પણ થઈ શકે છે.

એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસે સાવચેતીના પગલાં લીધા હોવાનું જણાવ્યું છે અને વૈશ્વિક નિર્દેશોને કારણે કેટલીક ઉડાનોમાં વિલંબની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે.

શું છે તકનીકી ખામી?

યુરોપિયન યુનિયન એવિએશન સેફ્ટી એજન્સી (EASA) એ ઇમરજન્સી નોટિસ જારી કરી છે, જેમાં ફ્લાઇટ કંટ્રોલ સંભાળતા ELAC (Electronic Flight Control System) કમ્પ્યુટર માં સુધારેલા યુનિટની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

તાજેતરમાં જ એક A320 વિમાનમાં ઓટોપાયલટ ચાલુ હોવા છતાં કમાન્ડ વગર નીચે ઝુકાવ જોવા મળ્યો હતો, જેની તપાસમાં ELAC મોડ્યુલમાં ખામી સામે આવી હતી. એરબસના મતે, સૂર્યમાંથી નીકળતી તેજ ઊર્જા ફ્લાઇટ કંટ્રોલ સિસ્ટમ સાથે જોડાયેલા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ડેટાને ખરાબ (Corrupt) કરી શકે છે, જે એક અત્યંત ગંભીર તકનીકી જોખમ છે.

એરબસના ઇતિહાસનો સૌથી મોટો ‘રિકોલ’

એરબસ કંપની દ્વારા તેના વિમાનોના પાર્ટ્સ/સિસ્ટમની તપાસ અથવા બદલાવ માટે પાછા બોલાવવાની આ પ્રક્રિયાને "રિકોલ" કહેવામાં આવે છે. કંપનીના પ્રવક્તાના અનુમાન મુજબ, આ તકનીકી સમસ્યાથી વૈશ્વિક સ્તરે કુલ 6,000 વિમાનો પર અસર પડશે.

આ રિકોલને એરબસના 55 વર્ષના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટો માનવામાં આવી રહ્યો છે.

આ સમસ્યા દુનિયાભરની મોટી એરલાઇન્સ, તેમના ઉડાન કાર્યક્રમો અને લાખો મુસાફરોની યાત્રા યોજનાઓને સીધી અસર કરી રહી છે. અમેરિકન એરલાઇન્સ, લુફ્થાંસા, ઇઝીજેટ અને એર ફ્રાન્સ જેવી વૈશ્વિક કંપનીઓની સેંકડો ઉડાનો પણ આના કારણે પ્રભાવિત થઈ છે. એરબસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મુસાફરોને થનારી પરેશાની બદલ દિલગીર છે, પરંતુ સલામતી સર્વોપરી છે, અને તમામ ઓપરેટર્સને તાત્કાલિક સોફ્ટવેર અથવા હાર્ડવેર ફિક્સ લાગુ કરવા જણાવાયું છે.