VIDEO: નેપાળ બાદ કારગિલમાં અચાનક પૂરથી હાહાકાર; વાદળ ફાટતાં કાદવ-પથ્થરોના ધસમસતા પ્રવાહથી લોકોમાં ભય
છેલ્લું અપડેટ : 31 Aug 2026
કારગિલ: નેપાળમાં વિનાશક પૂર અને ભૂસ્ખલનની ભયાનક ઘટનાઓ વચ્ચે હવે જમ્મુ-કાશ્મીરના કારગિલ જિલ્લામાં પણ કુદરતે રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે. કારગિલના સ્ટાકપા-સાંકૂ વિસ્તારમાં 30 અને 31 ઓગસ્ટની મધરાત દરમિયાન વાદળ ફાટવાની (Cloudburst) ઘટના બની હતી. તેના કારણે અચાનક પૂર (Flash Flood) આવ્યું અને સ્થાનિક નાળામાં પાણીનો પ્રવાહ અતિશય વધી ગયો હતો.
પૂરના પાણી સાથે કાદવ, મોટા પથ્થરો અને કાટમાળ પણ ધસમસતા પ્રવાહમાં નીચે તરફ વહેવા લાગ્યા હતા. અચાનક આવેલા આ પૂરથી સ્થાનિક લોકોમાં થોડા સમય માટે ગભરાટ ફેલાયો હતો. જોકે, રાહતની વાત એ છે કે આ ઘટનામાં અત્યાર સુધી કોઈ જાનહાનિ અથવા મોટા પાયે નુકસાન થયાના અહેવાલ નથી.
નાળામાં અચાનક આવ્યો ધસમસતો પ્રવાહ
વાદળ ફાટ્યા બાદ સ્ટાકપા-સાંકૂ વિસ્તારમાં આવેલા સ્થાનિક નાળામાં પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધી ગયું હતું. પહાડી વિસ્તારમાં ભારે વરસાદને કારણે પાણીની સાથે મોટી માત્રામાં કાદવ અને પથ્થરો પણ નીચે તરફ ધસી આવ્યા હતા.
આ પ્રકારની અચાનક પૂર (Sudden Flood)ની સ્થિતિ પહાડી વિસ્તારોમાં અત્યંત જોખમી બની શકે છે. જોકે, આ વખતે સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા અગાઉથી કરવામાં આવેલી તૈયારીઓના કારણે પાણી અને કાટમાળનો પ્રવાહ નિયંત્રિત રીતે આગળ વધ્યો હતો.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સંવેદનશીલ નાળા અને જળધારાઓની સફાઈ તેમજ તેમની પાણી વહન કરવાની ક્ષમતા વધારવા માટે અગાઉથી કામગીરી કરવામાં આવી હતી. તેના કારણે વાદળ ફાટ્યા બાદ મોટી માત્રામાં પાણી અને કાટમાળ ગામો અથવા મોટા માળખાં તરફ વળવાને બદલે સિંધુ નદી તરફ વહી ગયો હતો.
પ્રશાસન પહેલેથી જ સતર્ક હતું
સ્ટાકપા-સાંકૂ વિસ્તારમાં સંભવિત કુદરતી આફતને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રશાસન દ્વારા અગાઉથી સાવચેતીના પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા. સાંકૂના એસડીએમ અને કારગિલના ડેપ્યુટી કમિશનરની દેખરેખ હેઠળ સંવેદનશીલ વિસ્તારોની તપાસ અને નાળાઓની સફાઈ કરવામાં આવી હતી.
હાલ પ્રશાસનની ટીમો સમગ્ર વિસ્તાર પર સતત નજર રાખી રહી છે. સ્થાનિક લોકોને પણ નાળા, નદીઓ અને અન્ય જોખમી સ્થળોથી દૂર રહેવા તથા હવામાનમાં ફેરફાર અંગે સતર્ક રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
સ્ટાકપા-સાંકૂ કારગિલથી આશરે 44 કિલોમીટર દક્ષિણમાં આવેલું પહાડી ગામ છે. આ વિસ્તાર સુરુ ઘાટી માર્ગ પર આવેલો છે અને અહીંથી આગળ જાંસ્કર ઘાટી તરફ જવાનો રસ્તો છે. પહાડી વિસ્તારમાં સતત વરસાદને કારણે આગામી સમયમાં પણ અચાનક પૂર અને ભૂસ્ખલનનો ખતરો યથાવત રહેવાની શક્યતા છે.
રિયાસીમાં સલાલ ડેમના ગેટ ખોલાયા
કારગિલની ઘટના વચ્ચે જમ્મુ-કાશ્મીરના રિયાસી જિલ્લામાં પણ ભારે વરસાદને કારણે પ્રશાસનને સાવચેતીના પગલાં લેવા પડ્યા છે. ઉપરવાસના જળગ્રહણ વિસ્તારો (Catchment Areas)માં સતત વરસાદને કારણે સલાલ ડેમના જળાશયમાં પાણીનો પ્રવાહ અચાનક વધી ગયો હતો.
પાણીનું સ્તર અને દબાણ નિયંત્રિત કરવા માટે સલાલ ડેમના અનેક ગેટ ખોલવામાં આવ્યા છે. અધિકારીઓ દ્વારા જળાશયના પાણીના સ્તર પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
પ્રશાસનનું કહેવું છે કે વરસાદને કારણે કોઈ સંભવિત પૂર જેવી સ્થિતિ ઊભી થાય તો સમયસર કાર્યવાહી કરી શકાય તે માટે તમામ સંબંધિત વિભાગોને સતર્ક રાખવામાં આવ્યા છે.
હિમાલય વિસ્તારમાં વધી રહ્યો છે અચાનક પૂરનો ખતરો
કારગિલમાં વાદળ ફાટવાની ઘટના અને રિયાસીમાં સલાલ ડેમના ગેટ ખોલવાની કાર્યવાહી એવા સમયે થઈ છે જ્યારે સમગ્ર હિમાલય વિસ્તારમાં ભારે વરસાદને કારણે કુદરતી આફતોનું જોખમ વધ્યું છે.
પહાડી વિસ્તારોમાં સતત વરસાદને કારણે નદીઓ અને નાળાઓમાં પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધી શકે છે. તેની સાથે ભૂસ્ખલન (Landslide), કાટમાળનો પ્રવાહ અને અચાનક પૂર જેવી પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
નેપાળમાં તાજેતરમાં આવેલા વિનાશક પૂર બાદ હિમાલયના વિવિધ વિસ્તારોમાં હવામાન અને પાણીના સ્તર પર વિશેષ નજર રાખવામાં આવી રહી છે. કારગિલમાં પણ પ્રશાસન દ્વારા સંવેદનશીલ વિસ્તારોની સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે.
હાલ કારગિલની વાદળ ફાટવાની ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ ન થવી મોટી રાહત છે. તેમ છતાં પહાડી વિસ્તારમાં હવામાનની સ્થિતિને જોતા સ્થાનિક પ્રશાસન અને બચાવ એજન્સીઓ આગામી કલાકો દરમિયાન પણ સંપૂર્ણ સતર્ક રહેશે.