ચંદ્ર પર ભૂકંપના જોરદાર આંચકા, ચંદ્રયાન-3એ આપી માહિતી; ઈસરો

ધરતી પર ધરતીકંપો જ નથી થતા, ચંદ્ર પર પણ ધરતીકંપો આવે છે. ચંદ્રયાન-3એ આ જાણકારી આપી છે. અહેવાલો અનુસાર, આ આંચકા ઉલ્કાપિંડ અથવા ગરમી સંબંધિત અસરને કારણે થયા હતા. ઈસરોએ ચંદ્રયાન-3ના ભૂકંપ-સૂચક સાધનમાંથી મેળવેલા ડેટાનું પ્રાથમિક વિશ્લેષણ કર્યું છે, જેમાં આ માહિતી સામે આવી છે.

Icarus જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા પેપરમાં લુનર સિસ્મિક એક્ટિવિટી ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ (ILSA) દ્વારા રેકોર્ડ કરાયેલા 190 કલાકના ડેટાના અવલોકનોનો સારાંશ આપવામાં આવ્યો છે. ILSA એ ચંદ્રયાન-3 ના વિક્રમ લેન્ડર અને પ્રજ્ઞાન રોવર દ્વારા વહન કરવામાં આવેલા પાંચ મોટા વૈજ્ઞાનિક સાધનોમાંનું એક છે. સંશોધકોએ જણાવ્યું હતું કે, ડેટામાંથી વધુ માહિતી મેળવવા માટે વિગતવાર અભ્યાસની જરૂર છે.

Ilsa એ 190 કલાકનો ડેટા પ્રદાન કર્યો

ISROએ જણાવ્યું હતું કે, ભૂકંપ શોધ ILSA 2 સપ્ટેમ્બર, 2023 સુધી સતત કાર્યરત રહેવાનું હતું, ત્યારબાદ તેને બંધ કરી દેવામાં આવ્યું હતું અને પેક કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ લેન્ડરને શરૂઆતના બિંદુથી લગભગ 50 સેન્ટિમીટર દૂર એક નવા બિંદુ પર ખસેડવામાં આવ્યું હતું. ILSA એ ચંદ્રની સપાટી પર લગભગ 218 કલાક વિતાવ્યા, જેમાંથી 190 કલાકનો ડેટા ઉપલબ્ધ છે.

250 થી વધુ સિગ્નલોને ઓળખે છે

અધ્યાયનમજનવ મળ્યું છે કે, વૈજ્ઞાનિકોએ 250 થી વધુ અનન્ય સંકેતો ઓળખી કાઢ્યા છે, જેમાંથી આશરે 200 સંકેતો રોવરની ભૌતિક પ્રવૃત્તિઓ અથવા વૈજ્ઞાનિક સાધનોના સંચાલન સાથે સંબંધિત છે.  લેખકોએ 50 સિગ્નલોને 'અસંબંધિત ઘટનાઓ' તરીકે જણાવી લેન્ડર અથવા રોવરની ગતિવિધિઓ સાથે જોડી ન શકાય તેવા સંકેતો ગણ્યા. ILSA દ્વારા નોંધાયેલા વિસંગત સંકેતો સાધનની નજીકની રેન્જમાં માઇક્રોમેટોરોઇડ અસરો, જમીન પર સ્થાનિક થર્મલ અસરો અથવા લેન્ડર પેટા-સિસ્ટમમાં થર્મલ ગોઠવણોને કારણે થઈ શકે છે.