VIDEO: ‘હિન્દી ભણાવવી જ નહીં’ એવો અભિગમ ન ચાલે, તમિલનાડુને સુપ્રીમ કોર્ટની ટકોર

નવી દિલ્હી: તમિલનાડુમાં નવોદય વિદ્યાલય (Jawahar Navodaya Vidyalaya) સ્થાપવાના મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્ય સરકારના વલણ પર મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી છે. 17 સપ્ટેમ્બરે જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્ના અને જસ્ટિસ ઓગસ્ટીન જ્યોર્જ મસીહની બેન્ચે સુનાવણી દરમિયાન કહ્યું કે તમિલનાડુએ હિન્દી શિક્ષણ અંગે પોતાનો અભિગમ બદલવાની જરૂર છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે રાજ્યમાં હિન્દી ભણાવવામાં નહીં આવે એવો સંપૂર્ણ અભિગમ રાખી શકાય નહીં.

આ સમગ્ર મામલો રાજ્યના દરેક જિલ્લામાં જવાહર નવોદય વિદ્યાલય સ્થાપવા સાથે જોડાયેલો છે. તમિલનાડુ સરકાર આ શાળાઓની સ્થાપનાનો વિરોધ કરી રહી છે, કારણ કે નવોદય વિદ્યાલયોમાં ત્રણ ભાષા નીતિ (Three-Language Policy) લાગુ પડે છે, જેમાં હિન્દીનો પણ સમાવેશ થાય છે. બીજી તરફ, તમિલનાડુની શિક્ષણ વ્યવસ્થા બે ભાષા નીતિ (Two-Language Policy) પર આધારિત છે. રાજ્ય સરકારનું કહેવું રહ્યું છે કે તેની શિક્ષણ અને ભાષા નીતિ અંગેના નિર્ણયો તેના અધિકારક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા છે.

સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ તમિલનાડુ સરકારે અગાઉના આદેશને પરત ખેંચવાની (Recall) માગણી કરી હતી. જોકે, બેન્ચે આ માગણી સ્વીકારી નહોતી. ડિસેમ્બર 2025માં આપવામાં આવેલા આદેશમાં રાજ્યને દરેક જિલ્લામાં નવોદય વિદ્યાલય માટે જરૂરી જમીન ઓળખવા જણાવાયું હતું. હવે કોર્ટે આ નિર્દેશ યથાવત રાખ્યો છે અને રાજ્યને તેનું પાલન કરવા માટે વધુ ત્રણ મહિનાનો સમય આપ્યો છે. કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે હાલ જમીન સંપાદન કરવાનો આદેશ નથી, પરંતુ યોગ્ય જમીનની ઓળખ કરવાની છે.

સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય વચ્ચે સહકારી સંઘવાદ (Cooperative Federalism) અને સંવાદના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો. બેન્ચે કહ્યું કે કેન્દ્ર અને રાજ્ય વચ્ચેના મતભેદો વાતચીતથી ઉકેલવા જોઈએ. કોર્ટના જણાવ્યા મુજબ, કેન્દ્રની કોઈ નીતિ સાથે રાજ્યને મતભેદ હોય તો પણ બંને પક્ષે સંવાદ અને સહકારનો માર્ગ અપનાવવો જરૂરી છે.

તમિલનાડુ સરકાર તરફથી હાજર વરિષ્ઠ વકીલ જયદીપ ગુપ્તાએ નવોદય યોજનાની વૈકલ્પિક પ્રકૃતિ અને રાજ્યની ભાષા નીતિ અંગે દલીલો રજૂ કરી હતી. બીજી તરફ, કેન્દ્ર તરફથી જણાવાયું હતું કે રાજ્યએ શાળાઓ માટે જમીન ઉપલબ્ધ કરાવવાની છે, જ્યારે શાળાઓના સ્થાપનાનો બાકીનો ખર્ચ કેન્દ્ર સરકાર ઉઠાવશે.

જવાહર નવોદય વિદ્યાલયો કેન્દ્ર સરકાર હેઠળની રહેણાંક શાળાઓ છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોના પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થીઓને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણની તક આપવાનો છે. તમિલનાડુમાં આ શાળાઓની સ્થાપનાને લઈને લાંબા સમયથી ભાષા નીતિનો વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. હવે સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર અને રાજ્યને આ મુદ્દે ચર્ચા ચાલુ રાખવા જણાવ્યું છે. આ કેસની આગામી સુનાવણી 14 ડિસેમ્બરે થવાની છે.