હિમાલયમાં જળ પ્રલયનું સંકટ: સેટેલાઇટ તસવીરોમાં ISROનો ખુલાસો; ખતરાની ચેતવણી

ઈન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઈઝેશન (ISRO) એ સેટેલાઈટ ઈમેજ જાહેર કરી છે જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે હિમાલયના ગ્લેશિયર ઝડપથી પીગળી રહ્યા છે. ઈસરોએ દાવો કર્યો છે કે હિમાલયમાં ઓળખાયેલા ગ્લેશિયલ સરોવરોનું કદ વધ્યું છે.

ISROએ જણાવ્યું હતું કે 1984 થી 2023 દરમિયાન ભારતીય હિમાલય વિસ્તારમાં નદીની ખીણોના કેચમેન્ટને આવરી લેતી સેટેલાઇટ તસવીરોએ હિમનદી સરોવરોમાં ફેરફારનો સંકેત આપ્યો છે. એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે 2431 સરોવરોમાંથી, 676 હિમનદી તળાવો 1984થી 2016-17 સુધીમાં 10 હેક્ટરથી વધુ વિસ્તર્યા છે.

601 ઝીલ બે ગણી વધી

ઈસરોએ કહ્યું કે 676 તળાવોમાંથી 601 તળાવોમાં બે ગણો વધારો થયો છે, જ્યારે 10 તળાવોમાં 1.5 થી બે ગણો વધારો થયો છે અને 65 તળાવોમાં 1.5 ગણો વધારો થયો છે. 676 સરોવરોમાંથી, 130 ભારતમાં સ્થિત છે, જેમાં 65 સિંધુમાં, સાત ગંગામાં અને 58 બ્રહ્મપુત્રા નદીના તટપ્રદેશમાં છે. 314 તળાવો 4,000-5,000 મીટરની ઉંચાઈ પર છે, જ્યારે 296 તળાવો 5,000 મીટરથી ઉપર છે.

મોરેન ડેમવાળા તળાવો વધુ વધી રહ્યા છે

વિસ્તરી રહેલા 676 તળાવોમાંથી 307 મોરેન ડેમ્ડ તળાવો છે. ખાતરના સરોવરો 265, અન્ય 96 તળાવો અને બરફના ડેમવાળા 8 હિમનદી તળાવો છે.

ISROએ સેટેલાઇટ ઇમેજ હિમાચલ પ્રદેશમાં 4,068 મીટરની ઉંચાઇ પર સ્થિત ગેપંગ ઘાટ ગ્લેશિયલ લેકમાં 1989થી 2022 વચ્ચે 36.49 હેક્ટરથી 101.30 હેક્ટરનું 178 ટકા વિસ્તાર બતાવવામાં આવ્યો છે. દર વર્ષે લગભગ 1.96 હેક્ટરનો વધારો થયો છે.

ઉત્તર-પશ્ચિમ સિક્કિમમાં 17,000 ફૂટની ઉંચાઇ પર સ્થિત દક્ષિણ લ્હોનક ગ્લેશિયલ લેક ગત વર્ષે ઓક્ટોબરમાં ફાટી ગઇ હતી, જેનાથી આવેલા પુરને કારણે 40 લોકોના મોત થયા હતા અને 76 લોકો ગાયબ થયા હતા.