2026માં ગગનયાન, 2028માં ચંદ્રયાન-4; ISRO ચીફ સોમનાથે ચંદ્ર પર માનવ મોકલવાની તારીખ કરી નક્કી

ઈસરોના અધ્યક્ષ એસ સોમનાથે શનિવારે ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો પર સરદાર પટેલ સ્મારક વ્યાખ્યાન આપતાં કેટલાક મહત્ત્વ પૂર્ણ આગામી મિશન માટેની નવી તારીખો પણ જાહેર કરી. સોમનાથના જણાવ્યા અનુસાર માનવસહિત અવકાશ મિશન ગગનયાન કદાચ 2026માં લોન્ચ કરવામાં આવશે. ઉપરાંત, ચંદ્રયાન-4, ચંદ્ર પરથી નમૂનાઓ પરત કરવાનું મિશન, 2028 માં લોન્ચ થવાની સંભાવના છે. તેમણે એ પણ માહિતી આપી હતી કે ભારત-યુએસ સંયુક્ત NISAR મિશન આગામી વર્ષ માટે નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે.

ઈસરોના અધ્યક્ષે કહ્યું કે જાપાનની સ્પેસ એજન્સી JAXA સાથે સંયુક્ત ચંદ્ર લેન્ડિંગ મિશન ચંદ્રયાન-5 મિશન હશે. તેને મૂળરૂપે LUPEX (લુનર પોલર એક્સપ્લોરેશન) કહેવામાં આવતું હતું. જો કે તેમણે તેના લોન્ચિંગ માટે સમયમર્યાદાનો ઉલ્લેખ કર્યો નથી. LUPEX મિશન અગાઉ 2025 ની અંદર લોન્ચ થવાનું હતું, પરંતુ હવે તેને ચંદ્રયાન-5 તરીકે નોંધવામાં આવ્યું છે. 2028 પછી જ આની અપેક્ષા રાખી શકાય.

રોવર જાપાનથી આવશે

સોમનાથે કહ્યું, “આ ખૂબ જ ભારે મિશન હશે જેમાં લેન્ડર ભારત આપશે, જ્યારે રોવર જાપાનથી આવશે. ચંદ્રયાન-3 પર રોવરનું વજન માત્ર 27 કિલો હતું, પરંતુ આ મિશનમાં 350 કિલોનું રોવર હશે. "આ એક વિજ્ઞાન-સઘન મિશન છે જે આપણને ચંદ્ર પર મનુષ્યોને ઉતરાણ કરવા માટે એક પગલું નજીક લઈ જશે." ભારતે 2040 સુધીમાં ચંદ્ર પર માનવ મિશનની યોજના જાહેર કરી છે.

સોમનાથે જણાવ્યું હતું કે ખાનગી સાહસો માટે અવકાશ ક્ષેત્રને ખુલ્લું મૂકવું, નવી સક્ષમ નીતિઓ અને યુવા ઉદ્યોગ સાહસિકો દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલા ઉત્સાહથી ભારતમાં વાઇબ્રન્ટ સ્પેસ ઇકોસિસ્ટમનું નિર્માણ થયું છે. "વૈશ્વિક અવકાશ અર્થતંત્રમાં અમારું યોગદાન હજુ પણ લગભગ 2 ટકા છે. " અમારી આકાંક્ષા આગામી 10-12 વર્ષમાં આને લગભગ 10 ટકા સુધી વધારવાની છે. પરંતુ ઈસરો એકલા હાથે આ સિદ્ધ કરી શકતું નથી. અમને અન્ય હિતધારકોની ભાગીદારીની જરૂર છે. સ્ટાર્ટ-અપ્સથી લઈને મોટી કંપનીઓ સુધીના દરેકે ભારતના સ્પેસ સેક્ટરમાં આવીને ભાગ લેવો પડશે. અમે સક્ષમ મિકેનિઝમ બનાવવા માટે સખત મહેનત કરી રહ્યા છીએ જે કંપનીઓ માટે ISRO સાથે કામ કરવાનું સરળ બનાવે છે.”

ISROના અધ્યક્ષે કહ્યું કે છેલ્લા દાયકામાં અવકાશ તકનીકોની આયાત પર ભારતની નિર્ભરતા નોંધપાત્ર રીતે ઘટી છે, પરંતુ હજુ ઘણું કરવાનું બાકી છે. તેમણે કહ્યું, “સ્પેસ સેક્ટરમાં વપરાતી ઘણી મહત્ત્વપૂર્ણ વસ્તુઓ હજુ પણ બહારથી આવે છે. "આપણે આપણા દેશમાં આમાંથી ઘણી વસ્તુઓનું ઉત્પાદન કરવાની ક્ષમતા વિકસાવવી પડશે."