ફાયર વીમા પોલિસી અંગે સુપ્રીમ કોર્ટનું મહત્ત્વપૂર્ણ નિવેદન, જાણો શા માટો આવું કહ્યું
છેલ્લું અપડેટ : 31 Oct 2025
અગ્નિ વીમાને જોખમ વ્યવસ્થાપન, સંપત્તિ સુરક્ષા અને નાણાકીય સ્થિતિસ્થાપકતા માટે એક વ્યૂહાત્મક સાધન તરીકે વર્ણવતા, સુપ્રીમ કોર્ટે ગુરુવારે કહ્યું કે, આગનું કારણ અમૂલ્ય છે સિવાય કે તે વીમાધારક દ્વારા લગાવવામાં આવી હોય.
અન્ય આગની ઘટનાઓ વીમા પૉલિસી હેઠળ આવરી લેવામાં આવે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે જાહેર ક્ષેત્રની કંપની નેશનલ ઇન્શ્યોરન્સ કંપની લિમિટેડ સામે ઓરિયન કોનમાર્ક્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડના દાવાને પણ માન્ય રાખ્યો.
ન્યાયાધીશ દીપાંકર દત્તા અને મનમોહનની બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે, "આ કોર્ટનો મત છે કે એકવાર એવું સ્થાપિત થઈ જાય કે નુકસાન આગને કારણે થયું છે અને છેતરપિંડીનો કોઈ આરોપ કે શોધ નથી અથવા વીમાધારક વ્યક્તિએ આગ લગાવી નથી, તો આગનું કારણ મહત્વહીન છે. પછી એવું માની લેવું જોઈએ કે આગ આકસ્મિક હતી અને અગ્નિ વીમા પૉલિસી દ્વારા આવરી લેવામાં આવી હતી."
વીમા પોલિસી આગ લાગવાથી અટકાવતી નથી, નાણાકીય અસરને ઘટાડે છે
બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો હતો કે સપ્ટેમ્બર 2010માં કંપનીના પરિસરને નુકસાન પહોંચાડનારી આગ આકસ્મિક હતી અને અગ્નિ વીમા પૉલિસી દ્વારા આવરી લેવામાં આવી હતી. તેમાં જણાવાયું હતું કે, અગ્નિ વીમા પૉલિસી આગને થતી અટકાવતી નથી, પરંતુ આગની નાણાકીય અસરને ઘટાડે છે.
કાયદો એ વાત પર સ્થાયી છે કે અગ્નિ વીમા કરાર એ વીમાધારકને આગથી થતા નુકસાન સામે વળતર આપવાનો કરાર છે. કોર્ટે નેશનલ ઇન્શ્યોરન્સ કંપની લિમિટેડની અપીલ ફગાવી દીધી અને ઓરિયન કોનમાર્ક્સની ક્રોસ-અપીલને મંજૂરી આપી.
વીમા કંપનીએ ઓરિયન કંપનીના દાવાને નકારવાથી ઉભો થયો હતો વિવાદ
તેણે કંપનીને વ્યાજ સાથે વળતર આપવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો. 25 સપ્ટેમ્બર, 2010ના રોજ ઓરિયનના પરિસરમાં આગ લાગ્યા બાદ આગના નુકસાન માટે ઓરિયનના દાવાને નેશનલ ઇન્શ્યોરન્સ કંપની દ્વારા નકારી કાઢવાથી આ વિવાદ ઉભો થયો હતો.
2020માં, રાષ્ટ્રીય ગ્રાહક તકરાર નિવારણ પંચે ઓરિયનની ફરિયાદને આંશિક રીતે સ્વીકારી અને વીમા કંપનીને અસ્વીકારની તારીખથી 9% વાર્ષિક વ્યાજ સાથે ₹64.39 લાખ ચૂકવવાનો નિર્દેશ આપ્યો. બંને પક્ષોએ આ નિર્ણયને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો.
આગના કાણ પર ઉઠાવ્યો હતો પ્રશ્ન
રાષ્ટ્રીય વીમા કંપનીએ દલીલ કરી હતી કે આગ પોલિસી દ્વારા આવરી લેવામાં આવી નથી અને નુકસાન પોલિસીની શરતો હેઠળના દાવાને સમર્થન આપતું નથી. તેણે સર્વેયરના અંતિમ અહેવાલ પર આધાર રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેમાં આગના કારણ પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો અને અનેક આગના સ્થળોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રીય વીમા કંપનીની દલીલોને ફગાવી દીધી અને અસ્વીકારને મનસ્વી અને વિકૃત ગણાવ્યો. તેણે જણાવ્યું હતું કે સર્વેયરના અંતિમ અહેવાલ કે વીમા કંપનીએ વીમાધારક દ્વારા છેતરપિંડી, બેદરકારી અથવા ઇરાદાપૂર્વકના ગેરવર્તણૂકનો આરોપ મૂક્યો નથી. એકવાર તે સ્થાપિત થઈ જાય કે નુકસાન આગને કારણે થયું હતું અને છેતરપિંડીનો કોઈ આરોપ નથી, તો આગનું કારણ મહત્ત્વહિન છે.
