સરકારનો મોટો નિર્ણય: ડીઝલ પર નિકાસ ડ્યુટીમાં પ્રતિ લિટર ₹14 અને ATF પર પ્રતિ લિટર ₹12.5નો વધારો

કેન્દ્ર સરકારે ૧૬ જૂન, ૨૦૨૬ થી લાગુ થતા પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો પરના નિકાસ ડ્યુટીમાં સુધારો કર્યો છે. ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પર ડ્યુટીમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. ડીઝલ નિકાસ પર હવે પ્રતિ લિટર ₹૧૪ ની સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી (SAED) લાદવામાં આવશે, જ્યારે ATF નિકાસ પર પ્રતિ લિટર ₹૧૨.૫ ની SAED લાગુ થશે. પેટ્રોલ નિકાસ અંગે કોઈ ફેરફાર થયો નથી; દર પ્રતિ લિટર ₹૧.૫ પર યથાવત છે.

સરકારે સૌપ્રથમ ૨૭ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ આ નિકાસ ડ્યુટી લાગુ કરી હતી. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંકટને કારણે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની માંગ અને ભાવમાં વધારો થયો હતો. પરિણામે, રિફાઇનરીઓ માટે સ્થાનિક બજારમાં આ ઉત્પાદનો વેચવાને બદલે નિકાસ કરવાનું વધુ નફાકારક બન્યું હતું. સરકારના આ નિર્ણયનો હેતુ રિફાઇનરી કંપનીઓને નિકાસને પ્રાથમિકતા આપવાથી નિરાશ કરવાનો છે, જેનાથી દેશમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને ATF ની કોઈ અછત ન રહે તેની ખાતરી કરવી.

આ દરોની દર ૧૫ દિવસે સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. નવા દરો પાછલા પખવાડિયામાં ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના સરેરાશ આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવોના આધારે નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. છેલ્લો સુધારો ૧ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ થયો હતો.

 

આ ફેરફાર ફક્ત નિકાસ પર લાગુ પડે છે. સ્થાનિક બજારમાં વેચાતા પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી; તેથી, પંપ પર ઉપલબ્ધ ઇંધણના ભાવ પર કોઈ અસર થશે નહીં.