ઉદ્ધવ ગ્રુપમાં ટૂટથી એકનાથ શિંદેની 'ચાંદી': મહારાષ્ટ્રથી લઈને દિલ્હી સુધી વધશે કદ; સમજો આખું પોલિટિકલ ગણિત

મુંબઈ: મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં ફરી એકવાર જોરદાર ઉથલપાથલ (political turmoil) શરૂ થઈ ગઈ છે. વર્ષ 2022માં શિવસેના પાર્ટી અને સત્તા બંને ગુમાવનારા ઉદ્ધવ ઠાકરે (Uddhav Thackeray) ફરી એકવાર મોટા પક્ષપલટાના કેન્દ્રમાં છે. તેમની પાર્ટીના 6 લોકસભા સાંસદો (MPs) બળવો કરીને મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેના ગુટમાં સામેલ થવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આ ભંગાણથી એકનાથ શિંદેને દિલ્હીથી લઈને મહારાષ્ટ્ર સુધી મોટો રાજકીય ફાયદો (political benefit) થવાનો છે, જ્યારે ઉદ્ધવ ઠાકરેની રાજકીય સખ્ખત નબળી પડી શકે છે.

વ્હીપ છતાં સાંસદો ગેરહાજર, સંજય રાઉતનો આક્રોશ

ઉદ્ધવ ઠાકરેના જૂથ દ્વારા તમામ સાંસદો માટે વ્હીપ (whip) જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો, છતાં પણ આ 6 સાંસદો મહત્વની બેઠકમાંથી ગેરહાજર રહ્યા હતા. આ ઘટના બાદ શિવસેના (UBT) નેતા સંજય રાઉતે ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો છે કે આ બાગી સાંસદો (rebel MPs) ₹50 કરોડમાં વેચાઈ ગયા છે અને તેમને ફરીથી ₹10 કરોડ આપવાની ડીલ થઈ છે.

આ ટૂટથી એકનાથ શિંદેની કેવી રીતે થશે 'ચાંદી'?

આ રાજકીય ખેલથી એકનાથ શિંદે (Eknath Shinde) ને મહારાષ્ટ્ર અને કેન્દ્ર સરકાર બંને જગ્યાએ મોટો ફાયદો થવાનો છે:

દિલ્હીમાં વધશે વજન, કેબિનેટ મંત્રી પદ પર દાવો 

લોકસભામાં 6 વધારાના સાંસદોનું સમર્થન મળવાથી શિંદે જૂથની તાકાત ખૂબ વધી જશે. અત્યાર સુધી કેન્દ્ર સરકાર (Central Government) માં માત્ર રાજ્ય મંત્રી (Minister of State) ના પદથી સંતોષ માનતી શિંદે સેના હવે કેબિનેટ મંત્રી પદ માટે મજબૂત દાવો કરી શકશે.

ભાજપની નીતીશ-નાયડુ પર નિર્ભરતા ઘટશે 

કેન્દ્રમાં નરેન્દ્ર મોદી સરકાર માટે આ 6 સાંસદોનું સમર્થન બોનસ સમાન સાબિત થશે. આનાથી ભાજપની ચંદ્રબાબુ નાયડુ (TDP) અને નીતીશ કુમાર (JD-U) પરની નિર્ભરતા થોડી ઓછી થશે, જેના કારણે શિંદેની વેલ્યુ ભાજપની નજરમાં પ્લસ (plus point) થઈ જશે.

મહારાષ્ટ્ર 'મહાયુતિ'માં શિંદેનું કદ વધશે

મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભા ચૂંટણી બાદ દેવેન્દ્ર ફડણવીસ મુખ્યમંત્રી (Chief Minister) બન્યા હતા અને શિંદે બીજા નંબર પર આવી ગયા હતા. પરંતુ હવે 6 સાંસદોના પ્લસ થવાથી શિંદે ફડણવીસ અને તેમની કેબિનેટ પર દબાણ વધારી શકશે. બાળાસાહેબ ઠાકરેની વિરાસત (legacy) પર પણ તેમની પકડ વધુ મજબૂત બનશે.

ઉદ્ધવ ઠાકરે અને મહાવિકાસ અઘાડીને મોટો ફટકો

કોંગ્રેસ સાથે ગઠબંધન (alliance) કરીને સરકાર બનાવવાનો નિર્ણય ઉદ્ધવ ઠાકરે માટે આત્મઘાતી સાબિત થઈ રહ્યો છે. આ ટૂટ બાદ ઉદ્ધવ ઠાકરેના જૂથ પાસે હવે માત્ર 3 લોકસભા સાંસદો બચશે.

• ઇન્ડિયા ગઠબંધનમાં નબળી સ્થિતિ: દિલ્હીના ઈન્ડિયા એલાયન્સ (INDIA Alliance) માં ઠાકરેનું વજન ઘટી જશે.

• MVA નું નેતૃત્વ ગુમાવશે: મહારાષ્ટ્રમાં મહાવિકાસ અઘાડી (MVA) ના નેતૃત્વ પર ઉદ્ધવ હવે દાવો નહીં કરી શકે.

• ફડણવીસ-ઠાકરેની નિકટતાનો અંત: અગાઉ એવી ચર્ચા હતી કે શિંદેને કાબૂમાં રાખવા સીએમ ફડણવીસ અને ઉદ્ધવ ઠાકરે વચ્ચે અપ્રત્યક્ષ સંવાદ (indirect communication) ચાલી રહ્યો હતો, પરંતુ આ બળવાએ ભાજપ અને ઉદ્ધવ વચ્ચેના સંબંધો કાયમ માટે બગાડી દીધા છે, જેનો સીધો લાભ શિંદેને જ મળશે. મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં ક્યારેક 'કિંગમેકર'ની ભૂમિકા ભજવનાર ઠાકરે પરિવાર હવે પોતાના રાજકીય અસ્તિત્વ (political existence) ની લડાઈ લડી રહ્યો છે, જ્યારે એકનાથ શિંદે દિલ્હીથી મુંબઈ સુધી પાવરફુલ બની રહ્યા છે.