જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ભૂકંપના આંચકા, રિક્ટર સ્કેલ પર તીવ્રતા 4.0

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં શુક્રવારે રાત્રે આવેલા ભૂકંપના કારણે ધરતી ધ્રૂજી ઉઠી હતી. રાત્રે 9.06 કલાકે ભૂકંપનો આંચકો અનુભવાયો હતો, જેના કારણે લોકોમાં ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો અને કડકડતી ઠંડી વચ્ચે તેઓ ઘરની બહાર નીકળી સલામત સ્થળે દોડી ગયા હતા. નેશનલ સિસ્મોલોજી સેન્ટર અનુસાર, જમ્મુ અને કાશ્મીરના બારામુલ્લામાં જમીનની સપાટીથી 10 કિ.મી. ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ નીચે હતું. રિક્ટર સ્કેલ પર તેની તીવ્રતા 4.0 માપવામાં આવી હતી.

ભૂકંપ શા માટે થાય છે?

પૃથ્વીની અંદર 7 પ્લેટ્સ છે, જે સતત ફરતી રહે છે. આ પ્લેટો જ્યાં અથડાય છે તે ઝોનને ફોલ્ટ લાઇન કહેવામાં આવે છે. વારંવાર અથડામણને કારણે પ્લેટોના ખૂણાઓ વળે છે. જ્યારે ખૂબ દબાણ વધે છે, ત્યારે પ્લેટો તૂટવાનું શરૂ કરે છે. નીચેની ઉર્જા બહાર નીકળવાનો માર્ગ શોધે છે અને વિક્ષેપ પછી ભૂકંપ આવે છે.

જાણો ભૂકંપના કેન્દ્ર અને તીવ્રતાનો અર્થ શું છે?

ધરતીકંપનું કેન્દ્ર એ સ્થાન છે જેની નીચે પ્લેટોમાં હલનચલનને કારણે ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય ઉર્જા બહાર આવે છે. આ જગ્યાએ ભૂકંપના સ્પંદનો વધુ તીવ્ર હોય છે. વાઇબ્રેશનની આવર્તન જેમ જેમ વધે છે તેમ તેમ તેની અસર ઘટતી જાય છે. તેમ છતાં, જો રિક્ટર સ્કેલ પર 7 કે તેથી વધુની તીવ્રતા સાથે ધરતીકંપ આવે છે, તો આંચકો 40 કિમીની ત્રિજ્યામાં મજબૂત છે. પરંતુ તે તેના પર પણ આધાર રાખે છે કે સિસ્મિક આવર્તન ઉપરની તરફ છે કે નીચે તરફ. જો કંપનની આવર્તન વધુ હોય તો ઓછા વિસ્તારને અસર થશે.

ભૂકંપની તીવ્રતા કેવી રીતે માપવામાં આવે છે અને માપન શું છે?

રિક્ટર સ્કેલનો ઉપયોગ કરીને ભૂકંપ માપવામાં આવે છે. તેને રિક્ટર મેગ્નિટ્યુડ ટેસ્ટ સ્કેલ કહેવામાં આવે છે. રિક્ટર સ્કેલ પર ભૂકંપ 1 થી 9 સુધીના સ્કેલ પર માપવામાં આવે છે. ભૂકંપ તેના કેન્દ્ર એટલે કે એપી સેન્ટર પરથી માપવામાં આવે છે. ધરતીકંપ દરમિયાન પૃથ્વીની અંદરથી મુક્ત થતી ઊર્જાની તીવ્રતા માપવામાં આવે છે. આ તીવ્રતા ભૂકંપની તીવ્રતા નક્કી કરે છે.