VIDEO: અમેરિકામાં RSS પર પ્રતિબંધની માંગ, મોહન ભાગવતની ન્યૂયોર્ક મુલાકાત પહેલાં USCIRFનો મોટો દાવો
છેલ્લું અપડેટ : 20 Aug 2026
વોશિંગ્ટન: રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતની આગામી ન્યૂયોર્ક મુલાકાત પહેલાં અમેરિકામાં RSSને લઈને ફરી એકવાર વિવાદ ઊભો થયો છે. અમેરિકી આંતરરાષ્ટ્રીય ધાર્મિક સ્વતંત્રતા આયોગ (USCIRF)ના અધિકારીઓએ અમેરિકી સરકારને RSS સામે પ્રતિબંધ (Ban) લગાવવાની માંગ કરી છે. સાથે જ અમેરિકી અધિકારીઓને RSSના નેતાઓ સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય (High-Level) બેઠક ન કરવા અને તેમને રાજદ્વારી સન્માન (Diplomatic Courtesy) ન આપવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.
મોહન ભાગવત 29 ઓગસ્ટે ન્યૂયોર્કમાં યોજાનારા ‘યુનિવર્સલ વનનેસ સેલિબ્રેશન’ (Universal Oneness Celebration) કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવાના છે. આ કાર્યક્રમનું આયોજન ‘અમેરિકન હિન્દુઝ ફોર એન્ગેજમેન્ટ એન્ડ ડાયલોગ’ (AHEAD) દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે. ભાગવતની મુલાકાત પહેલાં USCIRF તરફથી આવેલી આ માંગને કારણે અમેરિકામાં RSS અંગેની ચર્ચા ફરી તેજ બની છે.
RSS પર ગંભીર આક્ષેપો
USCIRFના અધ્યક્ષ આસિફ મહમૂદે RSSને એક ‘અંબ્રેલા ઓર્ગેનાઇઝેશન’ તરીકે વર્ણવ્યું છે. તેમનો આરોપ છે કે RSS સાથે જોડાયેલા કેટલાક સંગઠનો પર મુસ્લિમ અને ખ્રિસ્તી સહિતના ધાર્મિક લઘુમતીઓ સામે હુમલાના આરોપો લાગ્યા છે. USCIRFના કમિશનર જિન મિલ્સે પણ અમેરિકી સરકારને RSS સાથે જોડાયેલા એવા વ્યક્તિઓ સામે પ્રતિબંધાત્મક કાર્યવાહી (Sanctions) કરવા અંગે વિચાર કરવા જણાવ્યું છે, જેઓ ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના ઉલ્લંઘન માટે જવાબદાર હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ભારત અગાઉ USCIRFની ટીકા કરી ચૂક્યું છે
આ પહેલી વખત નથી જ્યારે USCIRFએ ભારત અથવા RSSને લઈને આ પ્રકારની ભલામણ કરી હોય. માર્ચમાં જાહેર થયેલા પોતાના વાર્ષિક અહેવાલ (Annual Report)માં પણ USCIRFએ ભારતની ધાર્મિક સ્વતંત્રતાની સ્થિતિ અંગે ટીકા કરી હતી અને RSS તથા RAW જેવી સંસ્થાઓ સામે પ્રતિબંધની માંગ કરી હતી.
જોકે, ભારત સરકારે USCIRFના આ અહેવાલને સ્પષ્ટપણે ફગાવી દીધો હતો. વિદેશ મંત્રાલયે આયોગ પર ભારતની એકતરફી અને પસંદગીયુક્ત (Selective) તસવીર રજૂ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. ભારતે USCIRFને અમેરિકામાં હિન્દુ મંદિરો સામેની તોડફોડ, ભારતીય મૂળના લોકો સામે વધતી અસહિષ્ણુતા અને ધમકી જેવી ઘટનાઓ પર પણ ધ્યાન આપવા જણાવ્યું હતું.
આ દરમિયાન મોહન ભાગવતની ન્યૂયોર્ક મુલાકાત પહેલાં સામે આવેલી USCIRFની નવી માંગને કારણે આગામી દિવસોમાં RSS અને અમેરિકી સરકાર વચ્ચેના સંબંધોને લઈને રાજકીય ચર્ચા વધુ ગરમાવાની શક્યતા છે.