VIDEO: મોદી કેબિનેટના દલિત મંત્રીઓ અનામત છોડવા તૈયાર છે, પરંતુ તેમણે એક શરત મૂકી

અનામત અંગે ચાલી રહેલી ચર્ચા વચ્ચે, કેન્દ્રીય મંત્રી રામદાસ અઠાવલેએ એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી છે. તેમણે એક શરત મૂકી છે: જો તે શરત પૂરી થાય, તો તેઓ અનામત છોડવા તૈયાર છે. તેમનું આ નિવેદન ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તેઓ કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળમાં દલિત સમુદાયના એક અગ્રણી નેતા છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે દિલ્હીમાં 'અનામત હટાવો' (Remove Reservation) આંદોલન હેઠળ તીવ્ર વિરોધ પ્રદર્શનો થયા છે.છત્તીસગઢની રાજધાની રાયપુર પહોંચ્યા બાદ અઠાવલેએ કહ્યું, "જાતિના આધારે અનામતની જોગવાઈ છે. જો જાતિ પ્રથા નાબૂદ કરવામાં આવે, તો અમે અનામત છોડવા તૈયાર છીએ. જ્યાં સુધી જાતિ પ્રથા અસ્તિત્વમાં રહેશે, ત્યાં સુધી અનામત ચાલુ રહેશે." નોંધનીય છે કે તેમણે ગયા અઠવાડિયે ઝારખંડમાં પણ આવું જ નિવેદન આપ્યું હતું. રાંચીમાં તેમણે કહ્યું હતું કે, "જો જાતિ પ્રથા નાબૂદ કરવામાં આવે, તો અમે અનામત છોડવા તૈયાર છીએ."

 

 

ઓગસ્ટ મહિનામાં, દેશની રાજધાની દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે અનામત પ્રણાલી વિરુદ્ધ એક મોટું વિરોધ પ્રદર્શન યોજાયું હતું. તે સમયે પોલીસે 50થી વધુ પ્રદર્શનકારીઓની અટકાયત કરી હતી. પ્રદર્શનકારીઓની માંગ હતી કે અનામત જાતિના આધારે નહીં પરંતુ ગરીબોને મળવી જોઈએ. સોશિયલ મીડિયા પર 'અનામત હટાવો' નામનું અભિયાન પણ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

 

 

મહત્વની વાત એ છે કે, મંગળવારે બિહારની રાજધાની પટનામાં અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અન્ય પછાત વર્ગો (OBC) સાથે સંકળાયેલા મોટી સંખ્યામાં પ્રદર્શનકારીઓ અનામતના મુદ્દે રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા. આ વિરોધ પ્રદર્શનોનું નેતૃત્વ 'આરક્ષણ વધાવો સંવિધાન બચાવો સંઘર્ષ સમિતિ' દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તેઓ માંગ કરી રહ્યા હતા કે રાજ્ય સરકાર 65 ટકા અનામતનો ક્વોટા લાગુ કરે, જ્યારે હાલમાં આ આંકડો 50 ટકા છે. 2024માં પટના હાઈકોર્ટે 65 ટકા ક્વોટાને ગેરબંધારણીય જાહેર કર્યો હતો.

 

મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારના નેતૃત્વમાં બિહાર સરકારે અનામત વધારીને 65 ટકા કરી હતી. આ નિર્ણય 2022-23ના જાતિ-આધારિત સર્વેક્ષણ અહેવાલ પર આધારિત હતો. બાદમાં આ મામલો પટના હાઈકોર્ટમાં પહોંચ્યો અને નિર્ણયના અમલીકરણ પર રોક લગાવવામાં આવી. ત્યારબાદ, સુપ્રીમ કોર્ટે પણ હાઈકોર્ટના ચુકાદાને યથાવત રાખ્યો હતો. આ પણ વાંચો: જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી મુદ્દે કોંગ્રેસ પોતાના જ પક્ષમાં ભીંસમાં મુકાઈ; સિદ્ધારમૈયાએ કેવી રીતે ચિંતા ઊભી કરી?થોડા દિવસો બાદ, કેન્દ્રીય મંત્રી જગત પ્રકાશ નડ્ડા આ આંદોલનનું નેતૃત્વ કરી રહેલા નેતાઓને મળ્યા. આ નેતાઓમાં હર્ષ દુબે, મૃત્યુંજય પાઠક અને રણ બહાદુર સિંહ ચૌહાણનો સમાવેશ થતો હતો. તેમણે આ બાબતે ટૂંક સમયમાં બીજી બેઠક યોજવા અંગે પણ વાત કરી હતી. જોકે, બેઠકોના આગામી રાઉન્ડ અંગેની સ્થિતિ હજુ અસ્પષ્ટ છે અને બેઠક દરમિયાન થયેલી ચર્ચાઓની વિગતો જાહેર કરવામાં આવી નથી.

ઓગસ્ટમાં, કેન્દ્રીય મંત્રી ચિરાગ પાસવાને કહ્યું હતું કે, "અનામત અંગે મારું વલણ સ્પષ્ટ છે: જો કોઈ ચોક્કસ સામાજિક જૂથની પોતાની ચિંતાઓ હોય, તો અન્ય લોકોની આશંકાઓનું નિરાકરણ લાવવું એ પણ અમારી સરકારની જવાબદારી છે." તેમણે ઉમેર્યું, "એક તરફ આપણે અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિના હિતોનું રક્ષણ કરવું જોઈએ, પરંતુ બીજી તરફ આપણે ઉચ્ચ વર્ગોની આશંકાઓ પણ દૂર કરવી જોઈએ. એક જાતિના હિતોનું રક્ષણ એવું ન હોવું જોઈએ કે જેના પરિણામે બીજી જાતિનું શોષણ થાય."

અગાઉ, તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે, "અનામત અંગેની કોઈપણ ગેરસમજ દેશની વસ્તીના મોટા વર્ગમાં નારાજગી જન્માવી શકે છે. એકવાર આંદોલનકારીઓ તેમની માંગણીઓ વ્યવસ્થિત રીતે રજૂ કરશે, પછી સરકાર તેમની સાથે વાતચીત કરશે."