ચંદૌસીના લક્ષ્મણ ગંજમાં 152 વર્ષ જૂનું બાંકે બિહારી મંદિર મળ્યું, સંભલમાં પણ મળ્યું હતું મંદિર

ઉત્તર પ્રદેશઃ સંભલમાં એક પ્રાચીન મંદિરની શોધ બાદ હવે ચંદૌસીના લક્ષ્મણ ગંજમાં 152 વર્ષ જૂનું બાંકે બિહારી મંદિર મળી આવ્યું છે. મંદિર હાલમાં જર્જરિત અવસ્થામાં છે.

મંદિરનો ઇતિહાસ અને વર્તમાન સ્થિતિ

મંદિરનું ઐતિહાસિક મહત્વ:

• 152 વર્ષ જૂનું બાંકે બિહારી મંદિર ચંદૌસીના લક્ષ્મણગંજ વિસ્તારમાં આવેલું છે.
• આ વિસ્તાર એક સમયે હિંદુ પ્રભુત્વ ધરાવતો હતો, પરંતુ સમય જતાં મુસ્લિમોની વસ્તી વધતાં હિંદુઓએ સ્થળાંતર કરવાનું શરૂ કર્યું.
• 25 વર્ષ પહેલા સુધી આ મંદિરમાં નિયમિત પૂજા થતી હતી.

તૂટેલી મૂર્તિઓ અને ઉપેક્ષા:

2010માં તોફાની તત્વો દ્વારા ભગવાન બાંકે બિહારી, શિવલિંગ અને મંદિરની અન્ય મૂર્તિઓની તોડફોડ કરવામાં આવી હતી. આ ઘટના બાદ પોલીસ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી, પરંતુ મંદિરના પુનર્નિર્માણ કે જાળવણી પર કોઈ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું ન હતું. ધીમે ધીમે મંદિરની મૂળ રચનાને નુકસાન થતું ગયું. હાલમાં મંદિર ખંડેરમાં ફેરવાઈ ગયું છે અને મૂર્તિઓની જગ્યાએ માત્ર નિશાનો જ બાકી છે.

મંદિર ખંડેર બનવાનું કારણ:

હિંદુ સમુદાયના હિજરત પછી મંદિરની જાળવણી સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગઈ. મંદિરની ઉપેક્ષા અને મુસ્લિમ બહુમતીવાળા વિસ્તારમાં તોફાની ઘટનાઓને કારણે ધીમે ધીમે તેનું અસ્તિત્વ ખતમ થઈ ગયું.

સ્થાનિક પ્રતિભાવ અને વહીવટી પહેલ

મંદિરના વાલીનું નિવેદન:

અગાઉ મંદિરના રખેવાળ રહેલા કૃષ્ણ કુમારે જણાવ્યું હતું કે મંદિરમાં 2010 સુધી પૂજા થતી હતી. તૂટેલી શિલ્પો અને વહીવટી ઉપેક્ષાને કારણે મંદિર ખંડેરમાં ફેરવાઈ ગયું.

સ્થાનિક વહીવટીતંત્રનું વલણ:

મંદિર ખંડેર હાલતમાં મળી આવ્યા બાદ પ્રશાસન અને હિન્દુ સંગઠનો દ્વારા પુનઃનિર્માણની માંગ કરવામાં આવી રહી છે. હજુ સુધી આ મામલે કોઈ નક્કર યોજના સામે આવી નથી.

પ્રાદેશિક ભિન્નતા:

લક્ષ્મણગંજનું નામ ભલે સનાતન પરંપરા સાથે જોડાયેલું હોય, પરંતુ હાલમાં તે સંપૂર્ણપણે મુસ્લિમ પ્રભુત્વ ધરાવતો વિસ્તાર બની ગયો છે. આ પરિવર્તનની અહીંની સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક ઓળખ પર ઊંડી અસર પડી છે.

નિષ્કર્ષ

152 વર્ષ જૂનું બાંકે બિહારી મંદિર તેનો ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક વારસો ગુમાવવાની આરે છે. મંદિરનું પુનઃસંરક્ષણ અને જીર્ણોદ્ધાર એ માત્ર ધાર્મિક આસ્થાનો પ્રશ્ન નથી પણ સાંસ્કૃતિક વારસાને બચાવવાનો પ્રયાસ પણ છે. આ માટે પ્રશાસન અને સમાજે સાથે મળીને પગલાં ભરવા પડશે, જેથી આ મંદિરનો કાયાકલ્પ કરી શકાય.