Ahmedabad news: એમ્બરગ્રીસ વેચવા મહુવાથી આવેલો શખ્સ પકડાયો, કરોડોનો મુદ્દામાલ જપ્ત

અમદાવાદની વટવા પોલીસે બાતમીના આધારે ઓપરેશન પાર પાડી વ્હેલ માછલીની ઊલટી એટલે કે 'એમ્બરગ્રીસ'ના મોટા જથ્થા સાથે એક શખ્સની ધરપકડ કરી છે. વટવા રોપડા ચાર રસ્તા પાસેથી પસાર થતા મહુવાના ભરત ધૂધળવા નામના શખ્સને આંતરીને તેની તલાશી લેતા પોલીસને ૧.૭૦ કરોડની કિંમતનું ૧ કિલો ૭૧૮ ગ્રામ એમ્બરગ્રીસ મળી આવ્યું હતું.

 પોલીસ ખરીદનારની શોધખોળ આદરી

આરોપી મહુવાથી આ પ્રતિબંધિત જથ્થો અમદાવાદમાં વેચવા માટે આવ્યો હોવાનું પ્રાથમિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે. વટવા પોલીસે આ કરોડોની કિંમતનો મુદ્દામાલ કબજે કરી આરોપીની અટકાયત કરી છે અને આ જથ્થો કોને વેચવાનો હતો તે દિશામાં ખરીદનારની શોધખોળ તેજ કરી છે.

એમ્બરગ્રીસ શું હોય છે? 

એમ્બરગ્રીસ (Ambergris) એ કુદરતની એક અદભૂત અને રહસ્યમયી રચના છે, જેને સામાન્ય ભાષામાં 'વ્હેલની ઉલટી' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. પરંતુ વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ તે વ્હેલ માછલીના પાચનતંત્રમાં બનતો એક પદાર્થ છે.

એમ્બરગ્રીસ વિશેની મહત્વની વિગતો

કેવી રીતે બને છે?

આ પદાર્થ માત્ર સ્પર્મ વ્હેલ (Sperm Whale) ના આંતરડામાં બને છે. જ્યારે વ્હેલ સમુદ્રમાં સ્ક્વિડ (Squid) અને અન્ય કઠણ ચાંચ ધરાવતા જીવોને ખાય છે, ત્યારે તેની તીક્ષ્ણ ચાંચ વ્હેલના આંતરડાને નુકસાન ન પહોંચાડે તે માટે વ્હેલનું શરીર એક મીણ જેવો ચીકણો પદાર્થ (પિત્ત નળીનો સ્ત્રાવ) છોડે છે. સમય જતાં આ પદાર્થ આંતરડામાં જમા થઈને પથ્થર જેવો સખત બની જાય છે, જેને એમ્બરગ્રીસ કહેવાય છે.

'તરતું સોનું' 

જ્યારે વ્હેલ આ પદાર્થને બહાર કાઢે છે (ઉલટી કે મળ વાટે), ત્યારે તે સમુદ્રની સપાટી પર તરતો રહે છે. શરૂઆતમાં તેની ગંધ ખરાબ હોય છે, પરંતુ વર્ષો સુધી સમુદ્રના ખારા પાણી અને સૂર્યપ્રકાશના સંપર્કમાં રહેવાથી તે મીણ જેવો સુગંધિત બની જાય છે.  તેની અત્યંત દુર્લભતા અને કિંમતને કારણે તેને સમુદ્રનું તરતું સોનું કહેવામાં આવે છે.

ઉપયોગો

પરફ્યુમ ઉદ્યોગ: એમ્બરગ્રીસનો મુખ્ય ઉપયોગ મોંઘા અને લક્ઝરી પરફ્યુમમાં થાય છે. તે પરફ્યુમની સુગંધને લાંબા સમય સુધી ટકાવી રાખવા માટે 'ફિક્સેટિવ' (Fixative) તરીકે વપરાય છે. પ્રાચીન સમયમાં તેનો ઉપયોગ દવાઓ બનાવવા અને ધૂપ તરીકે પણ થતો હતો.

 ભારતમાં કાયદો

ભારતમાં વન્યજીવન સંરક્ષણ અધિનિયમ (Wildlife Protection Act), 1972 હેઠળ સ્પર્મ વ્હેલ એક સુરક્ષિત પ્રજાતિ છે. તેથી, એમ્બરગ્રીસ રાખવું, ખરીદવું કે વેચવું એ ભારતમાં ગેરકાયદેસર છે અને તેના માટે જેલની સજા થઈ શકે છે.