VIDEO: રોકાણમાં મહિલાઓ સુપરહીરો! રોકાણના મામલે યુવા મહિલાઓએ કેમ બદલી નાખ્યો આખો ટ્રેન્ડ?
ભારતીય મહિલાઓને હંમેશાંથી બચત (સેવિંગ) કરવામાં કુશળ માનવામાં આવે છે. પહેલાં મોટાભાગની મહિલાઓ પોતાની બચત સોનામાં, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) અથવા સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ સુધી જ મર્યાદિત રાખતી હતી. પરંતુ હવે ચિત્ર બદલાઈ રહ્યું છે. મહિલાઓ માત્ર પૈસા બચાવવા પર જ નહીં, પણ તેને વધારવા (રોકાણ કરવા) પર પણ ધ્યાન આપી રહી છે. આ જ કારણ છે કે હવે મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ શેરબજાર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરી રહી છે.
શેરબજારમાં મહિલાઓનું રોકાણ વધ્યું
મહિલાઓમાં રોકાણ અંગેનો આ બદલાવ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઝડપથી આવ્યો છે. તેનું સૌથી મોટું કારણ આર્થિક આત્મનિર્ભરતા, ઉત્તમ શિક્ષણ, ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સની સરળ પહોંચ અને ફાઇનાન્સિયલ જાગૃતિ છે. હવે મહિલાઓ પોતાની કમાણીના નિર્ણયો જાતે લઈ રહી છે અને લાંબા ગાળે વધુ સારું વળતર (રિટર્ન) મેળવવા માટે ઇક્વિટી જેવા રોકાણના વિકલ્પો પસંદ કરી રહી છે.
એક રિપોર્ટ અનુસાર, માર્ચ 2019માં મહિલાઓના મ્યુચ્યુઅલ ફંડ પોર્ટફોલિયોનો 43.3 ટકા હિસ્સો ઇક્વિટીમાં હતો. માર્ચ 2024 સુધીમાં તે વધીને 63.7 ટકા પર પહોંચી ગયો. બીજી તરફ, ડેટ (Debt) રોકાણનો હિસ્સો 22. 6 ટકાથી ઘટીને 10.7 ટકા રહી ગયો. એટલે કે મહિલાઓ હવે ઓછું વળતર આપતા પરંપરાગત રોકાણના સ્થાને વધુ રિટર્ન આપતા વિકલ્પો તરફ આગળ વધી રહી છે.
યુવા મહિલાઓ આ બદલાવનું નેતૃત્વ કરી રહી છે. 25 થી 44 વર્ષની મહિલાઓનું ઇક્વિટીમાં રોકાણ સૌથી વધુ 75.6 ટકા છે. જ્યારે 25 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની મહિલાઓનું ઇક્વિટી રોકાણ પણ 69.3 ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, માર્ચ 2026 સુધીમાં મહિલાઓનું મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણ વધીને 11.3 ટ્રિલિયન રૂપિયા થઈ ગયું છે, જે એક વર્ષ પહેલાંની સરખામણીમાં 13 ટકા વધુ છે. મહિલાઓના કુલ પોર્ટફોલિયોમાં 82 ટકા હિસ્સો ઇક્વિટી અને હાઇબ્રિડ ફંડનો છે, જ્યારે ડેટ રોકાણ માત્ર 9 ટકા જ રહી ગયું છે.
SIP એ ભજવી મોટી ભૂમિકા
આ બદલાવમાં એસઆઈપી (SIP - Systematic Investment Plan) એ પણ મોટી ભૂમિકા ભજવી છે. દર મહિને નાની રકમથી રોકાણ કરવાની સુવિધા મળવાને કારણે પહેલીવાર રોકાણ કરનારી મહિલાઓનો આત્મવિશ્વાસ વધ્યો છે. આ સાથે જ મોબાઈલ એપ્સ અને ઓનલાઈન ઈન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લેટફોર્મ્સે સમગ્ર પ્રક્રિયાને પહેલાં કરતાં ઘણી સરળ બનાવી દીધી છે. હવે મહિલાઓનો હેતુ માત્ર પૈસા બચાવવાનો નથી, પરંતુ ઘર ખરીદવું, બાળકોનું શિક્ષણ, રિટાયરમેન્ટ અને ભવિષ્યની આર્થિક સુરક્ષા જેવા મોટા લક્ષ્યો પૂરા કરવાનો છે. આ જ કારણ છે કે તેઓ રોકાણને લાંબા ગાળાની રણનીતિ તરીકે જોઈ રહી છે.

