BUDGET 2026/ ITR રિવાઈઝ કરવાની મુદત વધી અને વિદેશ પ્રવાસ પર TCS માં મોટો ઘટાડો
છેલ્લું અપડેટ : 01 Feb 2026
નવી દિલ્હી: કેન્દ્રીય બજેટ 2026 માં સરકારે ટેક્સ સિસ્ટમને વધુ સરળ, પારદર્શક અને અનુપાલન-અનુકૂળ (Compliance-friendly) બનાવવાનો સંકેત આપ્યો છે. આ બજેટમાં કરવામાં આવેલી જાહેરાતો માત્ર ટેક્સનો બોજ ઓછો નથી કરતી, પરંતુ ટેક્સ ભરવાની પ્રક્રિયામાં રહેલી જટિલતાઓને પણ દૂર કરે છે. ખાસ કરીને વિદેશ ફરવા જનારા અને ITR માં ભૂલ કરનારા લોકો માટે આ બજેટ ખુશીના સમાચાર લાવ્યું છે.
ITR રિવાઈઝ કરવા માટે હવે વધુ ૩ મહિના મળશે
કરદાતાઓ માટે સૌથી મોટી રાહત ITR (ઇનકમ ટેક્સ રિટર્ન) સુધારવાની પ્રક્રિયામાં મળી છે.
- નવી સમયસીમા: અત્યાર સુધી ITR રિવાઈઝ કરવાની છેલ્લી તારીખ 31 ડિસેમ્બર હતી, જેને હવે વધારીને 31 માર્ચ કરવામાં આવી છે.
- ફાયદો: જો કોઈ કરદાતાથી રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે અજાણતા કોઈ ભૂલ થઈ જાય, તો તેઓ હવે માર્ચના અંત સુધી નજીવી ફી ભરીને તેને સુધારી શકશે. આનાથી દંડ અને નોટિસના ડરમાં ઘટાડો થશે.
વિદેશ પ્રવાસ અને શિક્ષણ પર TCS માં ધરખમ ઘટાડો
વિદેશ પ્રવાસની યોજના બનાવતા ભારતીયો માટે આ બજેટની સૌથી મોટી ગિફ્ટ છે.
- ટૂર પેકેજ: ઓવરસીઝ ટૂર પેકેજ પર લાગતો TCS (Tax Collected at Source) જે પહેલા 5% અને 20% હતો, તેને ઘટાડીને સીધો 2% કરી દેવામાં આવ્યો છે. આમાં કોઈ લઘુત્તમ રકમની મર્યાદા પણ રાખવામાં આવી નથી.
- શિક્ષણ અને મેડિકલ: વિદેશમાં અભ્યાસ માટે કે સારવાર માટે મોકલવામાં આવતી રકમ પર પણ TCS 5% થી ઘટાડીને 2% કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી વિદેશમાં ભણતા મધ્યમ વર્ગના વિદ્યાર્થીઓના પરિવારોને મોટી નાણાકીય રાહત મળશે.
અકસ્માત પીડિતોને મોટી રાહત: હવે વળતર પર ટેક્સ નહીં
માનવીય અભિગમ દાખવીને સરકારે મોટર એક્સિડન્ટ ક્લેમ સાથે જોડાયેલા કાયદામાં સુધારો કર્યો છે.
- વ્યાજ મુક્તિ: મોટર એક્સિડન્ટ ક્લેમ ટ્રિબ્યુનલ (MACT) દ્વારા પીડિતોને આપવામાં આવતા વળતરના વ્યાજ પર હવે આવકવેરો લાગશે નહીં.
- TDS નાબૂદી: આવા વળતરની રકમ પર TDS કાપવાની અનિવાર્યતા પણ ખતમ કરી દેવામાં આવી છે. આનાથી અકસ્માત પીડિત પરિવારોને પૂરેપૂરું વળતર વગર કોઈ ટેક્સ કાપ્યે મળશે.
NRI માટે પ્રોપર્ટી વેચાણમાં સરળતા
ભારતમાં મિલકત ધરાવતા એનઆરઆઈ (Non-Resident Indians) માટે પણ પ્રક્રિયા સરળ બનાવવામાં આવી છે.
- NRI દ્વારા ભારતમાં સ્થાવર મિલકત વેચવા પર લાગતા TDS દરમાં ઘટાડો કરવામાં આવશે.
- આ TDS હવે રહેઠાણ ધરાવતા ખરીદદારો દ્વારા PAN-આધારિત ચલણ દ્વારા જમા કરાવી શકાશે. આનાથી બિનજરૂરી કાગળકામ ઘટશે અને એનઆરઆઈ માટે ભારતમાં રોકાણ કરવું વધુ આકર્ષક બનશે.
ડિજિટલ ઈન્ડિયાને વેગ: ક્લાઉડ કંપનીઓને 2047 સુધી ટેક્સ હોલિડે
ટેકનોલોજી સેક્ટર માટે આ બજેટમાં દૂરંદેશી નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
- જે વિદેશી ક્લાઉડ સર્વિસ પ્રોવાઇડર કંપનીઓ ભારતીય કંપનીઓને ડેટા સેન્ટર અને ક્લાઉડ સેવાઓ પૂરી પાડે છે, તેમને વર્ષ ૨૦૪૭ સુધી ટેક્સ હોલિડે (કર મુક્તિ) આપવામાં આવશે.
- આનાથી ભારત ગ્લોબલ ડેટા હબ બનશે અને ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પૂરી પાડતી કંપનીઓના ખર્ચમાં ઘટાડો થશે, જેનો લાંબા ગાળે ફાયદો સામાન્ય યૂઝર્સને મળી શકે છે.
બજેટ ૨૦૨૬: ટેક્સ બદલાવ એક નજરમાં
| વિગત | જૂનો નિયમ/ટેક્સ | નવો નિયમ (બજેટ ૨૦૨૬) |
| ITR રિવિઝન છેલ્લી તારીખ | 31 ડિસેમ્બર | 31 માર્ચ |
| વિદેશ પ્રવાસ (TCS) | 5% થી 20% | 2% સીધો |
| વિદેશમાં શિક્ષણ (TCS) | 5% | 2% |
| અકસ્માત વળતર બ્યાજ | ટેક્સપાત્ર | સંપૂર્ણ કરમુક્ત |
| NRI પ્રોપર્ટી TDS | ઊંચા દરો | ઘટાડો અને સરળ પ્રોસેસ |
એકંદરે, બજેટ 2026 એ 'ટેક્સ કમ્પ્લાયન્સ' ને વધુ યુઝર-ફ્રેન્ડલી બનાવવાનો પ્રયાસ છે. TCS માં થયેલો ઘટાડો પ્રવાસન ઉદ્યોગને વેગ આપશે, જ્યારે ITR ની વધેલી મુદત સામાન્ય કરદાતાઓને માનસિક શાંતિ આપશે. સરકારે એ સાબિત કર્યું છે કે ટેક્સ કલેક્શન વધારવા માટે નિયમો કડક કરવાને બદલે પ્રક્રિયા સરળ બનાવવી વધુ અસરકારક છે.