RBIએ બેંકોને ડેબિટ કાર્ડ, લેટ પેમેન્ટ અને મિનિમમ બેલેન્સ ફી ઘટાડવાનો આપ્યો નિર્દેશ, ગ્રાહકોને મળશે મોટી રાહત 

ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)એ બેન્કોને કહ્યું છે કે, તેઓ ગ્રાહકો પાસેથી લેવામાં આવનારી ફીમાં ઘટાડો કરે. આમાં ડેબિટ કાર્ડ ફી, મોડી ચુકવણી અને લઘુત્તમ બેલેન્સની આવશ્યકતાઓનો સમાવેશ થાય છે.  અહેવાલ મુજબ, આ પગલાથી બેંકોની આવક પર અબજો રૂપિયાની અસર પડી શકે છે. બેન્કો રિટેલ લોન પર વધારે ધ્યાન આપી રહી છે, આવા સમયમાં આરબીઆઇનું આ પગલું આવ્યું છે. શરૂઆતમાં કોર્પોરેટ લોન પર નુકસાન સહન કર્યા પછી, બેંકો હવે વ્યક્તિગત લોન, કાર લોન અને નાના વ્યવસાય લોનમાંથી સારો નફો કમાઈ રહી છે. જોકે, આ તેજીએ આરબીઆઇનું ધ્યાન ગ્રાહકોની પરેશાનીઓ અને નિષ્પક્ષતા  તરફ ખેંચ્યું છે.

આ પણ વાંચો :

હવે લોન નહીં ચૂકવો તો સ્માર્ટફોન પણ નહીં વાપરી શકો! RBI કરી રહી છે આ નવા નિયમની તૈયારી

RBI વ્યાજ દરોમાં 25 બેઝિસ પોઈન્ટ ઘટાડી શકે, હોમ- ઓટો લોનધારકોને થશે મોટી રાહત!

ગરીબ ગ્રાહકો પર ખાસ ધ્યાન

ખાસ કરીને ગરીબ અને ઓછી આવક ધરાવતા ગ્રાહકોને અસર કરતી ફી અંગે આરબીઆઇ ચિંતિત છે. ભારત જેવા દેશમાં, જ્યાં વસ્તી ખૂબ વધારે છે, આ એક મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે. આરબીઆઇએ બેંકોને ફી ઘટાડવાની સલાહ આપી છે, પરંતુ તેણે કોઈ ચોક્કસ મર્યાદા નક્કી કરી નથી.

ઓનલાઈન નાણાકીય બજાર બેંકબજાર અનુસાર, રિટેલ અને નાના વ્યવસાય લોન માટે પ્રોસેસિંગ ફી હાલમાં 0.5% થી 2.5% સુધીની છે. કેટલીક બેંકો હોમ લોન માટે ફી ₹25,000 સુધી મર્યાદિત કરે છે. આ વર્ષે ફીમાંથી બેંકોની આવકમાં વધારો થયો છે. ઇન્ડિયા રેટિંગ્સ એન્ડ રિસર્ચના ડેટા અનુસાર, જૂનમાં પૂરા થયેલા ક્વાર્ટરમાં ફી કમાણી 12% વધીને ₹510.6 બિલિયન થઈ છે. આ પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં 6% નો વધારો છે.

આરબીઆઇ ફી તફાવત પર નજર રાખી રહી છે

આરબીઆઇએ અવલોકન કર્યું છે કે એક જ ઉત્પાદન માટે અલગ અલગ ગ્રાહકો પાસેથી અલગ અલગ ફી વસૂલવામાં આવી રહી છે. આ ન્યાયીપણાની વિરુદ્ધ છે. ઇન્ડિયન બેંક્સ એસોસિએશન (આઇબીએ) પણ બેંકો સાથે 100 થી વધુ રિટેલ ઉત્પાદનો પર ચર્ચા કરી રહ્યું છે જેનું આરબીઆઇ નિરીક્ષણ કરે છે. માર્ચ 2024 માં, આરબીઆઇ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ બેંકો અને એનબીએફસીને ગ્રાહકોની ફરિયાદોનો ઉકેલ લાવવા નિર્દેશ આપ્યો. તેમણે સૂચવ્યું કે વરિષ્ઠ બેંક અધિકારીઓ, જેમ કે એમડી અને સીઇઓ, ફરિયાદોનો ઉકેલ લાવવા માટે અઠવાડિયામાં એક વાર સમય ફાળવે.

આરબીઆઇની સંકલિત લોકપાલ યોજના હેઠળ ફરિયાદોમાં બે વર્ષમાં 50%નો વધારો થયો છે, જે 2023-24માં 9.34 લાખ સુધી પહોંચી ગયો છે. આરબીઆઇ લોકપાલને મળેલી ફરિયાદોમાં પણ 25%નો વધારો થઈને 2.94 લાખ થઈ ગઈ છે. ગવર્નરે જણાવ્યું હતું કે 2023-24માં 95 કોમર્શિયલ બેંકોને 10 મિલિયનથી વધુ ફરિયાદો મળી હતી. જો એનબીએફસી તરફથી ફરિયાદોનો સમાવેશ કરવામાં આવે તો આ સંખ્યા વધુ હશે.