શું તમે QR કોડનો ઉપયોગ કરીને ચુકવણી કરી રહ્યા છો તો સાવધાન, આ રીતે થઈ શકે છે છેતરપિંડી 

આજકાલ મોટાભાગના લોકો નાની-મોટી ચુકવણી માટે UPI નો ઉપયોગ કરે છે. ફોનપે, પેટીએમ અથવા ગુગલ પે દ્વારા દુકાનો પર ચુકવણી કરવાનો સૌથી સરળ રસ્તો ક્યૂઆર કોડ સ્કેન કરવાનો છે, પરંતુ ક્યૂઆર કોડ દ્વારા ચુકવણી કરવી જોખમી પણ હોઈ શકે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે છેતરપિંડીથી બચવાનો રસ્તો એ છે કે QR કોડ દ્વારા ચુકવણી કરતા પહેલા પ્રાપ્તકર્તાનું નામ તપાસવું.

આ રીતે થઈ રહી છે છેતરપિંડી

મધ્યપ્રદેશના ખજુરાહોમાં, છેતરપિંડી કરનારાઓએ રાત્રે ઘણી સંસ્થાઓની બહાર પેસ્ટ કરેલા QR કોડ બદલી નાખ્યા. આમાં પેટ્રોલ પંપ, મેડિકલ સ્ટોર્સ અને અન્ય દુકાનોનો સમાવેશ થતો હતો. જ્યારે ગ્રાહકોએ ચુકવણી કરી, ત્યારે પૈસા છેતરપિંડી કરનારના ખાતામાં ગયા. દેશના ઘણા શહેરોમાં આવી ઘટનાઓ પ્રકાશમાં આવી રહી છે.

કઈ સાવચેતી રાખવી જોઈએ
● QR કોડ સ્કેન કર્યા પછી ચુકવણી પ્રાપ્તકર્તાનું નામ તપાસો

● કોડ સાચો છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે Google Lens નો ઉપયોગ કરો

● જો QR કોડ અસ્પષ્ટ લાગે તો તેને સ્કેન કરશો નહીં.

● QR કોડ ફક્ત પૈસા મોકલવા માટે સ્કેન કરવામાં આવે છે, પૈસા મેળવવા માટે નહીં.

છેતરપિંડીથી બચવા માટે આટલું કરો

દુકાન ખોલ્યા પછી, QR કોડ સ્કેન કરો અને તપાસો કે તમારું નામ અને ખાતાની વિગતો યોગ્ય રીતે દેખાય છે કે નહીં.

તમારી દુકાન અથવા સ્ટોરનો QR કોડ દુકાનની અંદર મૂકો, જેથી કોઈ બહારથી તેને બદલી ન શકે.

ચુકવણી કરતા પહેલા, ગ્રાહકોને પૂછો કે સ્કેન કરવામાં આવે ત્યારે કયું નામ દેખાય છે

ચુકવણી કર્યા પછી, કૃપા કરીને બેંકની સૂચના તપાસો.

હેલ્પલાઇન નંબર પર ફરિયાદ કરો

સંસદમાં નાણાં મંત્રાલયના જવાબ મુજબ, સરકાર, આરબીઆઈ અને નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) એ છેતરપિંડી અટકાવવા માટે સમયાંતરે અનેક પહેલ કરી છે. આમાં ગ્રાહકના મોબાઇલ નંબર અને ઉપકરણ વચ્ચે ઉપકરણનું પ્રમાણીકરણ, પિન દ્વારા ટુ ફેક્ટર પ્રમાણીકરણ, દૈનિક વ્યવહાર મર્યાદા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. સાયબર ઘટનાઓની જાણ કરવા માટે પોર્ટલ (www.cybercrime.gov.in) અને હેલ્પલાઇન નંબર 1930 શરૂ કરવામાં આવ્યો છે.

નાણાકીય વર્ષ ઘટનાઓ છેતરપિંડીની રકમ

021-22 14625 19.35 કરોડ 

2022-23 30340 41.73 કરોડ 

2023-24 39638 56.34 કરોડ 

2024-25 18167 22.22 કરોડ 

(સપ્ટેમ્બર સુધી)